Catalog

‘SONSUZLUĞUN BÜYÜSÜ’ İsyanın bin bir sesiyle çoğalan şair: Füruğ Ferruhzâd! DÜNYADAKİ ACILARIN BİR MİNYATÜRÜ AHMET ANTMEN Yönetmenliğini üstlendiği “Ev Karadır”, Almanya’da belge- sel dalında ödül kazanıyor. Füruğ, filmin çekim sürecinde cüz- ‘BEN OYUNCAK BEBEK DEĞİLİM’ zamlıların yaralarına dokunduğunu anlatıyor. Tecrit altındaki Behrouz Jalâlî Pandarî’nin derlediği, Son- bu insanlarla ilişkisi duygu evrenini daha da genişletiyor. suzluğun Büyüsü* adlı kapsamlı çalışma, Ünlü yönetmen Bernardo Bertollucci ile söyleşisinde çekim- Füruğ Ferruhzâd’ın (1934 / 1967) mektupları- lerin yapıldığı cüzzamhaneyi “hastalık, üzüntü ve sıkıntılarla nı, anılarını, söyleşilerini ve hakkındaki yazıları dolu dünyamızın bir minyatürü” olarak değerlendiriyor. bir araya getiriyor. Kitapta, Füruğ genç yaşta bir araba kazasında yaşamını yiti- İran’da, Hazar Denizi kıyısında doğan sıra rince kendine uzak duranların dahi anısına duygusal şiirler, ya- dışı bir kadının bu çoksesli biyografisinde, aile zılar kaleme aldığını görüyoruz. fertlerinin ve arkadaşlarının tanıklığıyla bilin- “Soğuk bir mevsimin başlangıcına inanalım” diyen şair, ölü- meyen yönlerine kapı aralanıyor. münden sonra da yüzlerce rengi buluşturuyor. Çocukluğunda, oyuncak bebek koleksiyone- Örneğin, Mehdi Ahavan-i Salis, “Âh ve Acı” şiirinde, yıldız- ri annesi, Füruğ’u süsleyip püsleyip eş dost ara- ların sonsuz kıtlığa ayrıldığı uğursuz gece betimlemesi ile anla- sına çıkarma telaşındadır. Küçük kızın içinde tıyor Füruğ’u yitirmenin hüznünü. dile gelen şair, “Ben oyuncak bir bebek deği- Şair dostu Şamlu ise edebiyat tarihine şu sözlerle not düşü- lim” diye çığlık çığlığa koşturur göl kıyısında- yor: “Füruğ’un ölümü yalnızca bir insanın, bir şairin ölümü ki ormanda. değildir; Fars şiir tarihi için kaybolmuş büyük bir fırsattır.” Annesinin itirazlarına karşın çatıda yıldızları birlikte izlediği ablası, “Onu bir kafeste tutmak mı, ne mümkün” diyerek anım- SONRAKİ BASKILAR İÇİN... sıyor kardeşini. Kitap, çok önemli bir kaynak belge niteliği taşıyor. Fakat bu Füruğ zincirleri kırıyor, kırarken de canının acımasını gö- Şairin asıl sınavı ise Pehlevi rejiminde askerlik yapan babası tür çevirilerde karşılaşılan genel bir zorluk ise yapıta yansımış. ze alıyor. Şair kadınlara pek alışık olmayan bir toplumda, Rü- oluyor. Çaresizce sevmeye uğraştığı Albay Muhammed, otorite- Metnin sözdizimsel ve bağlamsal olarak dilimize uyarlanma- şenfikr gibi revaçta bir derginin kapısını çalıyor. Yazı kurulu sini daima sert kurallarla sağlamaya uğraşıyor. sında eksiklikler söz konusu. her nasılsa İran’ı kasıp kavuracak “Günah” şiirini yayımlama- Bu durum, cümle öğelerinin yanlış diziminden bütün gün at- ya karar veriyor. Çok mutlu olan Füruğ ise şehveti kadın diliy- CANI ACISA DA ZİNCİRLERİ KIRAN ŞAİR! tığım haykırışlar, yere basmamış bir hal benzeri hatalara kadar le anlattığı şiirin hemen yanına biyografisinin ve fotoğrafının Henüz 16’sında, yaşça büyük Perviz Şâpûr ile nikâhlanıyor. kimi sorunlara yol açıyor. ekleneceğinden bihaber. Sanatçı dostlarının anılarında Füruğ’un ataerkil baskıdan ka- Ayrıca, iki bağımsız sözcüğün bitişik yazıldığı ya da aynı bö- Kitapta adım adım anlatılan kıyamet o zaman kopuyor; dostu çarken bir başka erkeğin gölgesine sığındığı aktarılıyor. lümün tekrar basıldığı kimi dizgi hataları da söz konusu. ama özellikle de düşmanı çoğalıyor. Arka arkaya üç kitabı Esir, Toplumun kadında, babanın kızında, geleneğin aşkta açtığı Sonraki baskılarda bu bağlamlara dikkat edilmesi çalışmanın yaralara direnirken binbir kimlik ediniyor. Çok genç yaşta eşi- Duvar ve İsyan yayımlanıyor. “Günah” ise hiçbirinde yer al- etkisini daha da artıracaktır. n mıyor. Kendi ifadesiyle “çıplak, acımasız ve günümüzün akışı- nin dünyası ona dar gelmeye başlıyor. “Gerek sözcüğünün ha- na uygun” bir dille kaleme alıyor şiirlerini. yattan uzaklaşmasını istiyorum” derken “bu kuralları hangi * Sonsuzluğun Büyüsü: Füruğ’un Dünyasından delinin çıkardığını anlamadığını” özellikle vurguluyor. Kitapta sinemacı İbrahim Gülistan’la tanıştıktan sonra Yazılar ve Anılar / Derleyen: Behrouz Jalâli Dr. Muhammed Rıza’ya göre şiirinde de geleneğin durgun ve gü- Füruğ’un geçirdiği köklü değişim de resmediliyor. Gülistan’la Pandari / Çeviren: Hale Eren Estekanchi / venli limanına sığınmıyor, “kendi devrinin merkezine” dönüşüyor. ilişkisi toplumsal sorunlara daha çok eğilmesine sağlıyor. VakıfBank Kültür Yay. / 600 s. / 2026. Tanımlar ve sözcükleriniz: — — — — — — — — 37 23 41 32 27 47 43 13 BULMACA A. Fitil yardımıyla ateşlenen, nam- KITAP lusu dışa doğru koni biçiminde açık durumda olan bir tür tüfek. G. Tambur çalan kimse. Hazırlayan: MUSTAFA BAŞARAN trbulmaca@gmail.com — — — — — — — — — — — — — — — — 2 8 16 28 31 18 10 58 69 46 42 52 1 56 17 70 B. Doku bozukluğu. H. “Veronalı İki ………. Delikanlı” — — — — — — (William Shakespeare eseri) 19 9 3 39 26 35 — — — — — 67 22 7 61 20 C. “Serseri ……….” (Orhan Kemal kitabı) I. Uydurulmuş şey. — — — — — — — — 12 44 30 21 49 5 65 73 — — — — — — 38 54 74 72 76 40 D. Üzüntüden ve sıkıntıdan uzak, rahat ve sakin olma. — — — — — — — — 11 45 53 59 4 15 68 24 E. “………. ile İblis” 1890 ÇÖZÜM: A. SEZGİLİ, (Anton Çehov kitabı) B. İLLEGAL, C. NARIBEYZA, D. ASABİLİK, E. NAFİLE, F. ERGİLİK, — — — — — — — — — G. RIH, H. GÜLLABİ, I. İBRADI, 55 75 14 71 34 50 60 36 29 J. NAİROBİ. Metin: “Bilge anlamı görür bilgili ise bil- Bulmaca tamamlanınca, sorulan tanımların karşılığı olan sözcüklerin ilk harfleri yukarıdan aşağıya doğru F. Yan yana sıralanmış deliklerden giyi hafızaya alır ezberler o konu hak- Sonsuz Arzuya Uyanış adlı kitabın yazarının adını oluşturacak; bulmaca karelerindeyse aynı kitaptan her biri üflendiğinde ayrı notada kında bilgi sahibi olur.” (Sinan Ergin) bir metin ortaya çıkacaktır. Geriye kalan harfleri de siz tahmin ederek metni oluşturun. sesler çıkaran küçük ağız çalgısı. 18 14 Mayıs 2026