Katalog

16 Bulmaca 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 SOLDAN SAĞA 1. “Lejzer Ludwik ...” (Esperantoyu ortaya çıkaran Polonyalı dilbilimci) – “Johann ...” (Bitkilerde kendi anıyla anılan melezleşme ve kalıtım ile ilgili kuram ortaya koyan Avusturyalı botanikçi). 2. Afrika’da dehşet saçmış bir virüs – “Gaston ...” (İlk akümülatörü yapan Fransız fizikçisi) – Rusça evet. 3. “Vilfredo ...” (Ekonomiyi mekanik bir duruma getirmek gerektiğini ileri süren İtalyan ekonomi uzmanı ve toplumbilimcisi) – Hile, entrika – “Alfred ...” (Dinamitin mucidi). 4. Çek Cumhuriyeti’nin başkenti – İngiltere milletvekilleri meclisi – Büyükanne. 5. Bir nota – Kıta – Rusya’da bir ırmak. 6. İdrarını yapamama hastalığı – İlerleyen, acil hastalık – Lantanın simgesi. 7. Petrolden 100250 santigrat derece arasında damıtılan ürün – Sodyumun simgesi – Bağışlama – Batarya. 8. İki anlamında önek – Atomların yapısı ile ilgili kuram ortaya koyan Danimarkalı fizikçi. 9. Dölüt – Tokat’ın bir ilçesi – Sara nöbeti belirtisi. 10. Sosyolojide kabile bölümü – Aynı çizgi üzerinde bulunma durumu – Sığ bilgili ukala. 11. Çirozluktan sonra yağlanmaya başlayan uskumru – Mersin’de bir çay – Eski Filistin’de bir kent. 12. Spielberg’in bir filmi – “Susanna ...” (yazar) – Katarakt hastalığının diğer bir adı. 13. Şart eki – İtikat – Bağırsaklar. 14. Yeşil abanoz – Çin düşüncesinde dişi ilke – Bir resimde herhangi bir nesnenin belirgin bir şekilde görünmesini sağlayan çevre çizgisi. 15 “Herbert ...” (18201903 yılları arasında yaşayan İngiliz filozofu) – Time out – Radyumun simgesi. YUKARIDAN AŞAĞIYA 1. “Ferdinanda Comte Van ...” (Zeplini bulan Alman subayı ve endüstri adamı) – Yalıyar. 2. Değirmen oluğu – Lenf düğümleri iltihabı – İnce urgan. 3. Yunanistan’da bir yarımada – Güneş – Eskrimde bir dal. 4. Zevkli, zarif, şık, modaya uygun – Sidik asidi tuzu – Eşya, hayvan damgası. 5. Meşin ya da hasır sofra – Fark – Habeş soylusu. 6. Telli balıkçıl – Koruma, gözetme. 7. Opus (kısa) – Parkinsonun başlıca belirtisi – İridyumun simgesi. 8. Küçük bayrak – Kök kırmızısı. 9. Antalya’da bir çay – Kayak sporunda bir dal. 10. Manganezin simgesi – Bir malın sahipliği – Afrika’da yetişen bir ağaç. 11. Sicilya’da bir yanardağ – Kimliği belirlenemeyen uzay cisimlerine verilen ad – Alkol. 12. Matrix’teki temel tip – Küçük bitkilerin ortak adı – Ardahan’ın bir ilçesi – Olumsuzluk veren bir önek. 13. Havagazı lambasının ucu – Avrupa’da bir ırmak – Voleybol, tenis bölümü. 14. Osman Gazi’nin kayınpederi – Kendi adıyla anılan termometreyi bulan Fransız fizikçisi. 15. Bir Osmanlı devri – “... metaller” (Oksitlenmelerini sodyum, lityum, po 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 tasyum, rubid1 T H E O D O R E M A İ M A N yum, sezyum 2 EGAL E OT İ S ARAS elementleri 3 L S U K U T K O R N U K nin sağladığı 4 S A T R A P B O R B E T A 5 T E M RAVE L AYN İ metaller) – 6 A RAL S İ LOP İ ALG 7 R O N İ N Antrakt. R JOAN UR 8 D NEVAZ İ L ORSA Hazırlayan: 9 P İ R OMA N İ AYVA M İlker 10 A N O T Z E F İ R AL TO 11 L A M İ S E Mumcuoğlu İ NME L İ F 12 13 14 15 CBT 1438 /10 Ekim 2014 ilginç SORULAR Astronomide yükseklik kavramı Soru: Okuyucularımızdan Necdet Ersoy’un Hasan Esenoğlu’na sorusu: Sayın Tolga Taymaz’ın bir sorusuna verdiğiniz cevapları anlayabilmem için şu iki soruyu biraz daha açabilir misiniz? 1 Doğuş ve batış yüksekliği ne demek? Yükseklik kavramı nedir? Neye, nereye göre yükseklik konuşuluyor. 2 Ayrıca Ay ile Güneş’in hareketlerinin birbirinden bağımsız (mevsimlere göre fark etmez) olduğunu düşünüyoruz. Bu doğru mu? Yanıt: Hasan Esenoğlu, İÜ, Fen Fakültesi, Astronomi ve Uzay Bilimleri Bölümü, Astrofizik Anabilim Dalı Elbette Güneş, Ay ve tüm gök cisimlerinin doğuş ve batışlarındaki yükseklikleri tanım gereği sıfırdır. Bununla birlikte yıl boyunca gökcisimlerinin doğuşbatış saatleri değişir. Sorunun hazır (kitap) cevabı olmadığından 2014 yılı için 4 mevsimde Güneş ve Ay’ın doğuşbatış saatlerindeki farka baktım. 24 saat = 360 derece eşitliğinden de bulunan saat farklarını dereceye çevirdim. Güneş için sonuç: Mevsimler arasında Güneş’in doğuşbatış saatleri arasında fark 47 dakika ile 2 saat 7 dakika arasında değişiyor. Bunun da derece karşılığı: 0.2   31.75. Ay için sonuç: Mevsimler arasında Ay’ın doğuşbatış saatleri arasında fark 1 dakika ile 6 saat 9 dakika arasında değişiyor. Bunun da derece karşılığı: 0.02 90.03. Güneş’in ve Ay’ın doğuşbatış saatleri anlaşılır bir şey. Aynı şekilde doğuş ve batış yüksekliği de ufuktan olan yüksekliktir ki bu da sıfırdır. 1 Sorunun yanıtı: Gök küresi üzerindeki cisimlerin ufuktan olan açısal uzaklığını yükseklik olarak tanımlıyoruz. Güneş, sabah doğarken ufuk çizgisi sınırında bulunduğundan yüksekliği sıfırdır. Gün ortasında başımızın üstünde yani tam tepede iken Güneş’in yüksekliği de 90 derecedir. 2 Sorunun yanıtı: Ay ile Güneş’in hareketleri birbirlerinden elbette bağımsızdır. Yer’in kendi ekseni etrafındaki dönüşünü Güneş’in günlük (doğmayükselmebatış) hareketi ile ilişkilendiriyoruz. Ay’ı da Yer etrafındaki dolanımı ile ilişkilendiriyoruz. Mevsimleri ise, Yer ve Ay birlikte yıl boyunca Güneş etrafında tur atması ile ilişkilendiriyoruz. Yani Ay, Yer ve gezegenler gezgin, Güneş (ve yıldızlar) ise uzaya çivilidir... Böylesi kurguda Ay ve Yer (Güneş’in) hareketlerinin mevsime göre değişeceğini de kolaylıkla söyleyebiliriz. İ M P S İ M AK İ L T LA OL N İ AN R AR ANT İ O Z İ P I R SN E OVA NA RU Z COOK E düşün BUL HAVUZDAKİ PARALAR Hazırlayan: Ahsen Canat ahsencanat@yahoo.com Ülkenin birinde 4 havuz müteahhidinden bir medya gurubunun satın alınması için havuza mildolar cinsinden para koymaları istenir. Her havuz müteahhidi de ikiletmeden havuza 500  ile 1500  mildolar arası para koyar. Herhangi bir müteahhidin havuza koyduğu miktarın  diğer müteahhitlerin koyduğu miktarlardan  farkı tam kare veya üçgen sayı, havuzdaki  toplam miktar ise tam kare sayıdır. SORU: Yardım sever  müteahhitlerin her birinin havuza koyduğu mildolar miktarları birbirinden farklı asal sayılarsa, havuzda kaç mildolar vardır. 1436. sayıdaki “Üç Arkadaş” isimli bilmecenin yanıtı: 149, 263, 587 Bilmeceyi doğru çözen okuyucularımız: Ahsen Canatİzmir, Namık Çatalsakalİstanbul, Naim Uygunİstanbul, Ahmet Çetinbudaklarİzmir, Veli AkarsuZonguldak, Sebahattin BektaşSamsun, Cem Aksütİstanbul, Gülay Bayramoğluİstanbul, Yücel GünBurhaniye, Hamdi AtmacaKonya, Güngör Bingölİstanbul, Nuran Esenİzmir, Nurdan SeyrekZonguldak, Ceren DemirbaşAtina, Sevinç Ödül OruçHatay, Aydın BingölAnkara, Fethi Kutmanİstanbul, Hasan AksuAntalya, Mustafa Akayİstanbul 1435. sayıdaki bilmeceyi çözenler: Fethi Kutmanİstanbul, Ali Ulvi TuranAnkara, Veli AkarsuZonguldak