Catalog

( ) 16 Yazılakalanlar Usta şair ve yazar Eray Canberk, 1985’ten bu yana kaleme aldığı değinmeler / “derkenar”lardan seçip derlediği “Yazılakalanlar” başlıklı kısa yazılarının on altıncısıyla sizlerle... lıklı yazısı da okunmalı. yazar ve gazeteci Halil Halid (1868 / 1934) ve bir dö- ERAY CANBERK nem Paris’te yaşamış, Fransızca “pastişler” yazan bir n Öksel Demir (1940 / 2026): 60 kuşağı şairle- şair, ilginç bir aylak ve mirasyedi Hâlit Râşit (? - ?). rinden, Türkçe-edebiyat öğretmeni. 2026-1 Şiir kitapları: Ölüm Biraz (1962), Tanığı Hüzündür Sözcükler (sayı 119, Ocak-Şubat 2026) der- n n Aragon’un Le Roman inachevé / Bitmemiş Sonbaharın (2015). Şiirleri beni etkilemişti. Oben gisinden... “Memet Fuat 100 Yaşında” konu- Roman (1956) adlı kitabı: Roman değil şiir kitabı. Güney, Oktay Tuncer, Ergin Sander, H. Zekai Yiğit- sunda Cevat Çapan’ın, Turgay Fişekçi’nin, Attila Aragon konusunda Erdoğan Alkan’ın derleyip çevir- ler, Ayhan Kırdar gibi emeği yeterince değerlendiri- Birkiye’nin (ve benim) yazıları... Bir süredir gözük- diği Aragon / Elsa’nın Mecnunu’nda (Deyiş Yayınla- lememiş ve bir bakıma “saklanmış” şairlerden biriydi meyen Hakan Savlı’nın “Mojito İçen Fare ve Barmen rı, 1986), George Sadoul’un incelemesi, Aragon’un bence. Günümüzde de Mustafa Bülbül, Rahmi Akseki, Mc Donald’ın Maceraları Nuh Tufanından Kaçış - şiir üstüne yazıları, şiirlerinden seçmeler var. Kenan Ercan, İlhan Büyükcebeci gibi... Made in Turkey Meselesi” başlıklı şiiri bana ilginç ve Yanı sıra Bahadır Gülmez’in Louis Aragon / Bütün Yaşadığımız şu günlerin çağrıştırdığı deyim- n şaşırtıcı geldi. Şiirlerinden Seçmeler (Kavram Yayınları, 1997), Ara- ler: “İyi saatte olsunlar” (acaba aslı “iyi sıhhatte ol- gon (Kavram Yayınları, 1999) kitapları bulunuyor. Oğuz Demiralp’ın “Atatürk ve Nutuk” başlıklı ya- sunlar” mı?). Esereği cinli (halk dilinde eserek, ese- Fahri Özdemir’in yayıma hazırladığı Louis Aragon rekli: Aklına eseni yapan, hafif delişmen, tutarsız.), zısı değerlendirilmeyi gerektiren bir yazı. Niyazi Ser- / Aşk Şiirleri’nde “Mutlu Aşk Yoktur” başlıklı şiirin şeytana külahını ters giydirmek, olmayacak duaya dengeçti (1999 / 2016) ilk kez rastladığım bir ad. Şiiri ise dört ayrı çevirisi var: âmin demek. ve yaşamı ilginç. Kurmaca bir kişilik mi acaba? Cemal Süreya (“Mutlu Aşk Yok ki Dünyada” başlı- n Konstantinos Kavafis (1863 / 1933) ve Fer- (Güncelleme: Derginin Mart-Nisan 2026, 120. sa- ğıyla); Orhan Suda, Tahsin Saraç (“Mutlu Sevi Yok- nando Pessoa (1888 / 1935): İki şair; birincisi Yu- yısında Çağlar Ilgın Sakaoğlu’nun şiiri ve yazısı kur- tur” başlığıyla); Turgay Gönenç, Mehmet Doğan ve nan, öteki Portekizli. İlk gençlik yıllarıyla sonrasında- maca olmadığını gösteriyor.) Gertrude Durusoy (Ahmet Necdet’in Aragon’dan çe- ki yaşamları birbirininkine benziyor. Roman Kahramanları (Sayı 65, Ocak-Mart n virilerini içeren Mutlu Aşk Yoktur, Adam Yayınları, İki yalnız adam ve “saklanmış” iki şair. Çehre fo- 2026) dergisi: “Mekân: Apartman” (Editör: Serap 1988). toğraflarına bakıyorum, yaşamları fotoğraflarından İlhan Asan) dosyasında “apartman” roman kahrama- (bakışlarından) okunuyor. n “Müsvedde” diyoruz ama aslı Arapçada “mü- nı olarak ele alınmış. Çağrışım yaptı; İlhan Tarus’un sevvede” imiş. Müsvedde yerine “karalama” da deni- n Tasavvufi şiir konusunda: Sufi ve Şiir / Os- Apartman (1950) adlı bir hikâye kitabı vardır. yor. Müsvedde kâğıdı, müsvedde defteri var da “müs- manlı Sufi Şiirinin Poetikası (Sufi Kitap, 2025). Ya- vedde insanı” yok ama “insan müsveddesi” var! n “Şiir ve şair” konulu şiirler peşinde... Tuğrul zarı Mahmud Erol Kılıç (d. 1961). Tasavvuf, İbnü’l- Şükûfe Nihal (1896 / 1973): “Neme Yetmez” Arabî ve İslâm felsefesi uzmanı, öğretim üyesi. Keskin’in Zitoi Epanastasis (Everest Yayınları, 2014) n adlı kitabında “Beş Adnan Şiiri” (şairler Adnan Yü- başlıklı şiirini ne zaman yazdı acaba? Abdülhak Şinasi Hisar’ın Geçmiş Zaman n cel, Adnan Satıcı, Adnan Azar)... (Şiirin dipnotu: Şair, öğretmen, ülkemizde Darülfünun mezunu ilk Edipleri (Yayına Hazırlayan: Tahsin Yıldırım. Se- kadın. Aygül Aydoğdu’nun “Bir Suskun Kadın” baş- lis Kitaplar, 2005) adlı kitabından): Siyaset adamı, “10 Ocak 2014, Adnan Azar yok artık.”) TURAN AKINCI’DAN ‘SALTANATIN SONU: SULTAN VAHDETTİN DÖNEMİ, ÜLKEDEN KAÇIŞ VE SÜRGÜNDE ÖLÜM’ İhanetin hazin sonu! Osmanlı hanedanının son temsilcisi Vahdettin, saray düzenini ve tahtını kaybetmemek için işgalcilere hizmet eden bir hükümdar olmayı seçti. Milli Mücadele’de Türk milleti yerine İngiltere’ye güvenmeyi seçince atalarını, kendisini ve hanedan üyelerini utandıran perişan ve acıklı bir sona sürükledi. Turan Akıncı, Remzi Kitabevi tarafından yayımlanan Saltanatın Sonu: Sultan Vahdettin, Ülkeden Kaçış ve Sürgünde Ölüm adlı yeni kitabında Osmanlı Devleti’nin çöküşünü ve Sultan Vahdettin’in son yıllarını anlatıyor. diği efsanesini de yalın bir hesapla yıkıyor. suz bir şekilde buluyor. KEREM ÇALIŞKAN O dönem Reşat altını 7.2 gram. 50 bin altın 3500 kilo ediyor. Eldeki paranın hızla tü- Yani 3.5 ton! Bandırma vapuruyla taşınması olanaksız. Zaten kenmesine, kumarbaz ve iç- stanbul Dersaadet, Galata, Selanik, Boğaziçi, Sürgün, İsyan, gemide silah arayan İngilizlere Mustafa Kemal’in “Biz silah kici Yarbay Zeki de hayli katkıda bulunuyor. Vahdettin, es- İşgal, Büyük Savaş, Son Yüzyıl, Milli Meclis gibi yakın tarihe değil, kafa ve iman götürüyoruz” dediği de biliniyor. ki eşlerinden birinin kardeşi olan bu serkeş adama söz geçire- dönük yetkin incelemeleriyle öne çıkan bir isim Turan Akıncı. İ O kafa ve iman adım adım Milli Mücadele’yi başlatırken miyor. Remzi Kitabevi tarafından yayımlanan Saltanatın Sonu: Sul- Vahdettin giderek daha sıkı bir şekilde İngilizlere sarılıyor. Sonunda Vahdettin, 16 Mayıs 1926’da San Remo’da vefat tan Vahdettin, Ülkeden Kaçış ve Sürgünde Ölüm adlı yeni kita- “Ben önce Allah’a sonra İngiltere’ye güvenirim” sözü de ediyor. Cenazesi borçlara gelen haciz nedeniyle bir ay villada bında, Osmanlı Devleti’nin çöküşünü ve ölümünün 100. yılın- günümüze kadar yankılanıyor. tabutta kalıyor. Sonra Şam’a götürülüp Yavuz Selim Camisi ha- da, Osmanlı hanedanının son temsilcisi Vahdettin’in (1926) son ziresine defnediliyor. Halen de orada. yıllarını kaleme alan Akıncı, okuyucuyu Dünya Savaşı’nın so- İHANETE ADIM ADIM… Akıncı, Milli Mücadele’ye karşı “ihanet” saflarında yer alan nunda İstanbul’un o sisli, puslu işgal günlerine ve Saray’ın en- Kitapta ardından Vahdettin’in Milli Mücadele’yi bastırmak Vahdettin, Damat Ferit ve son halife Abdülmecit’in son yılları- dişe dolu salonlarına götürüyor. için attığı adımlar sıralanıyor: nı Akdeniz kıyılarında birbirine yakın konumdaki kentlerde ge- İngilizlerden manda isteği, şeyhülislam fetvaları, Mustafa Ke- VAHDETTİN VE MUSTAFA KEMAL çirmeleri ama birbirlerine küs ve kızgın olarak hiç görüşmeden mal ve arkadaşları hakkında idam kararları, İngiliz parasıyla Hi- Kitabın başında Vahdettin’in babası, amcası, kadınları ve ço- ölmelerini de tarihin ibret sayfası olarak gözler önüne seriyor. lafet ordusu kurulması, iki yılda 60’ı bulan iç isyan kışkırtmaları... cukları tanıtılıyor. Ardından Vahdettin’in Mustafa Kemal ile Turan Akıncı’nın Saltanatın Sonu: Sultan Vahdettin, Ülkeden Turan Akıncı, Vahdettin’in ihanetini İngiliz arşivinden belge 1917’de Almanya’ya yaptığı o “kader gezisi” ile olaylar ak- Kaçış ve Sürgünde Ölüm adlı kitabı, etkisi günümüze kadar sü- numaralarını da vererek bir kez daha gözler önüne seriyor. maya başlıyor. Kader gezisi çünkü ikisinin ilişkisi daha sonra ren bir ihanetin hazin öyküsünü merak edenler için kaçırılma- Milli Mücadele zaferle sonuçlanıp Mustafa Kemal’in asker- Osmanlı’nın sonu ve Cumhuriyetin ilanını belirliyor. ması gereken bir çalışma. n Vahdettin’in Karadeniz’de silahlı çete olaylarını bastırmak leri İstanbul’a gelince Vahdettin çareyi İngiliz zırhlısıyla kaç- için Mustafa Kemal’i göndermesinde kuşkusuz kişisel tanışıklı- makta buluyor. Ama İngiltere de ona beklediği desteği vermiyor. Saltanatın Sonu: Sultan Vahdettin, Ülkeden ğının önemli bir rolü var. 19 Mayıs böyle başlıyor. Vahdettin sonunda üç kadını, çocukları ve 30 kadar saray Kaçış ve Sürgünde Ölüm / Turan Akıncı / Remzi Ama Akıncı, Vahdettin’in Mustafa Kemal’e 50 bin altın ver- mensubu ile kendini İtalya’da San Remo kentinde parasız pul- Kitabevi / 280 s. / 2026. 14 Mayıs 2026 8