Catalog

Mine Söğüt'le 'Madam Arthur Bey ve Hayatındaki Her $eyf Mine Söğüt büyüsünde bıraktığı şahbaz'ın Harlkulade Yılı 1979 adlı romanından yaklaşık üç yıl sonra şimdi de Madam Arthur Bey ve Hayatındaki Her $ey\e etkisi altına alıyor okurunu. Başmdan sonuna her sayfasında hem meraklandıran hem ürküten hem mutlu eden hem de üzen bir roman var bu kez karşımızda. Kara Yalı'da oturan ve geçmişini unutmayı yeğleyen "kadınadam" Madam Arthur Bey'in, geçmlşten çıkagelen fotoğraflarla şeklllenmeye calışan hayat hikâyesinin genç roman yazarı Olcayto aracılığıyla çözümlenme çabasını anlatıyor Mine Söğüt. Biraz fantazya biraz da polisiye unsurlarla anlatılan hikâyede okura şu soruyu bırakıyor yazar: Ceçmiş hayatından kurtulmak, onları unutmak isteyen Madam Arthur Bey yeni bir hayat arayışını mutlu sonlandırabilecek mi, yoksa Olcayto buna müsaade etmeyerek geçmişi tüm çıplaklığıyla Madam Arthur Bey'in yüzüne vuracak mı? Biz de biraz da bu sorunun peşine düşerek Söğüt'le yeni romanı üzerine söyleştik. SAYFA 1 6 'Gerçekten umut olan şeyler yazmak isterdim' ErdemöZTOP S~y evgili Mine Söğüt, yeni % romanıntz daha adtyla •• % okurda muazzam me\^J rak duygusu uyandınyor. Madam Arthur Bey ve Hayatındaki Her Şey V ortaya çtkarma fikri nasıl doğdu, biraz bundan bahscdclim isterseniz. • • Ideolojilerin sınırlarını kaybettiği, artık birkaç cümleyle tarif edilemedigi bir çağda yaşıyoruz. Son yılların en | büyük bunahmı ideolojik karmaşa üzerinden "kimlik"Iere yansıyor. Başkalan sizi, sizin kendinizi tarif ettiğiniz gibi tarif etmeyebiliyor. Kimlik tanımları yapılırken, aslında bambaşka şeylerin de tanımını yapılıyor. Bir nnktada insanın kendisi bile "kim" oldıığunu bilemiyor. "Kendi kimliğini arama" ya da "kendine bambaşka bir kimlik arama" kaosuna dair bir roman yazmak üzcrc masanın başma oturdum ve ortaya Madam Arthur bey ve Hayatındaki Her Şey çık"EVRENSEL KEDERLERDEN YOLA ÇIKIYORUM" Kara, iç yakan mutsuz ve de haramsar bir hikâye anlattyorsunuz. Kara Yalı'ntn etrafında dönüyor, karanhk isler yaptığt fotoğraflarla belli kadınadam Madam Arthur Bey baskarakteriniz... Mine Söğüt höylesine kötü bir ruh halinde de mi kalemi kötülükleri anlatıyor, yoksa başka başka sebcpleri mi var bu durumun, anlatır mtsımz? Kendi yaşadığım küçük ve korunaklı dünyanın dışına çıkıp, dertlendiğim evrensel kcderlerden yola çıkarak yazıyorum. Ya/.diklanma yansıyan "ruh halim" olsa sanırım böylc karanhk değil tersine son derece iyimser, hatta neşeli metinler ortaya çıkardı. Kendi bireysel dertlerimi ne kadar hafife alıyorsam evrensel dertlerin sorumlııluğunu da bir o kadar üzerimde hissediyorum. O yüzden ruh halimi "kötü" olarak tanımlayamam ama endişeli olduğu kesin. Bugüne kadar yazdıklanmm hepsinde bu "endişe"nin izleri var. Semih Gü'mü's, Vüs'at O. Bener'in yazarltk serüveni için "kara anlatı yazarı" demişti. Benzetmek gibi bir amactm yok, sadece tantmı Gümüs'ten alarak, si ze de özellikle son dönem yazdıklarımzla (özellikle Şahbaz'ın Harikulade Yılı, 1979 ve bu yeni romanıntz) bir kara anlatı yazarı olarak bakabilir miyiz, ne dersiniz? Yazdtklartnız öyle pembe dünyalara, rüyalara alıp götürmüyor bizi. Geçmisimizin yasatılan ve yaşatttğımız kötülükleri alabildiğinc elestirel bir kurguyla ama handiyse fantastik bir dilde anlattyorsunuz. • • Şimdilik öyle. Aslına bakarsanız artık içinde gerçekten umut olan şeyler yazmak isterdim. Insanlık tarihi zaman içinde hcp aydınlanmalardan kararmalara, kararmalardan yeniden aydınlanmalara geçen ve kaynağı bizzat insan olan titrek bir ışığın altında yazılıyor. Benim neslimin denk geldiği yıllar ne yazık ki kararma dönemi, kaybetme dönemi. Eğer 80 kuşağının değil de 50 kuşağınm insanı olsaydım yazdıklarımda muhtemelen bol bol ışık olurdıı. Ama ne yazık ki komünizm idcalinin alaşağı edilip değersizleştirildiği ve kapitalizm gerçeğinin küstahça şahlandığı ve kutsandığı yılların tanığıyım; üstüne üstlük günden güne muhafazakârlaşan ve rasyonellikten uzaklaşmayı marifet sanan bir ülkede yaşıyorum. Yazarken, bu noktaya nasıl ve neden geldiğimizi sorgulamaktan başka bir şey gelmiyor içimden. Bu sorgulama da haliyle hep karanhk odalarda yapılıyor. Şahbaz'ın } iarikulade Yılı bir kusun ağztndan anlatılıyordu, Madam Arthur Bey ve Hayatındaki Her Şey'de de kuslar hep kötücül fıgürler olarak kurgunun içinde sık karşımtza çıktyor. Nedir bunun sizin nezdinizdeki hali? Kuş kötücül bir figür olmaktan ziyade, her şeye yukarıdan vc çok açılı bakabilen bir göz metaforu benim için. Bazen içimizc bazen dışımıza çevirdiğimiz. Geçmişle uğraşırkcn ya da hesaplaşırken şeytanın avukatlığını yapmayı deniyorum. "Kötü" nedir?" Yola çıktığım ana soru bu. Kötüyü anlamak için de ona her açıdan bakmak gerekiyor. Kuş bu çok açılılığı simgeliyor. Madam Arthur Bey'in kuştardan korkması bundan. O gi/lenen bir kahraman. Ama kuşlar her şeyi görür. Pencerenin önünde ağaç dallarına sessizcc tüner ve görürler. "TANRI. GERÇEKTEN İNSANLARA MÜKEMMEL' BİR HAYAT VERMEK İSTESEYDİ. VEREBİLİRDİ" Bu yeni romanda da düsünsel bağlamda Şamanizme attflar söz konusu. Romanların bas ya da yan kahramant olan kusların sizdc dile gelen Şamanizm anlatısındaki yeri nedir? Bir ilintisi söz konusu mudur ya da? Şaman inancında her şeyi bilen Şaman kendi beninden sıyrılarak kocaman kanatları olan bir kuşa dönüşür ve soruların cevaplarını bulur, olanları ve olabilecekleri sezer. Benim romanlarım hep soruların pcşine takılarak ilerliyor. Bu sorulara ccvap bulmak için de kuş olup bir Şaman gibi yukarılarda uçmak gerekiyor. Kadınadam ifadesi... Bu sizin yarattnız, değil mi? Madam Arthur Bey basta olmak üzere çevresindeki çift cinsiyctli karakterlerin oluşum seheplerini konuşalım istiyorum biraz da... Kadınadam kelimesiylc daha önce başka bir metinde karşılaşmadım, kullanıldığıysa bilmiyorunı ama benim özellikle seçtiğim bir ifade bu. Yaptığım bu tanımlama, yarattığım kahramanlann cinsel kimliklerinden çok insanın her halinc işaret etsin iste dim. B C U M H U R İ Y E T K İ T A P SAYI 1 0 8 2