Katalog

İLKER BAŞBUĞ’DAN ( ) ‘YARIM YÜZYILA SIĞAN BÜYÜK DÖNÜŞÜM 1789-1839 ’ ‘Liderler için en kritik nokta veya an, tepe noktasına ulaştıkları zamandır!’ Karşılaştırmalı analizler genellikle zorlu bir okuma sunar. Yazarlar tarihsel gerçeklikler ışığında sözü gereğinden fazla uzatırsa konudan kopulur, özetlemelere sıklıkla ihtiyaç duyulur. Yakın tarih konusunda 20’ye yakın inceleme kaleme almış Türk Silahlı Kuvvetleri’nin 26. Genelkurmay Başkanı, yazar İlker Başbuğ, Kırmızı Kedi Yayınevi tarafından yayımlanan Yarım Yüzyıla Sığan Büyük Dönüşüm (1789- 1839) adlı yeni çalışmasında ise konu aldığı yüzyılı yerinde bir yaklaşımla çok daha net, çok daha yalın bir dille hikâye ederek ve keyifli bir okuma sağlayarak kaleme alıyor. Amerikan Bağımsızlık Savaşı ile Fransız Devrimi’nin arkasındaki asıl neden ekonomi midir? Osmanlı devleti bir şeriat devleti miydi? Lev Tolstoy’un tarih tezi nedir? Bu tez ne kadar gerçekçidir? Tolstoy, Napolyon’u nasıl değerlendiriyordu? II. Mahmut, Yeniçeri Ocağı’nı kaldırmak için neden 18 yıl bekledi? Bu reformu daha önce yapamaz mıydı? Mısır’da Kavalalı Mehmet Ali Paşa Harbiye’yi 1825 yılında açarken Osmanlı İmparatorluğu’nda Harbiye neden 1835 yılında açıldı? Hepsi ve daha fazlası İlker Başbuğ’un yeni “Hiçbir olayın başlangıcı yoktur ve olmayacak- GAMZE AKDEMİR incelemesinde merceğe aldığı sorular. tır, çünkü olaylar hep bir başka olayın fasılasız de- vamıdır.” Başbuğ’un Osmanlı İmparatorluğu tarihi ile ‘FRANSIZ DEVRİMİ BIRAKIN YALNIZ 18. yüzyılın son çeyreğinde iki devrim yaşan- özellikle Avrupa tarihini karşılıklı olarak analiz 19. YÜZYILI ETKİLEMEYİ, BUGÜNÜ BİLE dı: 1776 Amerikan Bağımsızlık Savaşı ve Amerikan ve sentez etmeye yoğunlaştığı kitabında ETKİLEMEKTEDİR!’ Devrimi. öğrenirken girdaplarda kaybolmuyorsunuz. GAMZE AKDEMİR- Yarım Yüzyıla Sığan Bü- Aslında bu olay 1789 Fransız Devrimi’ni ateşle- yük Dönüşüm (1789-1839) adlı yeni çalışmanızın Kendinizi tarih dersi alır gibi hissetmiyor, yen nedenlerin başında gelmektedir. temel amacını açmanızı rica ederek başlamak iste- Fransız Devrimi ise bırakın yalnız 19. yüzyılı et- adeta söz konusu yüzyılın bir parçası olarak o rim söyleşimize. kilemeyi, bugünü bile etkilemektedir. anlara yolculuyorsunuz. Dolayısıyla tarihçilerin büyük çoğunluğu 19. yüz- İLKER BAŞBUĞ - Lev Tolstoy dev yapıtı Savaş Yarım Yüzyıla Sığan Büyük Dönüşüm’ün yılın başlangıcı olarak Fransız Devrimi’ni, bir kıs- ve Barış’ta tarih tartışmaları için önemli bir tespit bir önemli özelliği de kahramanlık türkülerinin mı ise Amerikan Devrimi’ni kabul etmektedir. yapmaktadır: “Bir şeyi diğerlerinden ayrı olarak söylenmediği, kimsenin yerli yersiz ele almak, kendi içinde hatalıdır.” DEVRİM VE KURUMSALLAŞMA! düşmanlaştırılarak sağduyulu Osmanlı İmparatorluğu’nda yaşanan olayla- AKDEMİR- Amerikan Devrimi ile Fransız rın, aynı dönemlerde özellikle Avrupa’da yaşanan aktarımın/irdelemenin gölgelenmediği Devrimi’nin arkasındaki ana nedenleri nasıl de- olaylara değinmeden analiz ve sentezlerini yapma- bir inceleme olması. ğerlendiriyorsunuz? ya çalışmak kanımca bir eksikliktir. Kim kimdir? Neden böyledir? Koşullar BAŞBUĞ - Tarihi ve sosyal olayları elbette Bu nedenle kitabın temel amacı, Osmanlı İmpa- tek bir nedene dayandıramayız. Ama Amerikan nasıldır? Tüm tarafların ayrı ayrı yerinde olsanız ratorluğu ile Avrupa ülkelerinin aynı dönemlerde- ve Fransız devrimlerinin arkasındaki temel neden siz neleri yapardınız ve/veya yapmazdınız diye ki tarihlerinin “karşılaştırmalı yöntem” ile ele alı- ekonomidir. düşündürüyor. narak neden ve sonuç ilişkilerine dayanan analiz Devrime dönüşen çatışmalar ekonomik hakların ve sentezlerini yapmaktır. Hataları idrak edip kendi adına dersler korunması amacıyla başlamış ve daha sonra da baş- AKDEMİR- 19. yüzyıl “uzun bir yüzyıl” olarak çıkarırken günümüze ihraç olmuş kimi langıçta pek düşünülmemiş ve planlanmamış bir şe- tanımlanıyor. Siz bu yüzyılı 1789 Fransız Devrimi kilde devrime dönüşmüştür. devrimsel atılımların yeşerme / tohumlanış ile 1914 I. Dünya Savaşı’nın başlangıcı arasında- Britanya hükümetinin 1767 Haziran ayında çıkar- anlarıyla da merhabalaştırıyor. ki dönem olarak ele alıyorsunuz. Neden? dığı bir yasa ile Amerikan kolonilerinin ithal ettiği İlker Başbuğ ile yeni incelemesini konuştuk. BAŞBUĞ - Bu sorunuzu da Lev Tolstoy’un bir çay, kâğıt, cam gibi maddelere uygulanan vergileri sözüne dayanarak yanıtlandırmaya çalışacağım: artırması, Amerikan Bağımsızlık Savaşı’na >> 4 2 Temmuz 2026 VEDAT ARIK