Catalog

EVİN İLYASOĞLU’NDAN ‘İKİ ÂLEM ARASINDA: ALİ DARMAR’ ‘İlk kez iki âlem arasında yaşayan bir kahramanım oldu!’ SEZEN AKYOLDAŞ azı hocalar ders anlatır, bazıları ise bir kapı aralar. Evin İlyasoğlu be- B nim için kapı aralayan, yaşamıma fark etmeden çok yön vermiş, çok sevdi- ğim hocam. Boğaziçi Üniversitesi’nin TB 490 sı- nıfında yollarımız kesişti ilk kez. Yıllar- ca müzik eğitimi almış ben, TB 490 sını- fından çıktığımda müziği bambaşka dinle- meye başlamıştım, hatırlıyorum. O günden bu yana, harika vesilerle yol- larımız kesişmeye devam ediyor. Evin Hocam ile Leyla Gencer biyogra- fisi için birlikte röportajlar yaptık, arşiv- lere daldık, unutulmaya yüz tutmuş anıla- ra dokunduk. Zaman İçinde Müzik’in yeni baskısın- da editörlük yaparken onun ne kadar titiz ve yeniliklere açık olduğunu bir kez da- ha gördüm. Müziği seven ve onu anlatan pek çok yazar vardır ama müzisyenin ruhuna bu kadar yakın durabilen çok azdır. Şimdi elimizdeki kitap, İki Âlem Ara- sında. Evin İlyasoğlu bu kez çok farklı bir VEDAT ARIK cesaretle oturuyor masaya: Ali Darmar. Onlarca yıllık bir dostun; besteci, piya- nist, eğitimci Ali Darmar’ın yaşamını yazmak... Hâlâ ne- zamanki asistanları ile yaptığım söyleşilerden oluştu. Tabii kızı büyüyen bir çocuğunun hikâyesi. Bu tarihsel arka plan olma- fes alan, hâlâ dönüşen, hâlâ sürpriz yapabilen bir insanı Hülya Tarcan’ın da çok yardımı dokunmuştu. sa Ali Darmar’ı anlamak mümkün olur muydu? kâğıda dökmek demek. Cemal Reşit Rey kitabım da çok sayıda öğrencisinden topla- İLYASOĞLU - Olamazdı. Bu tarihsel arka planı anlatmakla Nehir akar, durmaz. Bu söyleşi de öyle; iki insanın ara- dığım bilgiler ışığında benim için çok değerlidir. onun yetiştiği ortamı, aile büyüklerinin çektiği çileleri, Ali’nin sında biriken güvenden, ortak bellekten, yılların getirdiği o Necil Kazım Akses kitabım Ankara’da kendisiyle yaptığım muzipliklerini öğreniyoruz. tarifi güç yakınlıktan besleniyor. söyleşiler ışığında yazıldı. Doğduğu zaman Şişli’deki evlerinin camlarında İkinci Dünya Kitabın kalbinde Girit’ten gelen bir aile, mübadelenin Nevit Kodallı kitabımı da “Mersin’den Yükselen Çağdaş bir Savaşı zamanında yapıştırılmış karartma kumaşları varmış. izleri, iki dil arasında büyüyen bir çocuk var. Müziğe karşı Ses” ismiyle Pan Yayıncılık yayımladı. ‘SUSKUNLUĞUN SESİ’ çıkan bir ailenin gölgesinde direnen, defalarca yanıp yeni- Gürer Aykal ise benim kendisiyle yaptığım birebir söyleşi- Baba tarafı mallarını satarak önce İstanbul’a, sonra Ayvalık’a ler ile yazıldı. Ali Darmar’dan önceki kitabım Leyla Gencer’in den doğan bir Feniks... gelmiş. Anne tarafının doğru dürüst Türkçe bile bilmemeleri, ikinci baskısıydı. Evin Hoca’ya, bu kitabı bize armağan ettiği için teşek- Ali’nin küçük bir çocuk olarak yaşamına işleniyor. Bir hüzün Hani bir anneye sorsanız çocuklarından en çok hangisini kür etmek istedim. vardır. “Suskunluğun Sesi” başlıklı yapıtında Ali bunu anlatır. seviyorsun diye, kesinlikle ayırt edemez. Onun için hepsi Bu söyleşide Evin İlyasoğlu’na, bir dostu ve tanığı ola- birdir. Bu da öyle. AKYOLDAŞ - Ailesinin müziğe karşı çıkmasına rağmen rak Ali Darmar’ı yazma deneyimini sordum. Yanıtlar, hem Ali Darmar vazgeçmiyor. Bu direnişi yazarken sizi en çok ne Darmar’ın hem de İlyasoğlu’nun kendi sesini taşıyor. Zaten kızım Ekin küçükken kucağımda yeni kitabımla eve etkiledi? Darmar’ın titizliği mi, ödediği bedeller mi, yoksa yal- girdiğimde hafif alıngan bir sesle “Yeni çocuk mu?” diye Bu metin, bir biyografiden çok, iki insan arasındaki nızlığı mı? sorardı. uzun bir diyaloğun izini sürüyor. İLYASOĞLU - Hepsi birden etkiledi. Evet, ailesinin orta- AKYOLDAŞ - Biyografi yazarlığına ilişkin tanımınız? BESTECİ, PİYANİST, EĞİTİMCİ, MEDYUM! sında yalnız bırakılmış. Bütün ailenin içinde ona müzikle ilgi- İLYASOĞLU - Leyla Gencer biyografisi sürecinde, biyog- SEZEN AKYOLDAŞ - Ali Darmar’ı tek bir cümleyle ta- lenmesi için destek olan hiç kimse yoktur. rafi yazarının işinin epey dedektiflik olduğuna tanık oldum. nıtmanız gerekseydi nasıl tanıtırdınız? Bu sırada Ferdi Ştatzer gibi muazzam bir hoca ile çalışmaya Fotoğraf peşinde koştum, tanıkları buldum, boşlukları dol- EVİN İLYASOĞLU - Besteci, piyanist ve eğitimci olu- başlar. Ali bu arada ailesini mutlu etmek için önce gidip durmaya çabaladım. şu sonradan eklenmiş özellikler. Doğuştan var olan özelliği ise Marmara Üniversitesi’nde eczacılık okur, diplomayı ailesinin AKYOLDAŞ - Kitabınızda Ali Darmar için “Feniks” di- medyumluğu. Onu tek cümlede özetlemek çok zor. Hele benim önüne koyar. yorsunuz: İç dünyasında defalarca yanıp yeniden doğmuş bir gibi bir buçuk yılını vermiş bir yazar olarak, nice yönünü keş- 1974’te bulup buluşturduğu parayla Paris’e gidip özel olarak insan. Hayden White’ın dediği gibi hangi metaforu seçtiğiniz fetmiş birisi için ancak kitabı alıp okumalarını önerebilirim. Nadia Boulanger, Germaine Mounier, Anette Dieudonne gibi hangi “gerçeği” görünür kılacağınızı belirler. AKYOLDAŞ - Bu kitapta nehir söyleşi türünü seçmenizin hocalarla çalışır. Bunlar zamanın en ünlü hocalarıdır. Feniks’i seçtiğinizde Ali Darmar’ın hangi “gerçeğini” öne temel nedeni nedir? Paris’de Ecole Normal de Music de Pari’yi bitirir. İlk beste- çıkardığınızı düşünüyorsunuz? İLYASOĞLU - Bu tür kitapların çok daha kolay okunduğu- leriyle Paris’te tanınmaya başlar. İLYASOĞLU - Tabii ki herkeste bulunmayan özelliğini, nu düşünüyorum. Yazar kadar konuğa da olanaklar tanınıyor. ‘HİÇBİR HOCADA ALİ’NİN ÖĞRENCİLERİNE medyumluğunu. Onun ötesinde titizliğini... Hatta bazen bir zincir halinde sorular ve yanıtlar birbirini ko- KARŞI DUYARLILIĞINI GÖRMEDİM’ Öğrenciye küçücük bir müzik cümlesini gereği gibi çaldırt- valıyor. İşte, nehir gibi akıyor! mak için defalarca tekrarlatmasını... AKYOLDAŞ - Yıllarca yakından tanıdığınız birini yeniden Ama bir daha bu türde bir kitap yazmam. Büyük konuşmaya- Ders saati bitse de onunla birlikte dersi izleyen veli artık sı- keşfetmek nasıl bir deneyimdi? Sizi en çok ne şaşırttı? yım ama bu ancak bir kez olur! kılsa da “o cümle gerektiği gibi” çalınacaktır! İLYASOĞLU - Bildiğimi sandığım şeyin derinliklerini ve Ben olayları hikâye etmeyi seviyorum. Örneğin, o türde yaz- AKYOLDAŞ - Kitap yalnızca bir müzisyenin değil, farklı boyutlarını öğrenmek. Örneğin, Ali’nin öğrencilerine dığım güzel biyografi kitaplarımdan birisi Bülent Tarcan’dır. Prof. Dr. Bülent Tarcan ve sonradan ünlü hekimler olmuş o Girit’ten gelen bir ailenin, mübadelenin ve iki dil arasında karşı duyarlılığını hiçbir hocada görmedim. Sanki onların >> 4 9 Temmuz 2026