Catalog

MERHABA ‘OSMANLI’DAN CUMHURİYET’E ŞİİR ANTOLOJİSİ’ “Bu kavun acısı gelecektir/ bu kavun acısı ‘OSMANLI’DAN CUMHURİYET’E ÖYKÜ ANTOLOJİSİ’ geçecektir/ demir tavını bulacaktır/ ağır kuru ve gebe bir sesle/ çekiç örse vuracaktır/ karımın devsel yeşil gözleri/ öfkenin şiirini yazacaktır” Özdemir İnce Çağdaş edebiyatımıza (Aydın, 1967 / Kiraz Zamanı kitabındaki “Kavun Acısı” başlıklı şiirinden...) sta yazar, çevirmen ve eleştirmen açılan pencere! Ülker İnce, Kavun Acısı (Tekin Yayınevi) U adlı kitabıyla kapağımızda. Kavun Acısı, İnce’nin ağırlıkla 2020-2022 yıl- İnsanın sıradan hallerini derin ları arasında “Dile Dair” ve “İnsana ve Haya- AHMET ANTMEN bir sezgi gücüyle ele alan Ahmed ta Dair” başlıkları altında Cumhuriyet Pazar Haşim, Faik Ali Ozansoy gibi Eki’nde ve “Okumalar” başlığı altında Cumhu- bdullah Ezik tarafın- isimlerin şiirlerinde Sembolizm riyet Kitap Eki’nde yayımlanan, okuduğu ba- dan yayına hazırlanan, ve diğer modern akımların etkisi zı kitapların kendisine çağrıştırdığı düşünceleri A Ezgi Akyıldız’ın ise ki- gözlemlenir. içeren yazılarından oluşuyor. mi şiirleri günümüz Türkçesi- Haşim’in “Ağır, ağır ne çevirdiği iki kaynak çalış- Kitapta, İnce’nin Konstantin Kavafis’le ilgili çıkacaksın bu merdivenlerden,/ ma; Osmanlı’dan Cumhuriyet’e yazılarından 1990 yılında Argos dergisinde ya- Eteklerinde güneş rengi bir Şiir Antolojisi ve Osmanlı’dan yımlanmış, “Başka Bir Kent Arama” şiirinden yığın yaprak,/ Ve bir zaman Cumhuriyet’e Öykü Antolojisi hareketle kaleme aldığı yazısı da yer alıyor. bakacaksın semâya ağlayarak” Can Yayınları tarafından okuyu- Yazarın dil üzerine yazılarında amaçladığı; dizeleriyle başlayan “Merdiven” cularla buluşturuldu. Cumhuriyetin Dil Kurumu, Tercüme Bürosu gi- şiirinde yaşamı mı, akşamı Her iki çalışmanın giriş kısım- bi kurumlar, dilin arılaştırılması hareketi gibi bi- mı, memuriyeti mi anlattığı larında, Türk şiirinin ve öykücü- linçli ve programlı hareketler eliyle yaptığı gibi sorusunun yanıtı kuşkusuz okura lüğünün gelişimi şaman kültürün- dil sevgisi ve dil bilinci kazandırmak. göre değişecektir. den Cumhuriyetin ilk yıllarına ka- Ülker İnce ile Kavun Acısı odağında “Dil, bir Biçimsel olarak aruzla yazıl- dar uzanan bir dönemde tarihsel kı- ulusun var olmaya devam etme savaşının bir par- masına karşın Tevfik Fikret’in rılma noktalarıyla sunuluyor. çasıdır” dediği dil ve “Bizim için dili kaybetmek “Sis” şiiri İstanbul’un ardından tutulan yası, katiline duyulan öf- Tanzimat’la yüzünü Batı’ya dönen edebiyatımızın gerek şiirde matematiksel düşünceyi ve mantığı da kaybet- keyi dışa vurur. Sis altındaki şehir, dönemin yönetimini yerden gerekse öyküde geçirdiği zorlu dönüşüm her ismin altına düşülen meyi içeriyor. O yüzden öğrencilere çevirinin ge- yere vurduğu bir hesaplaşma sahnesine dönüşür: notlarla yetkin şekilde aktarılıyor. nellikle sanıldığı gibi bir dilde yazılmış bir metnin “Örtün, evet, ey korku salan; örtün, evet, şehir,/ Örtün ve son- Antolojilerin sunuşlarında şiir ve öykü sınıflandırması açısın- sözcük ve yapılarını başka dile aktarmak olmadı- suza kadar uyu ey günahkâr kadın” dizelerinin arkasında, düzen dan sistemli bir çerçeve çizen Abdullah Ezik, şiirin ayrıcalıklı ko- ğını özellikle vurgularız” dediği çeviri üzerine ko- değişikliği çağrısının yükseldiğini görürüz. numunu da öykünün yapısal evrimini de adım adım açımlıyor. nuştuk. Gamze Akdemir’in söyleşisi... Dönemselliği içerisinde ele alınan eserler Osmanlı’dan Cumhuri- TOPLUMUN VE BİREYİN İÇ İÇE YARALARI - Ahmet Antmen (Osmanlı’dan Cumhuriyet’e yete geçişteki rolleri ve katkılarıyla değerlendiriliyor. Halit Ziya’nın “Ferhunde Kalfa” öyküsünde aynı çatı altında, Şiir Antolojisi / Osmanlı’dan Cumhuriyet’e Öy- adı konmamış eşitsizliğin bir insanın yaşamında doğurabileceği FİLDİŞİ KULELERDEN HALKÇI BİR KÜLTÜRE... kü Antolojisi / Hazırlayan: Abdullah Ezik, Can), sonuçlar anlatılır. Antolojilerde Tanzimat dönemi, çağdaş Türk Edebiyatı’nın ku- Evin babasının güya kızı gibi gördüğü Ferhunde yıllar süren - Figen Atalay (Betül Çotuksöken / Antro- rucu bir öğesi olarak tanımlanıyor. bekleyişini, boşa düşen umutlarını okura kendi iç sesiyle aktarır. pontolojinin Işığında Eğitim Felsefesi - Felsefe- Bu süreçte Şinasi, Agâh Efendi, Ziya Paşa, Namık Kemal gibi Öykü karakterleri yerleşik değerlerin baskısıyla bocalar, çoğun- nin Gör Dediği 3, Alfa), öncü isimler sayesinde “küçük insan” edebiyatımıza adım atmış, lukla çıkış yolu bulamaz. Dört koldan evlilik dayatması ile kar- - Feridun Andaç (Bir Şehir Kurmak: Anka- kültür alanında halkçı bir kültürün tohumları atılmıştır. şı karşıya kalan genç erkeğin isyanını, Fatma Aliye’den okuruz: ra 1923-1933, Editörler: Ali Cengizkan, Müge 29 şairin boy gösterdiği Osmanlı’dan Cumhuriyet’e Şiir “Ben bir ilaç mıyım? Kendimi başkalarının dertlerine deva etmek Cengizkan, Koç Üniversitesi, Vehbi Koç Vakfı / Antolojisi’nin ilk yapıtı Âkif Paşa’nın Adem Kasidesi. Genelde için geleceğimi feda edemem ya!” Le Corbusier, Mimarlık Öğrencileriyle Söyleşi, devlet büyüklerine övgü amacıyla yazılan kaside türünün biçimi Aliye, “Vefa” adlı bu öyküsünde bireysel tercihler ile toplumsal Çeviren: Samih Rifat, YKY), korunsa da bu kez bir kavram olarak “yokluk” yüceltiliyor. roller arasındaki uzlaşmazlığı ve öz farkındalığın sancılı gelişimi- - Ali Çelebi (Amanda Peters, Yaban Mersini Geri kalmışlık, sürgünler ve toplumsal çalkantılar yüzünden ni anlatır. Kendi ifadesiyle artık “Karar verirken akılcılık vardır Toplayıcıları, Çeviren: Aslı Perker, Beyaz Baykuş), bunalan şair; “Herkesin başına gelen en büyük bela, kendi varlı- ve bundan böyle hep var olacaktır”. - Y. Bekir Yurdakul (Hanzade Servi / Yeni ğıdır” dizesiyle varlığı adeta düşmanlaştırıyor. Fatma Aliye gibi kardeşi Emine Şemsiye de modern öykücülü- Öğretmeni Unutma / İthaki), Öykü antolojisindeki Samipaşazâde Sezai imzalı Pandomima’da ğümüze giden yolda önemli bir dönüm noktasıdır. “Hudut” öykü- da benzer bir anlam örgüsü söz konusu. “Hayatında herkesi gül- - Dolu dolu Vitrindekiler, kısa tanıtımlar, sünde rüya ile gerçek arasındaki gelgitleri imleyerek bilinç ve bi- dürdüğü halde ölümünde kimseyi ağlatmayan” pandomim sanatçı- Emek Yurdakul’un hazırladığı Güncel ve Mus- linçdışının sınırlarını silikleştirir. sı Pascal bu kasidenin havasını solumuş gibidir. tafa Başaran’ın hazırladığı Bulmaca ile de dü- “Dağlar, vadiler ve bütün eşya sinemada titreye titreye sava- 26 ismin yer aldığı Osmanlı’dan Cumhuriyet’e Şiir Antoloji- şün trafiği sürüyor! şan şekiller gibi ayağımın altından geri geri kaçarak bana yol ve- si’ndeki konu ve karakterlerde duruluk, betimlemelerde ise yo- riyor” diye anlattığı yolculuk ateş hattında, cephede gerçekleşse BİR ÖZGÜRLÜK PENCERESİ: ğunluk gözleniyor. de o günle sınırlı kalmaz; harap düşmüş Balkan coğrafyasında on CUMHURİYET KİTAP EKİ! Sadeleşme çabaları ise özellikle Samipaşazade Sezai, Nabizâde yılları aşıp geçer. Rüya geçişleri toplumun ve bireyin iç içe kana- Aziz İhsan Aktaş davası kapsamında 10 ay Nazım, Hüseyin Rahmi gibi gerçekçi yazarlarda belirginleşiyor. yan yaralarını yansıtır. tutuklu kaldıktan sonra tahliye edilen Ceyhan Hüseyin Rahmi, Gönül Ticareti’nde bir karakter ağzından uzun, Belediye Başkanı Kadir Aydar, sosyal medya KURTULUŞ SAVAŞI VE CUMHURİYETİN İLK YILLARI ironik ve yer yer kesintili bir anlatımla kişinin hem kendisiyle yayınına konuk olduğu muhabirimiz İrem Antolojilerde çizilen tablo Kurtuluş Savaşı ve Cumhuriyetin hem karşıdakiyle konuştuğu yeni bir kurgu modeli oluşturuyor. Karataş’a Kitap Eki’miz hakkında övgü dolu ilk yıllarıyla tamamlanır. Şiirde Enis Behiç, Yusuf Ziya gibi Mil- Karısından şüphelenen bir koca “Gerçek ortaya çıkarsa ne yapa- sözler sarf etti: li Mücadele şairlerine yer verilirken öyküde ise Halide Edip, Sait cağımı bilmiyorum” derken sorunun toplumsal yargılar, kişisel men- “Cezaevindeki tek pencere Cumhuriyet’in Faik ve Sabahattin Ali gibi isimler öne çıkar. faatler, namus ve ahlaki değerler yumağıyla bağını ortaya koyuyor. Kitap Eki’ydi. Cumhuriyet’in her perşembe Kadının edebiyattaki ve toplumdaki rolünün kısa sürede na- Antolojilerde Tanzimat edebiyatının baskıcı bir ortamda içe ka- kitap eki var. O kadar kıymetli ki... Orada sıl bir evrim geçirdiği Halide Edip Adıvar örneği üzerinden rahat- panan, daha bireyselci ikinci dönem örneklerine de yer veriliyor. bizim en önemli ve kıymetli şeyimiz kitap lıkla anlaşılabilir. Adıvar, Kurtuluş Savaşı yıllarında el kadar ço- Recaizâde Mahmud Ekrem’in “Ah Nijad” şiirinde oğluna, Ab- okumak. Yeni çıkan kitaplara bu ek sayesinde cukların dahi açlıkla, zulümle sınandığı Anadolu’yu birinci elden dülhak Hamid’in Makber’de eşine yazdığı ağıtlar geleneksel dini ulaşıyoruz. Bütün cezaevlerinde internete gözlemlerine dayanarak aktarır, modern edebiyatın okuru sorgu- anlayışı da sorguluyor. ulaşamayan insanlar buna muhtaç. Emeği lamaya ve harekete geçmeye çağıran dinamiğine yaklaşır. Makber’de geçen “Yarab! Bana bir melek göster!/ Beni bir geçenlere teşekkür ederim.” Gecenin en karanlık vaktinde, öksüz ve yetim bir çocuğu anım- de böyle imtihan et:/ Doğsun da göreyim o güzel ay yerden” Bizler de kendilerine ve tüm okurlarımıza satıp “Türkiye’yi bu himmet çocuklar yürütüyor” derken göster- gibi dizeler, yeni insanda yas tutmanın bile farklı bir derinlikle teşekkürlerimizi sunuyor, adalet ve kitaplarla duyumsandığını gösterir. diği kararlılık tazelenen umutların ışıltısıyla yoğrulur. n dopdolu özgür bir ömür diliyoruz. lİmtiyaz Sahibi: Cumhuriyet Vakfı adına: Alev Coşkun l Yayın Yönetmeni: Gamze Akdemir İyi okumalar... l Tasarım: Serhan Eren l Sorumlu Müdür: Betül Berişe l Yayımlayan: Yeni Gün Haber Ajansı Basın ve Yayıncılık AŞ l İdare Merkezi: Prof. Nurettin Mazhar Öktel Sok. No: 2, 34381 Şişli- İstanbul l Tel: 0 (212) 343 72 74 (20 hat) Faks: 0 (212) 343 72 64 l Uets: 25999 - 15079 - 37611 l Reklam Genel Müdürü: Evsun Sinem Alkan l Reklam Rezervasyon: Tel: 0 (212) 343 72 74 Mail: reklam@cumhuriyet.com. tr l Baskı: İleri Basım Mat. Amb. Reklam Tanıtım Yayın ve Teknik Hiz. Tic. A.Ş. Yenibosna Merkez Mh. 29 KITAP Ekim Cd. A1 Apt. No: 5/902 Bahçelievler-İstanbul (Vizyonpark 2. Plaza B-1 Blok Kat: 9 No: 81-82) Tel: 0 (212) 454 32 90 - 0 (212) 454 34 83 l Yerel süreli yayın l Cumhuriyet gazetesinin ücretsiz ekidir.