Katalog

>Jİ os Bodrum'da yasasın... emellerine kadar kazılmış sur hattı Göktepe eteklerinde içlerlne stellerin konulduğu nişler görkemli yapıya ait çok sayıda mimari ve heykeltıraşlık eserini bilime kazandırdı. Bu arada bu kazı çalışmaları sırasında ilk kez fotoğraf belgeleme amacıyla kullanıldı. Fo toğraf tarihi açısından Bodrum da tarihe geçti British Museum'da bir pano bu olayı anlatmaktadır. En son Kristian Jeppesen başkanlığındaki Danimarkalı bir heyet ise Mausoleum alanında önemli bir kazı gerçekleştirdi ve pekçok bilinmeyeni gün ışığına çıkardı Son yıllarda çalışmalar tekrar başlatıldı. Bodrum Tlyatrosu önünden birçok mimari parçayı etrata saçıp geçen karayolu Göktepe'nin eteğlnde gün ışığına çıkarılan ve Prof. Dr. Serdaroğlu tarafından restorasyonu sürdürülen tiyatro, Halikarnassos'un altın çağının görkemli bir tanığıdır. Ne yazık ki, onun da sahne bölumünün önünden geçirilen karayolu bu önemli eserin pek çok mimari parçasının darmadağın olmasına yol açmıştır. Aradan yıllar geçtiği halde tiyatronun mimari parçaları hâlâ yolun kenarında gelişigüzel üstüste durmaktadır. Ancak Halikarnassos'un bu antik izleri, spekülasyonun azdırdığı yapılaşmanın korkulu rüyasıdır. Temel kazılarında ya da arzide bulunan bu kalıntılar ve eserler inşaatı engeller korkusuyla yok edilmektedir. Aynen Kaş'ta antik Antiphellos'un ve yüzlerce ören yerinin bugün yok edildiği gibi. Mausoleum'un parçaları geri gelsin derken bu gideoleri ve tahrip olanları nasıl açıklayacağızl Yok oiuşa ilglsiz kalmayalım! Yurtdışına gidenlerin geri dönmesi konusunda kabaran ayranımız, en az gidenler kadar önemli sayısız ören yerinin, antik yerleşimin, tarihi eserin, doğal peyzajın ve değerlerin bilinçsizce yok oluşunda sessiz kaldığı gibi gidenlerin ve elimizdekilerin araştırılmasına, bilinmesine ve korunmasına gelince müzmin bir ilgisizliğe düşmekte Oysa Mausoleum dahil Anadolu'dan giden binlerce antik eser dışarıdaki müzelerde özenle korunmakta, haklarında yüzlerce makale, kitap yazılmaktadır. Bizde ise tam bir sessizlik hâkimdir Hele Bodrum'la adı özdeşleşen tüm dünyanın tanıdığı; ... Insanoğlunun yaptıkları zamanla unutulmasın diye; "Bu, Hallkamassos'lu Herodotos'un kamuya sunduğu arasttrmadır." dıyerek dokuz kitaplık anıtsal tarihi kazandıran "Tarihln Babası" mütevazı Bodrumlu'nun antsını bugün kentin neresinde bulabilirsiniz? "Bodrum'un bir köşesine hiç olmazsa bir büstünü koymak da mı zor?" diye düşünmeden edemiyor insan. (*) Eustathlus. Commentaris ad homeri llladem. IV Lelpzlg. 1830. 2909 ı sonra ortaya çıkan temelleri ve mimari unduğu her geçen gün blraz daha tahrip Bodrum sokaklarını gezerken ya da bahçeleri dolaşırken döşeme mozaikleri Halikarnassos'un görkemli günleri ise ve çok çeşitli antik parçalara rastlayabilirVltrlvlus'un satırlarında ölümsüzleşmiştir: siniz. Bir bahçe duvarı İçinde bugün müzeKenti, Maussolos'un ünlü tuğla sarayından ^ ^ ^ ^ ^ ^ ^ ^ ^ ^ ^ ^ ^ ^ de olması göründügü şekilde ^^^^^^^^^^^m daha doğru tasvir eden Vitriviolan tahmius, antik yerleşimi Bugün antik kenti hatırlatacak hiç nen bir tapıbir tiyatroya benzetbir şey yok gibi. Olanlar da . . . nağa ait mektedir. Orkestra edir. Orkestra , , , ,•, üzeri yazılı özdeşieştiriien unutturulmaya çalışılıyor. Unlu önemli dokıyıdaki agoranın tarihçi, Halikarnassos'lu rik sütün üzerinden diazomayı andıran geniş bir Heredot'un bir büstünü dikmeyi bile tamburları, yurtdışında yol geçiyordu. beceremedik olsa, özenli Dünyanın 7 Hari ^mmm^mm^^^amm " " ^ w m m m ^ ^ m ^ " ^ ^ bir teşhirle kası'ndan biri "Maüzerlerine titrenilecek değerde kabartmalı usoleum da bu yol ile agoranın arkasında bloklar bugün evlerin duvarlarını süslekalıyordu. Bugün temel kalıntılarından Damekte. nimarkalı arkeologlar Mausoleum'un çevGöktepe'nin eteğindeki kaya mezarları re duvarını (peribolos) büyük ölçüde belirya da toprağın içinde beliren mezar odalalemişler. Beyaz mermerden bu duvarın rının kapısından içeri girdiğinizde sizi karkuzeyindeki uzunluğu 242 m. doğudaki geşılayan duvar resimlerinin izleri sizleri nişliği 105 metreye yakındır. Surların Gökgeçmişin günlerine taşır ve gerçekten şaştepe'deki en üst ve orta noktasında Mars kına çevirir. Antik Halikarnassos, biz ne (Ares) tapınağı yükseliyordu. Burada Leockadar betona bogmak istesek de toprağın hares'in bazılarına göre de Temotheus'un albnda yasamaktadır. Mausoleum'u geri yaptığı kolosol bir heykel yer alıyordu. Teisterken, Halikarnassos'tan kalanları korupenin sağında ünlü Salmakis çeşmesi ile yamamanın ve onları bilimsel olarak araşAphrodite ve Hermes tapınağı, solunda ise tırıp gün ışığına çıkarıp kentin içinde deMaussollos'un üniü sarayı bulunuyordu. ğerlendirememenin utancını da duymak Sarayın solunda ise bir gizli llman yer algerekir. maktaydı.