Katalog

12 Bilimsel Başarı Orta sayfadan devam olarak önemsenen bilimsel yayınlarının değerlendirilmesinde yeni yaklaşımlar ve kriterler önerilmiş olup, özellikle 2005 yılında Hirsch tarafından önerilen h sayısı ülkemizde de çok tartışıldı. Tüm bilim çevrelerinde bu tür tartışmalar sürerken, ISI 2006 yılı sonlarına doğru WOS indekslerine akla gelebilecek tüm yönleri ile bilimsel yayın ve atıf analizlerini içeren bilgileri kapsayan ayrıntılı analizlerini hsayısını hizmete sundu. Çoğu üniversitelerimizde ulaşılan bu veriler, yazarın toplam yayınlarını, hsayılarını, yayınlarına yapılan toplam atıfları ve her bir yayına yapılan atıflar ile yayın başına ortalama atıfları, başka yazarlar tarafından yapılan atıfları, yayınların kaynak ülke ve yazar adreslerini, yayın türlerini, yayına katılan ülke ve enstitü adreslerini, ilk yazarları doğrudan görmek mümkün olmaktadır. Araştırıcılar için yayınlarla ilgili daha birçok ayrıntıya ulaşılabilir. İlginç olan ise yeterliliği ve doğruluğu tartışılan hsayısının da WOS verilerine girmiş ve artık doğrudan ulaşılır olmasıdır. CBT 1438 /10 Ekim 2014 Ülkemizde çoğu bilim insanlarımızın yayın yapma, atıf ve patent alma gibi düşünce ve dertleri yok. Şu gerçek ki, çoğu öğretim üyesi hiç yayın yapmıyor. Yayın yapma gayretinde olanlar tüm öğretim üyeleri ve araştırıcıların en fazla %10’luk bir bölümü olduğundan anlamı da sınırlı. Maalesef yayın yapmada başarılı olanlar ancak %1, istekli öğretim üyelerimiz tüm öğretim üyelerinin % 5’i gibi bir kesimidir. Bunlar ise kimya, fizik, tıp, eczacılık, yer bilimleri, çevre ve elektronik gibi bazı temel, sağlık ve çok az mühendislik alanı ile sınırlıdır. Ve YAYIN YAPANLAR, AZINLIĞIN DA AZINLIĞI rilen listelerdeki bilimcilerimiz de bu alanlardandır. Gerçi bazı maden ve petrol mühendisliği gibi uygulamalı mühendislik alanlarıyla matematik ve bazı bilim alanlarında yayın yapacak dergi sayısı az ve yayın konusu bulmak fizikkimya ve biyoloji gibi deneysel alanlara göre zor olduğu için bu yayınlar az atıf almaktadır. Yayın ve atıf dışında; 1 öğretim üyesinin tamamladığı yurtdışı ve kurum dışı bilimsel projeler, yönettiği başarılı yüksek lisans ve doktora tezleri ile bilim adamı yetiştirilmesine katkıları, 2 bilimsel kitap veya elit kitapta bölüm yazarlığı, 3 kazandığı ödüller ve burslar, 4 kendi adını taşıyan formül ve buluşlar, 5 patentleri, 5 yayınlarına kitap, ansiklopedi ve tezlerde atıflar, 6 dergilerin yayın kurulunda, bilimsel toplantıların bilim ve danışma kurulunda görevler, 7 çağrılı tebliğler ve diğer tebliğler de önemlidir. Bilimsel değerlendirmede yayın sayısından daha çok atıf sayısı daha da önemli bir kriterdir. Bilim insanTablo 3. Web of Science Eylül 2014 verileri göre 1980 larımız yüksek atıf almak 2014 arasında Türkiye adresli 302 000 yayınların Web of için uluslararası merkezlerle ortak araştırmaya Science Kategorilendirilmesine göre sayıları (ilk 25) yönlenmeli ya da en güncel alanlarda dünyada Web of Science KategorisiYayın da çok sayıda bilimcinin sayısı SURGERY 21,566 çalıştığı alanlarda çalışENGINEERING ELECTRICAL ELECTRONIC 14,643 malıdırlar. PEDIATRICS 13,336 Bu yönde önümüCARDIAC CARDIOVASCULAR SYSTEMS 12,079 ze çıkan ABÇerçeve CLINICAL NEUROLOGY 11,675 PHARMACOLOGY PHARMACY 10,577 Programları (ÇP) iyi bir MEDICINE GENERAL INTERNAL 10,196 fırsattır. Bilimcilerimiz MATERIALS SCIENCE MULTIDISCIPLINARY 10,059 kendi köşelerinde önemi ENVIRONMENTAL SCIENCES 9,902 ONCOLOGY 9,370 ve getirisi belli olmayan ENGINEERING CHEMICAL 9,228 konularda kaynak israf UROLOGY NEPHROLOGY 8,769 etmeleri yerine ÇP kapBIOCHEMISTRY MOLECULAR BIOLOGY 8,535 samında AB kuruluşları VETERINARY SCIENCES 8,262 RADIOLOGY NUCLEAR MEDICINE MEDICAL IMAGING 8,184 ve üniversiteleri ile ortak CHEMISTRY MULTIDISCIPLINARY 7,750 projelere yönlenirlerse NEUROSCIENCES 7,375 hem güncel konularda OBSTETRICS GYNECOLOGY 7,287 büyük araştırmalarına FOOD SCIENCE TECHNOLOGY 7,010 ENERGY FUELS 6,957 büyük maddi kaynak buMATHEMATICS APPLIED 6,673 labilir, hem de üretilecek CHEMISTRY PHYSICAL 6,663 yayınlarla yayın, özellikEDUCATION EDUCATIONAL RESEARCH 6,456 COMPUTER SCIENCE ARTIFICIAL INTELLIGENCE 6,348 le atıf sayılarını artırabiPOLYMER SCIENCE 5,999 lirler. Örnek olarak 9 yıl önce ilk yayınımızda 320 Tablo 2 Yurtdışında Türk asıllı Bilimcilerin atıfla hsayısı 10 verdiğiYayın, Atıf ve h sayıları miz bir bilimcimiz geliş(WOS Eylül 2014 verilerine göre en yüksek hsayılı ilk tirdiği yöntemin dünyaca 15 Kişi) ünlenmasiyle 3386 atıfla T.Atıf Self dışı ve h= 30 değerine ulaşaAdı Soyadı Yayın S. Sayısı. Atıf S hsayısı bilmiştir. Yine ülkemizde 27223 A. Sancar 410 30910 97 geliştirilen zenginleştirme35192 ayırma tekniği de çoğu biHadis Morkoç 1303 38680 78 30824 limcimizin atıf ve hsayısını NS Sarıçiftçi 492 32861 76 yükseltmiştir. 30956 GS Hotamışlıgil 190 31807 76 Atıf sayısı artışı CERN 18669 gibi merkezlerde çoklu İ. A Aksay 268 19233 67 13837 ortakla yapıldığı zaman M. Gönen 630 14207 66 zirve yapmakta, bazen 14134 M. Dizdaroğlu 261 16014 66 ortak yazar sayısı 500 6906 hatta 600 gibi sayılara A.S. Argon 262 9624 57 17416 ulaşmaktadır. Her bir yaA. İmamoğlu 235 17918 57 zarın katkısı ne kadardır? 13594 VE Ozcan 558 14902 56 Yayını görmeden, dene9234 T Yıldırım 496 9763 49 ye katılmadan ismi yer 12631 alabilmektedir. Her bir A.R .Kortan 159 12867 48 yazar toplam atıfı kendi 8956 A. Acemoğlu 166 9216 48 atıfı olarak vermektedir. 5244 E. Başar 423 6652 45 Bazı kurumlarda tüm ya6008 yınlarda aynı kişi isimleri M.G Yaşargil 240 6092 42 yer alıp herkes için ayrı hesaplanması da yapılmaktadır. Kendi eserine atıfla ve atıf paslaşmasıyla hsayısı artırılabilmektedir. Self atıf ayıklandıktan sonra hesaplansa daha iyi olur. Buna benzer sakıncalarına rağmen hsayısı artık dünyada başarı ölçüsü olarak kabul görmektedir. Halen öğretim üyelerimizin büyük bir kesimi bilimsel çalışma nelik çalışmalar da artmalıdır. Bu konuda ve uluslararası yayın yapmaya isteksizdir. teknokentler ve teknoloji üretim merkezleri Yayın yapmada başarılı ve istekli öğretim umut vericidir. Başarılı bu büyük potansiyelüyelerimiz tüm öğretim üyelerinin % 5’i gibi den yararlanmalıyız. bir kesimidir. Bunlar ise kimya, fizik, tıp, ecÜlkemizdeki onore görevlere seçme, zacılık, yer bilimleri ve elektronik gibi bazı ödüllendirme ve atamalarda da umarız temel, sağlık ve çok az mühendislik alanı bu tür bilimsel kriterler, kişisel ilişki, meslek ile sınırlıdır. dayanışması ve dostluklardan daha önem Ülkemiz için önemli bir başarı göstergekazanmalıdır. si de bölüm, laboratuvar kurma, sanayi ve * Hacettepe Üniversitesi emekli öğretim topluma hizmet, iyi ders anlatma, bildiğin üyesi ve TÜBA Şeref üyesi dogan@hacetteçevresine aktarma, ve insani ilişkileri olmape.edu.tr ve(h.m.dogan@gmail.com,) lıdır. Ancak bu tür etkinlikler kişinin yayın ** Erciyes Üniversitesi Kimya Öğretim yapmasına engel değil, aksine destekleyiciÜyesi soylak@erciyes.edu.tr ve (msoylak@ dir. Bütün bu etkinlikleri de belirli oranlarda gmail.com) içeren yeni birleştirici ek yeni bir faktör tanıKAYNAKLAR mı yapılabilir. Öğretim üyelerinin ba1.Bilimcilerin Bilimsel Başarıları Değerlendirilmeşarı göstergesi olarak “h” faktörü sinde Yeni Kriter: hfaktörü Cumhuriyet Bilim Teknik, ile yukarıdaki etkinliklerdeki başa 976, s 67, 3 Aralık 2005. 2. Başarılı Bilimcilerimiz. Tüm Bilimciler Başarı Listerılarını birleştiren yeni bir “d” (desi, Cumhuriyet Bilim Teknoloji 985, s. 68, 4 Şubat 2006. ğerlendirme) faktörü tartışılabilir. 3. Bilimsel Yayin ve Bilimsel Başarinin DeğerlendirilTıp mensupları için söylenecek en mesinde Ölçütler 2, Cumhuriyet Bilim Teknoloji 989, önemli nokta ise, yurt dışında çalışarak ve Şubat 2006 4. Bilim ve Bilimsel Başarının Değerlendirilmesi yurtdışı ortaklarla yapılan çalışmalar çok büyük sayıda atıf alırken, yurt içinde yapı III, Cumhuriyet Bilim Teknoloji Dergisi Mayıs 2006. lan çalışma sonucu üretilen yayınlar çok az 5. Türkiye Yayın Sıralamasında 20. Sıraya Yerleşti, Cumhuriyet Bilim Teknoatıf almaktadır. loji, 1026, s. 1012, 17 kasım 2006 Ülkemiz için önemli nokta da son tablo6. H.M.Doğan, Bilime Adanan Ömür, da görüldüğü gibi 19802014 arası toplam sayfa 158181, Selvi Yayınları 2014 Ankara. 302 bin yayının en az 139200’ü tıpgıda 7. İH Demirel, C. Saraç, e diğ. ULAKBİM 2006 Ansağlık ve çevre alanındadır. Temel bilimler kara Türkiye Yayın Göstergeleri I 8. C. Saraç, İH Demirel ve diğ. ULAKBİM 2009 ve teknoloji üretimine yönelik araştırmalar Ankara Türkiye Yayın Göstergeleri II öncelikle desteklenmelidir. 9. C. Saraç, İH Demirel ve diğ. ULAKBİM 2010 Temel bilimler ve yeni teknolojilere yö Ankara Türkiye Yayın Göstergeleri III