Katalog

ARKE Bırakın Antik Halikarnas Blr bahçe duvannda muhtemelen bir tapınağa alt, yazıtlı sütun tamburları Bir evin duvannda hepsi müzelik kabartmalı antik bloklar Bodrum surları. On ptanda blr b Ycızı ve fotoğmflar: Nezih Başgelen oğu Akdeniz'de bir eşi olmayan gör) kemli kalesi, Salmakis Çeşmesi, Turgut Reis'i, Neyzen Tevfik'i, Halikarnas Balıkçısı ve örnek Sualtı Müzesi ve teşhirleri ile ünlenen hepimizin yakından tanıdığı bir beldedir Bodrum. Bodrum'a yönelik ilgi burada yerleşme isteğine dönüştüğünde ortaya çıkan yapılaşma yoğunluğu bugün hem Bodrum'u hem de Bodrum yarımadasının tarihi ve doğal değerleri açısından birçok sorunu doğurmaktadır Spekülasyonun da azdırdığı bu olgu, imar planları ve koruma kararlannı zorlamakta ve verilen tavizler korumanın da özünü yitirtmektedır. Oysa 3000 yıllık tarihinin tanıkları toprağın altında ve üstünde günümüze kadar gelebilmişlerdir örneğin antik kentin en belirleyici unsurları olan Maussollos'un yaptırdığı surlar. Pers egemenliğinde Karia Kralı olan Maussollos, yaklaşık M.ö. 367'de Karia'nın başkentini Mylasa'dan (Milas) Halikarnassos'a taşımıştır. Başkente oldukça geniş bir alan ayrılmış ve etrafı surlarla çevrilmiştir. 0 dönemden bugüne sur hattı zaman zaman taş alımı ile tahrip olsa da, 1980'lerin sonuna kadar burçları ve temelleri ile bütünüyle izlemek olasıydı. Ama son 1015 yıllık yapılaşma faaliyetleri sırasında Maussollos döneminden kalan Halikarnassos'un bu surlarının bütünlüğü ve özgünlüğü zedelendi. Cysa sur hattının iki tarafında bir koruma kuşağı oluşturularak orası bir yeşil alan ve arkeolojik bir park olarak doğertendirilebilinirdi. Kimi sur kesimleri için zaman hâlâ geçmişdeğil. Büyük Itkendar'in M.ö. 334'teki Halikarnassos kuşatmasında kentin güçlü direnmesinde bu surlar önemli bir rol oynamıştı. Arrlan'ın Anabaslsl'nde, bu kuşatma ayrın29OS eserleri ise devrinin en önemli heykeltıtılı bir şekilde anilatılmaktadır. Her iki tararaşları, Leochares, Bryaxis, Skopas ve Tifın da yürekli mücadelelerinin yorgun ama motheas tarafından yapılmıştı (Vitrivius hâlâ ayakta tanığıdır "Myndos Kaptsı". VII, Giriş 1213). Persler, Bodrum'u düşme tehlikesiyle karşı karşıya bırakan çıkışlarını bu kapıdan Rahip Eustathius'un (Selanikli) yapmışlardır Arrian'ın bahsettiği Tripy1175'ten önce yazdığı "Homerot'un Üzerilon'u ile tanırnlanan bu anıtsal kapı, son ne Açıklamalar"(*) adlı eserinde "ölümgördüğümüzde Inşaat aıtkları ve çöp yı•üz blr ptrlanta" olarak tanımlanan Mauğınları ile çevriliydi Oysa bu tarihi kapı, bir soleum'u 1402'de Rodos Şövalyeleri bilgi levhası ve çevre düzeni ile kentin anBodrum'a geldiğinde yıkılmış, harabe udlamlı bir anıtı olabilir Ama, 20 yüzyılın son rumunda bulurlar. Tarihinde deprem göçeyreğinde, Bodrum'da insanların o kentrülmeyen kent, ilk büyük sarsıntıda "Dünleri ve kıyıları betona bulamaktan, ona bir yanın 7 Harikası" ile birlikte yerle bir anı plaketi koya^^^^^^^^^^^^^ ı olmuştur. Ama cak kadar vakitonu asıl tarihten leri ondan da silenler görkemli Betonların altına gömdüğümüz öteye bilgileri geçmişlni parça ve ilgileri var mı Akdeniz'in antik incisi parça söken Roacaba? dos Şövalyeleri Halikarnassos'un çok değerli Çağın ünlü taşları, kabartmalı blokları bugün oldu. Bodrum'un antik kalıntıları, mimar ve heyözellikle Mausokeltraşlarını da yerlerde sürünüyor leum inşa edeBodrum'a davet ^ ^ ^ ^ H H l ^ ^ ^ ^ ^ H ^ cekleri kale için, eden Maussol ^ M H a ^ B H B M a B a B H hazır yapı taşı los'un 24 yıllık sağlayan bir taşocağı ve mermerleri de kikrallıgı zamanında Karia bölgesi ve Bodreç yakma kaynağı oluşturdu. Akdeniz'in rum bir bakıma altın çagını yaşamıştır. görkemli kenti Halikarnassos'un ünü dünölümü ile antik dünya, "Dünyanın 7 Hayayı tutan mimarlık ve heykeltıraşlık yapıtrlkası"ndan biri sayılan önemli bir eserı kaları bir bir sökülüp yok olurken Bodrum sizandı. M.ö. 353te ölümünden sonra karısı luetinde yavaş yavaş bir kale ve kızkardeşi Artemisla tarafından yaptırıyükseliyordu. Şövalyeler buldukları bazı lan anıtmezarı, Plinius'a göre yüksek bir heykel ve kabartmalan da duvarlarda ve kaide üzerinde 36 sütunlu bir pteron, onun kalede süsleme amacıyla da kullanmışlarüzerinde 24 basamaklı bir piramit, en tepedı. Bu açıdan kale geçen yüzyıl ortalarına sinde ise dört atın çektiği bir arabanın (qudoğru bütünüyle antik Halikarnassos'un adriga) yer aldığı görkemli bir eserdi. bir müzesi görünümünde idi. lon düzeninin en yetkin örneği sayılan Priene Athena Tapınağı'nın mimarı Pytheos tarafından yapılan anıtın dört bir yanını çevreleyen kabartmalar ve heykeltıraşlık Ingiltere'nin Türkiye büyükelçisi Lord Stratford'un (1846) çabaları ve C.T. Newton'un (18561857) Bodrum'daki çalışmaları bugün Brttith Museum'da bulunan ve ÜstteMausoleum'un Danimarkalıların, parçalan Altta ise duvarlannda hâlâ tre olan kaya mezarlarına bir örnek.