Catalog

FÜSUN DEMİRAY’DAN ‘ŞİİRİN, HAFIZANIN VE DİRENİŞİN İZİNDE BİR YAŞAM: AHMET TELLİ’ ‘Şiiriyle dayanışmayı, özgürlüğü ve bir arada yaşama iradesini daima diri tuttu!’ Füsun Demiray, Şiirin, Hafızanın ve Direnişin İzinde Bir Yaşam: Eşit ve özgür toplum rüyasının ancak örgütlü bireylerle mümkün olabileceğine ömrünce inanan Telli, henüz öğrenciyken bile Ahmet Telli* adlı özyaşamöyküsünün çok ötesine geçen kitabında; şairin aşkta, mücadelede ve hüzünde kendiyle göz sürgünden payını alır. göze gelme arzusunu kâğıda döküyor. Darbe döneminde, cezaevi hücresinin soğuk, nemli betonuna Demiray, dışarıdan biri gibi yazmamış bu kitabı, neredeyse usta şiirleri ile kafa tutar. Arkadaşları gizli aşklarını; siyasi mahkûmlar da şairin iç sesine dönüşmüş, yüreğindeki gizlere ortak olmuş. Onca seslerini emanet eder ona. sevdiği dedesinin bir tek fotoğrafından olsun mahrum kalmış bir Elbette hepsini dile dökmek tek bir yaşamın sınırlarını aşmayı çocuğun sızısını taşımış satırlara. gerektirir. Demiray, böyle bir kitabın bırakacağı boşlukları peşinen ve içtenlikle kabul ediyor. İlk şiirleri yayımlanınca Köy Enstitülü babası Telli’nin mutsuzluğu seçtiğini söyler. Oğlunun içinde hep bir itiraz büyüttüğünü fark Şiirin, Hafızanın ve Direnişin İzinde Bir Yaşam: Ahmet Telli, bir eder ve belki de muhalif bir şairin başına gelebilecekleri sezinler. kahramanın değil yürekten yüreğe yol açan bir şiir işçisinin mirası. O çalışma zamanla sohbet- lerin, tanıklıkların ve anılar- dan yeşeren hikâyelerin için- de büyüyüp gelişti. Yakından tanıdıkça Ahmet’in şiirinin ya- şamından ayrı düşünülemeye- ceğini; dostluklarının, kırılma anlarının ve itirazlarının şii- rinde bir dönemin hafızasına dönüştüğünü anladım. çatışmasının, onun şiirinde hüzün, isyan ve umudun yan yana ‘BU KİTAP BİR YANIYLA AHMET’E VE ŞİİRİNE durabilmesinde önemli bir yeri olduğunu düşünüyorum. DUYDUĞUM VEFANIN BİR YANSIMASI’ Çocukluğundan taşıdığı masalsı duyarlılığın, şiirinde yaşa- mın sertliğine karşı bir sığınak oluşturduğunu söyleyebilirim. Bu durumda, sadece bir şairin yaşamöyküsünü yazmakla ye- Çocukken dinlediği masallar yalnızca hayal dünyasını değil, tinemezdim. Çocukluğundan öğretmenlik yıllarına, darbe dö- insanı ve dünyayı algılama biçimini de beslemiş olmalı. nemlerinden Ankara’nın edebiyat ve sanat çevresine uzanan Belki de şiirlerinde gerçekliğin en sert anlarında bile umudu geniş bir bellek vardı karşımda. ve düşü görmemizin nedeni çocukluğunda gizlidir. Ahmet, kitabı yazma sürecinin bizzat içindeydi; anlatıyor, AHMET ANTMEN hatırlıyor, bazen düzeltiyor bazen suskunluğuyla konuşuyordu. ANTMEN - Telli, pek çok şair gibi lise yıllarında arkadaş- Tanıklar azalırken mekânlar ve izler kaybolurken bu belleği ko- larının ağzından aşk mektupları yazmış. KAYIP İZLERİN PEŞİNDE, ŞAİRİN ÇOĞUL YAŞAMI! ruma isteği, çalışmanın asıl itici gücüne dönüştü. Başkasının saklı duygularını yankılamak sizce kendi şiirini Geride kalan belgelerin, ulaşabildiğim tanıklıkların ve kurmasına katkıda bulunmuş mudur? AHMET ANTMEN - Ahmet Telli, birçok kuşak üzerin- Ahmet’in kendi anlatısının el verdiği ölçüde böylesi bir yaşa- DEMİRAY - Bence Ahmet, daha o yaşlarda kendi duygusun- de derin izler bırakmış bir şair. Kitapta siz de onun yaşamını mın izini sürmeye çabaladım. Bu kitap bir yanıyla Ahmet’e ve dan çıkıp bir başkasının kalbine geçebilmeyi öğreniyordu. “damıtılmış bir şiirin yaşamı” olarak tanımlıyorsunuz. onun şiirine duyduğum vefanın bir yansıması. Belki de şiirindeki güçlü “öteki” duygusunun ilk izleri, baş- Şiirin, Hafızanın ve Direnişin İzinde Bir Yaşam’ı yazma kalarının söyleyemediklerine kelime aradığı o yıllarda oluşma- sürecini anlatır mısınız? TELLİ’NİN ŞİİRİNDEKİ GÜÇLÜ ‘ÖTEKİ’ ya başladı. Kim bilebilir? FÜSUN DEMİRAY - Bu kitabı yazma serüvenim “Ahmet DUYGUSUNUN İLK İZLERİ… Telli’nin biyografisini yazmalıyım” diye verdiğim ani bir karar- ‘TELLİ, YALNIZCA BİR ŞAİR DEĞİLDİ’ ANTMEN - Telli’nin çocukluğunda geniş ailesinden öğ- la başlamadı. ANTMEN - Kitaba göre Telli yalnızca bir şair değil kırıl- retmenlerine çok farklı insanların dokunuşları söz konusu. İlk adım, Tekin Ertuğ’un atölyesinde katılımcılara verilen bir ganlığın ve inceliğin taşıyıcısı. Size göre Telli hangi yönleri Kitapta bu dönemi çatallanmış bir duygu alanı olarak ifade ile “yalnızca şair” sıfatını aşmıştır? araştırma ödevi ile atıldı diyebilirim. etmişsiniz. Sizce masallar ile gerçeklik arasında devinen ço- Ankara’da yaşayan sanatçılar arasında ben Ahmet Telli’nin cukluğu şiirlerine nasıl yansımıştır? DEMİRAY - Kırılganlık ve incelik kuşkusuz şair duyarlılığı- yaşamöyküsünü incelemeyi tercih ettim. DEMİRAY - Masalın yarattığı düşsel dünya ile gerçekliğin nın önemli yanlarından. Ahmet’te ise bunlar yalnızca şiirsel bir >> 10 17 Eylül 2026 MEHMET ÖZER NECATİ SAVAŞ