Katalog

kırılmasın/ Zulümden ürküp saklanma sakın/ Dursun istiyorsan Yeniden Yaratılmanın Coşkusuyla Mektuplar’da (Hazırla- kan ısır yaralarını/ Unutma kuvvetli olmalısın” yan: Onur Behramoğlu, Tekin Yayınevi, 2015), ağabeyi Ataol Görevlerini anımsattı insanım diyene: “İnsansan eğer görev- Behramoğlu’yla 1967-1983 arasındaki mektuplaşmaları yayımlandı. lerin var/ İlk görevin dünyaya ışıltılar bulmaktır/ Zincire vuru- Öfkesini ve isyanını haykırırken yaşama sevinciyle, özlemle luysan kır zincirlerini/ Özgür yaşanmayan hayat bulanıklaşır”. dolu şiirleriyle var olan kavganın, aşkın, “Umut ki yüreğimdir” Anadolu sevdasıyla, Anadolu’nun başına gelenlerle doluydu diyen umudun militan şairi Nihat Behram’a 80. yaşında kendi çığlığı: “Zorbalar, cinayet orduları, caniler onlar/ İçleri dizeleriyle selam olsun. yarasa ve örümcek dolu/ Toplanmış arsızca kemiriyorlar/ “Diren şair/ iyilik uğrunda direnmek/ en çok sana yakışır/ Diren Baygın uykusunda Anadolu’yu (…) şair/ kötülüğe direndikçe ancak/ şiir özüne ulaşıp derinleşir”. n Dünyanın neresinde mazlumlar ayaklansa/ Yankılanır sesleri NİHAT BEHRAM KAYNAKÇASI dağa taşa oyulur/ Tutuşur senin de acıların yaralı Anadolu’m/ Şiir: Hayatımız Üstüne Şiirler (Yücel, 1972), Fırtınayla Bo- Gün olur haykırışın uzaklardan duyulur” rayla Denenmiş Arkadaşlıklar (Cem, 1974), Dövüşe Dövü- ‘TOPLU ŞİİRLER (1967-2017): ATEŞİ SOLUMAK’ şe Yürünecek (Militan, 1976), Hayatı Tutuşturan Acılar (May, VE YENİ KİTABI ‘DÜŞLÜYORUM’ 1978), Irmak Boylarında Turaç Seslerinde (Güney, 1980), Sav- Nihat Behram’ın önceki yıllarda çeşitli adlarla bir araya rulmuş Bir Ömrün Günlerinden (Yeni Türkü, 1982), Yine de getirilen tüm şiirleri son olarak Ateşi Solumak 1967-2017 Gülümseyerek (Yarın, 1987), Cenk Çeşitlemesi (Yurt, 1989), adıyla kitaplaştırıldı. Kundak (Gendaş, 2000), Çıkmak İçin Bu Karanlıktan (Eve- Yeni şiir kitabı DüşlüYorum’da (Everest Yayınları), “Hayat rest-2009), Dörtlükler (Everest, 2011), DüşlüYorum (2026). direniştir” diyor. Elbette umut ve isyan yüklüdür son şiirleri de: Seçme şiirleri: Militan Şiirler (Köln: Cihan, 1984), Ay Işığı “Ne bahar ölümlüdür ne isyan/ biri denizlerin gelini/ Yana Yana (Köln: Küsat, 1986), Hey Çocuk (AD, 1994). diğeri dorukların ikizi”; “‘Umut karın doyurmaz’ deme/ o da Toplu şiirleri: Yalın Yürek 1967-97 (Gendaş, 1998), Top- ruhun besini”; “Teslimiyet değil isyandır/ kurtuluşun tek yolu lu Şiirler (1- Hayatımız Üstüne Şiirler 1967-1979, 2- Ayrılık da esaretten”; “Sen umudu sevinci yaralı can/ diklen ayaklan/ Yakışıklıdır 1980-1997, 3- İntikam Alır Gibi 1998-2001, Eve- çünkü zulme isyanıdır insanı insan kılan”; “Yeter yüreğim rest, 2001), Toplu Şiirler- Hayatın Şarkısı 1967-2004 (Everest, yeter,/ canımın acısı dağları tutar/ İçimde umutları yaralı/ bir 2001), Toplu Şiirler, Tanımlar 1967, 2007 (Everest, 2008), Ate- çocuk yatar”. şi Solumak 1967, 2017 (Tüm Şiirleri, Everest, 2018). İnsanlık değerlerini yılmadan savunmaya devam ediyor Behram: Seçki: Türk Halk ve Dünya Edebiyatından Başkaldırı Şiirle- “Nasıl olur da/ akıl cehalete teslim olur,/ iyilik kötülüğe/ ri Antolojisi (Alfa, 2002). incelik kabalığa/ şefkat acımasızlığa/ cesaret korkuya/ onur Şiirözleri: Bahar Karşılaması (Everest, 2016), Maviyengeç onursuzluğa/ gerçek yalana/ ar arsızlığa/ İnsanlık değerleri/ Ağıdı (Everest, 2016), Gözyaşının Çağrısı (Everest, 2017), Mu- sislenirse eğer/ sevgi söner isi kalır/ insan yiter pası kalır”. cizeye Tanım (Everest, 2017), Utanca Tanım (Everest, 2017). Şiirin öz olarak düş, duygu, bilgi, sezgi, kültür hazinesi Romanları: Gurbet (Can, 1987; 4. basım Everest), Lanet- olduğunu, şiirlerinin arkasındaki birikimin öykülerini çocuklar li Ömrün Kırlangıçları (Alan, 1991; Kız Ali adıyla (Gendaş, ve yetişkinlere ressam Bayram Gümüş’ün renkleri, görselleriyle 1998; 3. basım Everest), Miras (Everest, 2004). süslenmiş olarak masal diliyle anlattığı kitaplarına “şiirözü” “Hasret çöküp canımıza köklense/ Sırtlan gelip kanımızla diyor Nihat Behram. Anı, söyleşi, denemeleri: Darağacında Üç Fidan (May, beslense/ Bin pusudan bin dert azıp yaslansa/ Huyumuz bu: 1976; 127. basım Everest), Ser Verip Sır Vermeyen Bir Yiğit yılgınlık bize gitmez”. ‘DİREN ŞAİR...’ (May, 1977), Sol Kendini Anlatıyor (May, 1977), Kültür Ekim “Uyma uysallığın çağrısına, ey/ haylaz yürek!/ ‘Mademki Bahar Karşılaması, Maviyengeç Ağıdı, Gözyaşının Çağrı- Birlik (Güney, 1979), Yılmaz Güney’le Yasaklı Yıllar (Milliyet, şair doğdun/ şair gibi ölürsün’...” diyerek yayımladığı sı, Mucizeye Tanım, Utanca Tanım adlı bu kitaplarındaki savaş, 1994; 12. basım Everest), Özlemin Dili Olsa (Gendaş, 1999), Savrulmuş Bir Ömrün Günlerinden, Yine de Gülümseyerek, doğa katliamı, sömürü, zulüm, işkence karşıtı yazılarında in- Acının ve Umudun Rengi (Everest, 2005), Hayatın Renkleriy- Cenk Çeşitlemesi, Kundak, Çıkmak İçin Bu Karanlıktan sanları doğanın ve çocukların yanında saf tutmaya çağırıyor. le Ruhumuzu Emziren Yalın Yürek Bayram Gümüş (Everest, kitaplarındaki şiirleriyle halk şiirimizin güçlü sesine kattı Özlemin Dili Olsa, Acının ve Umudun Rengi, Kında Duran 2007), Kında Duran Onur Paslanır (Everest, 2013), Tutanak: sesini: “Uğul uğul dolaşırım/ Ayışığı yana yana/ Zulüm sana Onur Paslanır, Tekzip/ Hayatın da Bir Yargısı Var, Tutanak: Aptallığın Egemenliği (Everest, 2016), Tekzip / Hayatın da Bir dalaşırım/ Ayışığı yana yana”. Aptallığın Egemenliği adlı kitaplarındaki yazılarında, yurtsever Yargısı Var (Everest, 2016). Kavgası da umudu da dişe dişti: “Dünyanın her yanında devrimci bir aydının yaşadığı dönemlere tanıklığını ve zulme Mektup: Yeniden Yaratılmanın Coşkusuyla Mektuplar dişe diş bu umutla/ Sürecek arkadaşım kavga sonuna kadar/ direnişini görüyoruz. (1967, 1983) Ataol Behramoğlu, Nihat Behram (Haz. Onur Unutma ki anamız kardeşimiz bacımız/ Zafer için tutuşan Hayatın Renkleriyle Ruhumuzu Emziren Yalın Yürek Bayram Behramoğlu, Tekin, 2015). zeytinimiz bile var”. Gümüş kitabında, “Toprakta kökü olmayan fidan gibi, hayatta Senaryo: Elif Ana/ İyiliğe Giden Yol (Everest, 2026). “Gücünün bilinciyle doğrulan halkı kim durdurabilir” diye soran kökü olmayan sanat da sahi değildir!” diyen İstanbul tamirha- Çocuk kitabı: Kuyruğu Zilli Tilki (May, 1977), Göğsü Kı- Nihat Behram; Dörtlükler’le (2011) kavgacı, öfkeli, başkaldırıcı, nelerinden Toroslara tablolarıyla renklerin yaşamdaki köklerini dayanışmacı şiirinde doruğa çıktı: “Acılar karşısında umudun arayan ressam Bayram Gümüş’ün yaşamöyküsünü anlattı. nalı Serçe (Cem, 1976) n 10 2 Temmuz 2026 VEDAT ARIK