Katalog

Sulak alanlar, doğanın bize sunduğu olağanüstü bir miras. Bölgenin en zengin sulak alanları Türkiye’de zehirli maddeleri elimine ederek suyu temizlemeleri, organik maddece zengin suların arıtılmasında biyolojik filtre olarak görev yapmaları ve balık ve karides gibi su ürünleri yetiştiriciliğine olanak sağlamaları gibi işlevleri vardır. Türkiye, üç milyon hektarı aşan 1000 civarında sulak alanı ve burada yaşayan canlı çeşidi ile Avrupa ve Ortadoğu’nun en zengin sulak alanına sahiptir. Bu alanlardan 200 tanesi uluslararası öneme sahiptir. Uluslararası düzeyde önem taşımasının en önemli neden ise, Batı Palearktik bölgedeki kuş göç yollarından en önemli ikisinin Türkiye üzerinden geçmesidir. Doğu Karadeniz Bölgesinden Türkiye’ye giren 200.000’den fazla yırtıcı kuş, Çoruh nehri üzerinden uçarak Doğu Anadolu Bölgesindeki sulak alanlara göç etmektedir. Diğer yandan, her yıl milyonlarca sayıda pelikan, leylek, flamingo ve kaz göç esnasında yurdumuza uğrayıp, sulak alanlarımızda kışlamakta ve kuluçkaya yatmaktadır.. Ülkemizde özellikle 1950’li yıllarda sıtma hastalığını önleme çalışmalarıyla başlayan sulak alanları kurutma çalışmaları, daha sonra tarım toprağının kazanılması şekline dönüşmüş ve sonuçta çok sayıda kuş türünün barındığı yerler tahrip edilmiş ve tarım için kurutulmuş alanlardan da istenilen düzeyde verim alınamamıştır. Diğer yandan, evsel, endüstriyel ve tarımsal kaynaklı kirlenmeler, sulak alanlardan tarımsal amaçlı aşırı miktarlarda su çekilmesi, sulak alanı besleyen suların barajlarda tutulması veya yönlerinin değiştirilmesi, konut yapılaşması, sazlıkların kesilerek kuşların yuva ve koruma alanlarının daralması, sulak alanlarımıza çok önemli zararlar vermektedir. Sultan Sazlığı, Seyfe, Manyas, Uluabat, Beyşehir, Akşehir, Eber, Eğridir göllerin bu olumsuzluklardan en fazla etkilenen sulak alanlarımızdır. Sulak alanlarımız, doğanın bizlere sunduğu biyolojik çeşitliliği zengin olan olağanüstü bir mirastır. Bu mirasın korunması, sadece ülkemiz için değil, aynı zamanda tüm dünya insanları için korumak gibi bir sorumluluğumuz da vardır. yaklaşık 500 ton olduğu ifade ediliyor. Bunun "Trakya Levreği" adlı balık tüm Türkiye’de sadece Kırklareli’den çıkıyor. Kırklareli'nin köylerinde Edirne’deki kadar olmasa da kurbağa bacağı üretimi yapılıyor. Yrd. Doç. Dr. Nazmi TEKELİOĞLU Çukurova Ünivesitesi Öğretim Üyesi D E evamlı veya geçici, tatlı veya tuzlu, genellikle de denizlerin gelgit hareketinin çekilme devresinde derinlikleri fazla olmayan bataklık veya sazlık alanlar olarak nitelenen sulak alanlar, tropik ormanlardan sonra biyolojik çeşitliliğin en yüksek olduğu ekosistemlerdir. Pek çok tür ve çeşitteki canlılara uygun beslenme, üreme ve barınma ortamı yaratmaları nedeniyle, yalnız bulundukları ülkenin değil, aynı zamanda tüm dünyanın doğal zenginlik müzeleri olarak kabul edilir. Başta kuşlar olmak üzere pek çok hayvan ve su bitkisine yaşama ortamı sağlamaları, yer altı suyunun deşarjı ve kontrolü, taban suyunun dengelenmesi, bulundukları çevrenin nem oranını yükselterek başta yağış ve sıcaklık olmak üzere iklim elemanları üzerine olumlu etki yapmaları, tortu ve Mahmut GÜRER 3 tarafı balıklarla kaplı bölgede, kurbağa bacağı üretimi de üst düzeyde… DİRNE – Karadeniz, Marmara ve Ege denizlerine kıyısı olan Trakya’da yıllık yaklaşık 3 bin ton balık üretimi yapılıyor. Özellikle Tekirdağ ile Çanakkale’nin Trakya’da kalan ilçesi Gelibolu bölgenin ihtiyacını karşılıyor. Trakya’da yıllık ortalama 500 ton da kurbağa bacağı üretiliyor. Trakya’daki tüm kentlerin denize kıyısı bulunuyor. Edirneli balıkçılar Ege’den, Kırklarelili balıkçılar Karadeniz’den, Tekirdağlı balıkçılar da Marmara’dan avlanıyorlar. Trakya üretiminin tamamına yakınını ise kendi bölgesinde tüketiyor. Bölgedeki kentler ve su ürünleri üretimlerine ilişkin bilgiler şöyle: Edirne Ege denizine kıyısı bulunan Edirne’nin özellikle Enez ve Keşan ilçelerinde balıkçılık faaliyetleri gerçekleştiriliyor. Kentin yıllık deniz ürünü üretiminin yaklaşık 700 ton olduğu ifade ediliyor. İlde bulunan nehir, göl ve göletlerden de yıllık yaklaşık 54 ton tatlı su balığı avlanıyor. Bunların önemli bir bölümünü kefal, levrek, sazan, yayın ve yılanbalığından oluşuyor. Edirne’nin diğer bir Trakya kendine üretiyor Bölgede yıllık yaklaşık 3000 ton balık üretimi yapılırken, Gelibolu 900 ton ile öncü. Tekirdağ’da 800, Edirne’de 700, Kırklareli’de de 500 ton balık avlanıyor. Bölgede kültür balıkçılığının gelişmemesi ise dikkat çekiyor. önemli özelliği ise Türkiye’nin dünya lideri olduğu kurbağa yetiştiriciliğinin yapılması. Kentin özellikle Keşan ilçesinde yıllık 500 tonun üzerinde kurbağa bacağı üretiliyor. Kıklareli Kırklareli’nin Karadeniz’e kıyısı bulunurken, balıkçılık da kenti İğneada ilçesinde yoğunlaşıyor. Kırklareli’de 245 tekne ile 588 ruhsatlı balıkçı bulunuyor. Halkın yüzde 10’u da geçimini balıkçılıktan temin ediyor. Kent sınırları içerisinde bulunan Erikli, Hamam ve Mert gölleri ile Kırklareli, Armağan ve Kayalı barajlarında da amatör balıkçılık gerçekleştiriliyor. Kentte son yıllarda büyük gelişim sağlayan kültür balıkçılığı da yetersiz olmasına karşın hızla yaygınlaşıyor. Kentte henüz çok büyük üretimler yapılmasa da 10 adet balıkçılık tesisi bulunuyor. Kentin balık üretiminin ise yıllık Tekirdağ Kışı şeridinin tamamı Marmara’da bulunan Tekirdağ, balıkçılığı Şarköy ilçesi ile merkezde sürdürüyor. Kentte yaklaşık 350 balıkçı yıllık ortalama 800 ton deniz balığı üretimi yapıyor. Kentte kültür balıkçılığı ise fazla gelişmemiş durumda. Tekirdağ kendi ihtiyacının yanısıra İstanbul’a da balık gönderiyor. Gelibolu Çanakkale’nin ilçesi olmasına karşın Trakya’da bulunan Gelibolu, bölgenin en fazla balık üretilen yer olma özelliğini taşıyor. İlçede üretilen balığın büyük bölümü özellikle Çanakkale’deki balık fabrikalarında işleniyor. Bir kısmı da İstanbul’a gönderiliyor. Gelibolu’da yıllık ortalama 900 ton balık, 159 ton yumuşakça ve kabuklu da yaklaşık 300 lisanslı balıkçı tarafından avlanıyor. Halkın büyük bölümü de amatör olarak balıkçılık yapıyor. 5