Catalog

BEDRİ BAYKAM’DAN ‘BAYKAM ON PICASSO: ‘LES DEMOISELLES REVISITED’ ‘Picasso’nun eserleri stilimiz arasında hiçbir bağ olmamasına rağmen beni hep kamçılamıştır!’ GAMZE AKDEMİR Usta ressam ve yazar Bedri Baykam’ın ilk gösterimi Mayıs 2025’te Paris’te, Galerie S/Beaubourg’da yapılan “Baykam on Picasso: Les Demoiselles Revisited” adlı, 5 Mayıs’a kadar Piramid Sanat’ta izlenime açık olacak sergisinin aynı adlı kitabı Piramid Sanat Yayınları tarafından Türkçe, İngilizce ve Fransızca olarak üç dilde okuyucularla buluşturuldu. Ana hedefi Picasso’nun genel yaşamını aktarmak değil Baykam’ın. Kitabında da başyapıtın etrafını saran hikâyeleri paylaşıyor. Bedri Baykam ile Baykam on Picasso: Les Picasso’nun sanat tarihi açısından Demoiselles Revisited’i oyunun kurallarını değiştiren Les ve elbette Picasso’yu Demoiselles d’Avignon, onun konuştuk. gözünde yarattığı bütün yapıtların Öz yaşamının ve ça- ötesinde bir değerde. n ğının her anından esin- “Bu yapıt üstünden bir kez daha le yapılandırıyor yaşamı- görüyoruz ki Batı-dışı gelenekler ışık nın, varoluşunun, gelişi- saçan meşaleler işlevi görmüştür” ( ) PABLO PICASSO Çizim: MATEO S. minin, özünün yankısı ni- diyen Baykam, kitabında da bu teliğindeki Les Demoisel- yapıtı ve ardından kübist devrimi ateşleyen çeşitli esin les d’Avignon’u Picasso. Neredeyse otoportre diyeceğim! kaynaklarını farklı bir biçimde yeniden formüle ediyor. Sizin “Tabuları yıkıyor, açıkça bir ‘günah’ işliyor (hem Ve şöyle devam ediyor: “Batılı sanatçılar kübizm, dinsel hem de sanatsal anlamda), Batı resim tarihinin bütün sürrealizm, soyut dışavurumculuk ve modern heykelde birikimini vicdan azabı olmadan kat ediyor” sözleriyle nitele- Batı dışı etkilerden yararlandılar. Tüm bunların arasında diğiniz, sanat tarihinde devrim yaratan bu başyapıt nasıl bir değildi. Alışılmış estetik değerlerin tersine, ürkütücü bir mas- Picasso’nun Les Demoiselles d’Avignon ile ortaya dönemi kapatmış ve nasıl bir dönemi başlatmıştır? keye dönüşmüş yüzleri, parçalanmış bedenleri, etrafa yayılan koyduğu durum en önemlisi olarak kalıyor. tehditkâr enerjileri vardı. İnsanların müzelerde gördüğü hiçbir ‘LES DEMOISELLES D’AVIGNON VE KÜBİZM Bunun nedeni yalnızca ilk belirleyici adım olması değil, şeye benzemiyordu bu resim. BUGÜN KAVRAYABİLECEĞİMİZİN ÇOK aynı zamanda Avrupa ile Afrika’yı, Batı ile Doğu’yu derin, Modern resmin kapısını, fotoğrafın icadının ardından gelişen ÖTESİNDE BİR DEVRİMDİ!’ iyi düşünülmüş bir sentezle bir araya getirmesidir. izlenimcilik açmıştı ama bu duyguyu bir hışımla 20. yüzyıla ta- şıyan, Les Demoiselles d’Avignon ve kübizm oldu. Braque’la Les Demoiselles d’Avignon ise bunun tam tersine, BEDRİ BAYKAM- Resim sanatı, Avrupa merkezli olarak beraber giriştiği o çılgın yeni dünya! kübizmin gerçek kapısını açar ve oradan kavramsal yüzyıllar boyunca soyluların kontrolü altında ilerledi. Evet, bu bir devrimdi; ancak o günün verileri düşünüldüğün- sanatın tohumunu eker, hatta içinde yaratıcısının Asya ve Afrika ise özgün sanat anlayışları ve teknikleriyle de, bugün kavrayabileceğimizin çok ötesinde bir devrimdi. embriyosunu bile barındırır.” farklı bir çizgi izledi. Kompozisyon ve genel ‘PICASSO ÇETESİ’Nİ KENDİ YAŞAMIMDAN anlayışta modernist BİREBİR BİLİYORUM!’ akımlarda bir bütünlük Genç Pablo “gelecek vaat eden” bir avangart sanatçı n vardı. olarak yaşamını değiştirecek hamlelerde bulunacağı ve kendi- Picasso, uyuşmaz sini başyapıtına her an biraz daha yaklaştıracak Paris’e geldi- görünen dünyaları ğinde Fransa’nın sanatsal ve siyasi havası korku filmi gibi: birbirinin içinde eritirken Çakal tacirler, hayırsız hayırseverler, göçmenleri sıkı de- hem bir başyapıt netim altında tutan polisin baskısı! Ve bir yandan da roman- doğurdu hem de belki ilk tizm, flört, seks ve şehvetle dolu aşkları… kavramsal sanat anlayışı “Eserlerim, üst üste gelen yıkımların bir özetidir” diyen Pi- diyebileceğimiz kübizmin casso, nasıl başa çıkıyor, neleri göze alıyor Paris’te? kapısını açtı. Afrika maskeleri ve BAYKAM - Her şeyi geride bırakıp kimseyi tanımadığın heykellerindeki tılsımlı, bambaşka bir ülkede maceraya atılmak çok riskli bir girişimdir. gerilimli ifade ve ritüel İyi biliyorum, çünkü aynen yaşadım! Picasso’nun Paris çıkar- yoğunluk esin kaynakları masından 80 yıl sonra gittiğim Amerika’da. oldu. 300-400 skeç yaparak Pablo, yanında bir-iki genç meslektaşı ile 1900’de Paris’te- bu resmi hazırladı. ki büyük uluslararası fuar için bu seyahate çıkıyor. Çünkü Sonuçta bilinmeyenin Pablo’nun İspanyol Pavyonu’nda bir resmi var! korkusunu biçime Montmartre’da üç genç kızla yaşamaya başlıyorlar. Tam bir dönüştürerek ondan bohem yaşamı. Pablo, libidosu taşkın biri. Sevgilileri yetmiyor, arınmak isteyen tavrını bir de randevuevlerine gidiyor. Zaten yapıtın ismi Barcelona’da yansıtmayı başardı. bulunan Avinyo Sokağı’ndaki bir randevuevinden geliyor. Picasso bu nedenle “İlk Sürdüğü parasız yaşamı da yakından tanıyorum. Buna “ha- şeytan çıkarma resmim” yatta kalma savaşı” deriz, “Genç sanatçının ağır mücadele yıl- der Demoiselles için. ları” deriz. Fransa’dan atılma, parasız kalma, boyasız ve kız ar- La Bande à Picasso / 74x103.5 cm / 2026 Resimdeki kızlar çekici kadaşsız kalma korkusu... >> 10 14 Mayıs 2026 Fotoğraf: İBRAHİM YÜZLÜ