Catalog

Gençlik edebiyatından kara mizah: ‘Babam Aşık Olunca’ EBEVEYN ÖZELLİKLERİ eşik kertmesi nedir bilir misiniz? Bunu belirleyen odur. Çocuklar şaşkın ama heyecanlıdır çocuklar değildir; evlenmeye karar veren gençler ÇOCUKLARI NASIL ETKİLER? yeni bir sosyal çevrede daha güçlü kimlik B değil ve onların kendi aralarında anlaşmaları so- Anne ve babanın eğitimsiz olması ai- kazanmayı ummaktadır. nucu ortaya çıkan bir sonuç değildir. lenin varlığını sürdürmesi için çok büyük Ailenin kendi başlarına bugüne kadar Bu sadece yetişkinler dünyasında yetişkinlerin ço- engel değildir ama hem gelişim hem de alıştıkları ve içselleştirdikleri yaşama bi- cuklar henüz daha beşikte iken ya da çok küçükken iletişim açısından geleceğe dönük sorun çimi, kültürel alışkanlıkları değişecek, birbirlerine söz vermesi ya da bir yetişkinin (daha çok yaratabilir. Çocuklar bunun endişesini farklı davranışları öğreneceklerdir. dedeler) kendiliğinden karar vermesi, “Bunlar büyü- taşırlar ama yapacak bir şeyleri yoktur. Öncelikle görgü kuralları ile başlanır. yünce evlensinler!” demesidir. Bu kararın en ilginç en Sürekli taşınma psikolojik bir hastalık- Bunun için bilgi, görgü, kültür geliştirme- tartışılmaz yanı büyüklerin verdiği kararın kesinlikle uy- tır. Mutsuz evlilikler ailenin bireylerinde leri gerekir. Davranış kuralları, konuşma gulanmasıdır. saplantılar yaratmaya başlar ve bu aileyi ve iletişim, sofra kültürü artık değişecek- Bu süreçte çocuklar büyüdüklerinde, evlenme za- de bu saplantılar kuşatmıştır. tir ve bu süreç kendilerine dönük ilk ya- manı geldiğinde ya da evlenmelerine karar verildiğin- Anne taşınma saplantısıyla yaşarken bancılaşma sürecidir. de buna karşı çıkmaları kesinlikle ve kesinlikle yasak- baba daha çok çalışır ve daha çok ka- Tüm bunlar ailenin sınıf atladığını gös- tır; bu, töredir. zanmaya çalışır. Ailenin bireyleri arasında termez elbette. Yaşam biçimleri değiş- Buna uymayanlar cezalandırılır. Cezanın da ne olabi- iletişimden söz etmek olanaklı değildir. miştir sadece. Bu biçim değiştirme ça- leceğini herhalde okurlar tahmin edebilirler. balarına dönük baba Efendi Bey’den ku- EBEVEYN-ÇOCUK İLİŞKİSİ lüplere üye olması ve oradaki sohbetlere NARİN’E YAPILANLAR... Bu tip bir aile yapısında anne babanın katılarak bir kültürel gelişme göstermesi istenir. Yedi yaşındaki bir kız çocuğuna bakması için yeni kendilerine biçtikleri rol model çocukların karnını do- Bu yöntemin modernleşme açısından önemli oldu- doğmuş bir bebek emanet edilir mi? Narin’in zorunlu yurmak, giydirmek, yedirip içirmektir. Feodalite çocuğu ğunu düşünebiliriz. Ancak bu öykünmeci yaklaşımın kaldığı durum budur. kendi gereksinmesine göre biçimlendirir. En temel gö- yeterli bir gelişim sağlayabilmesi olanaklı değildir. Bu- Daha henüz çocukluğunu yaşamamış olan Narin tö- revleri soyu sürdürmek ve bunun için hizmet etmektir. nun için zaman ve eğitim öncelikli olmalıdır. relerin ya da geleneklerin kadına biçtiği rolle yedi ya- Ancak yaşadıkları yer feodal geleneklere daha yakın Efendi Bey kulüplere üye olur ve ziyaretlerini sıklaş- şında karşılaşır ve çocuğu hiç sevemez. Elbette sevgi- duran gecekondu mahallesi olsa da modernite ve kent tırır. Ancak bu onda farklı bir etki yaratır. Diğerleri onu sizliğin getirdiği sonuç, karşılıklılıktır. yaşamıyla ilişki başlamış ve reddedilmez bir yoğunluk- kendi içlerine almazlar. Ötekileştirilmişlik söz konusudur. ta sürmektedir. FEODALİTE VE KADINA BİÇİLEN ROL MODEL... Evinde sevgisizlik yaşamak sevgi arayışının nedenini Anne babanın merakı çocukların ise okul yaşamına Kadına biçilen rol model annelik ve eşliktir ve buna oluşturur. Görmediğiniz bir kadına aşık olmak sağlıklı bir uzanmaz. Çünkü anlamazlar. Okul arkadaşları ve yap- uyulur. Törenin kararları uygulanır. Evlilik ve iki çocuk. davranış mıdır; yoksa bir boşluğu doldurma çabası mıdır? tıkları etkinliklerde kendi başlarınadırlar. Anne ve baba Döne ve Memiş. Feodal gelenekler burada yeniden ortaya çıkıyor. Gör- okula hâkim olacak bir kültüre sahip değildir. Töre kurallarına göre gerçekleşen evliliklerde sevgi- mediği kadına ulaşma isteği onu aramak değil feodal Baba çalışkan bir adamdır ama çocuklarla iletişim nin yeşermesi olanaklı değildir. Zamanla birbirlerini se- yöntemle alıp getirilmesini emretmek oluyor. Oysa geti- konusunda oldukça yoksun durumdadır. Onlarla ko- verler diye ummak onların yaşamını daha da karartan rilen güzel kadın Mona Lisa’dır ve sadece bir tablodur. nuşacak bir durumu hiç yaratmaz. bir bakış açısıdır. Toplumsal açıdan incelendiğinde sevgi konusunda Evde sürekli bir iletişimsizlik halindedirler. Bu özellik- Aile önceleri gecekondu mahallesinde yaşar ve ora- yeterince bilinçlenmenin henüz gerçekleşmediğini gö- le erkek çocuğun daha bağımsız olmasını sağlar. da sosyalleşmeye çalışır. Narin yaşamla çatışmasını rüyoruz ve bu konuda özellikle erkeklerin uzun yol yü- fırsatını bulduğunda taşınmayla rehabilite eder. MACERA BAŞLIYOR! rümesi gerekiyor. Kadınların ve çocukların yaşamı da- Efendi (baba) pazarcılık ve kabzımallık yapar. Anne Ailenin yaşamı bir gün büyük bir sürpriz ile değişir. ha sağlıklı algıladıklarını söylemek olanaklı. ve baba kendi dünyasında kendilerini rehabilite etme- Kendi işinde dürüst, sessiz ve çalışkan biri olan Efen- Bu yeni süreçte erkeğin suçsuzluğunu savunan eşi ye çalışırlar ama bu onların içselleştirdikleri yaşam bi- di, böyle birini milletvekili adayı olarak arayan parti ta- ve çocukları olur. Ardından toplum katılır. çimini değiştirmelerine yol açmaz. rafından seçimlerde beşinci sıradan aday gösterilir. Dursaliye Şahan, Babam Aşık Olunca adlı kitabında mi- Bu süreçte sosyalleşme ve kendilerine yeni dünya İşte bütün macera böyle başlar... zahi bir anlatımla bu tanıklığın yapılmasını sağlıyor. İnsa- kurma çocukların öznel çabası olarak ortaya çıkar ama Zor bir sırada olmasına karşın babaları Efendi Bey nı anlamak onu kendisi olarak görmeyi önemli kılıyor. n bu annenin taşınma hevesiyle engellenir. seçimi kazanır ve milletvekili olur. Bu annenin hoşuna Çocukların ergenlik döneminde arkadaşa, iletişim gider, çünkü taşınma vardır. Babam Aşık Olunca / Dursaliye Şahan / Cumhuriyet kurabildikleri insanlara ihtiyacı vardır. Baba şaşkındır, çünkü yaşamı en çok değişecek olan Kitapları / 88 s. Suyun Tatlılığı / Nathan Harris / Kırmızı Kod: Ben Kendim Bizzat Vis Kitap / 384 s. Öğretmen / Metin Özdamarlar, Oya Doğan / Timaş Yay. / 240 s. 2021 Booker Ödülü uzun listesinde yer alan ve Ernest J. Gaines Edebiyat- “Öğrencilerimle gerçek bir duygusal ta Mükemmellik Ödülü’ne değer gö- VİTRİNDEKİLER bağ kurabiliyor muyum? Otorite rülen Nathan Harris’in ilk romanı Su- kurarken çocuklardan ne kadar yun Tatlılığı, Amerikan İç Savaşı’nın lürken tüm kasabanın alışkanlıkları, korkuları ve sada- uzaklaşıyorum? Veli yorumları beni son günlerinde yeniden şekillenmeye katleri sınanır. Harris, Amerikan tarihinin en kırılgan dö- neden bu kadar etkiliyor? Mesleki başlayan Georgia’da; farklı yaşamların olarak nereye gitmek istiyorum? nemlerinden birini insanların gündelik yaşamları, kayıp- kesiştiği, derinleşen çatışmalar üzerin- Hatalarım karşısında kendime ları, seçimleri ve kurdukları ilişkiler üzerinden ele alıyor. den güçlü bir hikâye anlatıyor. Kölelik Özgürlük, aidiyet, suçluluk, merhamet ve yeni bir yaşam adil davranıyor muyum? Öğretmenliğe duyduğum düzeninin çözülmeye başladığı ve Amerikan Güneyi’nin kurma arzusu romanın temel izlekleri. Geçmişin yükünü hevesi kaybediyor muyum?” Metin Özdamarlar yeni bir toplumsal gerçeklikle karşı karşıya kaldığı ta- taşıyan insanların kendilerine yeni bir yaşam kurabilme- ve Oya Doğan’ın, öğretmenliğin acı tatlı yanlarını rihsel bir kırılma anına odaklanıyor. Özgürlüklerine yeni işledikleri Kırmızı Kod: Ben Kendim Bizzat Öğretmen leri, roman boyunca hem bireysel hem de toplumsal bir kavuşmuş Prentiss ve Landry kardeşler yeni bir yaşam mesele olarak beliriyor. Suyun Tatlılığı, kayıp ve umut, adlı kitapları; sınıfta, öğretmenler odasında, veli kurmaya çalışırken yolları, oğullarının kaybıyla yüzleşen önyargı ve merhamet, geçmiş ve yeni bir başlangıç ara- görüşmelerinde ve insanın kendi içinde biriken iki George ve Isabelle Walker ile kesişir. Eski düzen çözü- sındaki gerilimi çarpıcı bir anlatıyla ortaya koyuyor. yüze yakın soru ve yanıtlarından oluşuyor. 13 22 Ekim 2026