Katalog

MERHABA Cumhuriyetin öncü aydını, arış, özgürlük, insan hakları sevdalısı, Türkçe- nin ödünsüz savunucusu, yurtsever, demok- B rat gazeteci Mustafa Ekmekçi (1927 / 1997) ile sıra dışı hayal gücü ve yaratıcılığıyla çağdaş Porte- devrimin adalet bakanı: kiz edebiyatında belirgin bir kırılma yaratmış edebi- yatçı Gonçalo M. Tavares kapağımızda. 1950’li yıllarda Konya’da başladığı gazeteciliğini 12 Mart döneminde Yeni Ortam’daki “Ankara Mahmut Esat Bozkurt! Notları”yla doruğa çıkaran ve 1 Mayıs 1975 tarihin- den sonra Cumhuriyet gazetesinde sürdüren ga- zeteci Mustafa Ekmekçi, çoğalan “özlem”lerin ve ÖNER YAĞCI “eylem”lerin babası olarak zor dönem gazeteciliği- nin “satıraraları” ustasıydı. ÇAĞDAŞ CUMHURİYETE ADANMIŞ BİR ÖMÜR... “Mustafa”sı unutuldu, genç ve gerçek gazetecile- Atatürk’ün düşüncelerini, yapmak istediklerini en iyi rin ağabeyi oldu ve “Ekmekçi” dendi ona. kavrayanlardan biri olarak gençliğini ve ömrünü çağdaş Yazılarıyla 12 Mart’ın bunaltan günlerinde hüznü Cumhuriyete adayan genç, öncü aydındı Mahmut Esat çocuk sevinciyle yenerek gençlerin, yurdunu seven- Bozkurt (1892 / 1943). lerin; özgürlük ve aydınlık isteyenlerin umut dalı oldu. İstanbul Hukuk Mektebi’ni bitirip İsviçre’de doktora Ele aldığı bir konuyu sonuna kadar irdelemeden yaptı ve yurdun işgali üzerine 1919 Haziran’ında geldiği bırakmazdı. Aynı konularda ısrarla yeni yeni yazılar Kuşadası’nda oluşturduğu müfrezelerle Ulusal Kurtuluş yazmakta inat ederdi. Savaşı’na katıldı. Özellikle “Köy Enstitüleri, Türkçe ezan, dilde öz- 16 yaşında yerel bir gazetede başladığı yazma eylemini leşme, domuz eti” konularındaki cesur yazılarıy- Ulusal Mücadele yıllarında Anadolu’da Yeni Gün, la gerici kesimleri ve dikta heveslilerini rahatsız et- Hâkimiyet-i Milliye’de sürdürdü. 23 Nisan 1920’de ti, tehditlere kulak asmadı. Ömrünün sonuna kadar Ankara’da açılan Büyük Millet Meclisi’ne İzmir milletvekili ezilenlerin, haksızlığa uğrayanların yanında yer aldı. olarak girdi. Barış, özgürlük ve insan hakları sevdalısı, Türkçe- İstiklal Madalyası sahibi olarak Türkiye Cumhuriyeti’nin nin ödünsüz savunucusu, yurtsever, demokrat, ga- kuruluşuna tanıklık etmekle kalmayıp kuramından zeteci Mustafa Ekmekçi’yi Oktay Akbal’ın sözleriyle kurumlarının yaratılmasına, omurgasının oluşturulmasına saygıyla anıyoruz: büyük katkılarıyla kurucu kadroda yer aldı. İsviçre’de verdiği doktora tezinde (1928), “Ulusların “Bir sis çanı gibiydi. Yıllardır hemen her gün halkı- mızı bilinçlenmeye, gerçekleri görmeye çağırırdı. Bir hakları bütün anlaşmaların üzerindedir” görüşünü yazarın gücü ne kadardır? Ne kadarsa o kadarını ba- ve Türkiye’nin kapitülasyonları tek taraflı olarak şarıyla gerçekleştirdi. En karanlık, en umutsuz anlar- kaldırabileceğini kanıtladı: da hepimizi aydınlatan, savaşıma çağıran yazılardı Osmanlı Kapitülasyonları Rejimi Üzerine (Çeviren: bunlar...” Öner Yağcı’nın yazısı... Ahmet Öylek, Türk Hukuk Kurumu, 2008). Jose Saramago, sıradışı hayal gücü, yaratıcılığı 68 KUŞAĞI, TAM BAĞIMSIZLIK ÜLKÜSÜNÜN ve kelimelere olan bağlılığıyla çağdaş Portekiz ede- YILMAZ SAVUNUCUSU: ‘ATATÜRK İHTİLALİ’ biyatında belirgin bir kırılma yaratan Gonçalo M. 68 kuşağı, tam bağımsızlık ülküsünün bu yılmaz aktarıldığı Sosyalizmin ve Sosyal Mücadelelerin Tarihi’nin Tavares’i yeni kuşağın en önemli temsilcilerinden savunucusunu, “Bu kitapta eserini anlatmaya çalıştım. (Max Beer) önsözü onundu: biri olarak görmüş, bir gün Nobel kazanabileceğini Yapabildim mi? Ummuyorum. Sen ve eserin o kadar “Biz, ana kanunumuzla devletçiliği kendimize maletmiş dile getirmişti. yüksek ki; erişilmesi çok güç!” diyerek sunduğu Atatürk bulunmaktayız. Bunun anlamı, devlet sosyalistliğini Alberto Manguel de onu Fernando Pessoa ve Eça de İhtilali (İstanbul Üniversitesi, 1940 / Altın Kitaplar, 1967 kendimize maletmiş olmaklığımızdır. Queiroz gibi büyük yazarların mirasçısı ve Portekiz’in / Kaynak, 1995 / Cumhuriyet (3 c.), 2000 / Tüpraş, 2003 / Şu halde kısmen olsun Sosyalizmin ve Sosyal en iddialı yazarlarından biri olarak değerlendirdi. Mavi Gök, 2021 / Pankuş, 2024) adlı kitabıyla tanıdı. Mücadelelerin Umumi Tarihi, yeni bir Türk devleti Elliyi aşkın yapıtı bulunan, dilimize çevrilen Kudüs, Türk İnkılap Tarihi Enstitüsü’nde verdiği derslerden prensiplerinin sebeplerini ve edebiyatını teşkil eder…” Beyefendiler gibi kitaplarıyla ülkemizde de geniş bir oluşan kitabında, “ihtilal” kavramını felsefi ve toplumsal okur kitlesine ulaşan yazar, geçtiğimiz aralık ayında kökleriyle, düşünürlerin görüşleriyle birlikte inceleyerek ‘TÜRK KÖYLÜ VE İŞÇİLERİNİN HAKLARI’ yayımladığı ve henüz dilimize çevrilmeyen epik ro- Türk Devrimi’ni anlattı: Türk Köylü ve İşçilerinin Hakları adlı kitabında bir araya manı O Fim Dos Estados Unidos da America ile ye- “Konumuz Türk ihtilalidir. Özellikle Türk ihtilalinin hak getirdiği gazetelerdeki makalelerle ve Meclis kürsüsünde niden okurlarla buluştu. tarihidir. Konumuzun etüt ve analizlerine başlamadan önce dile getirdiği üreticilerin sorunlarını ve bu sorunlara genel olarak ihtilallerin felsefesini yapmak faydalı olur. getirdiği çözüm önerilerini iktisat bakanı (12 Temmuz Gonçalo M. Tavares ile dilimizde yayımlanmış ya- Bu etüt, inkılabımızın yeni verimlerini, yeni 1922-22 Eylül 1923) olarak olağanüstü hızla ve kararlılıkla pıtlarının temel dayanaklarından ve yeni kitabının kurumlarımızın ana dayanaklarını, kurallarını anlatmış ve yaşama geçirdi. felsefesinden yola çıkarak bir yazarın hayal gücünü göstermiş olacaktır”. “Köylü milletin efendisidir” sözü ışığında Ziraat nasıl beslediğini ve yaratıcı okuma-yazma biçimleri- Devrimlerin insanlık tarihindeki yerini Spartaküs, Bankası’nda köylünün kredi olanaklarını artırdı. ni konuştuk. Ayşenur Tanrıverdi’nin söyleşisi... Magna Carta, Fransız İhtilali, Paris Komünü, Ekim Kooperatifler oluşturdu. - Öner Yağcı (“Cumhuriyetin öncü aydını, dev- Devrimi örnekleriyle açıklayarak Şeyh Bedrettin’den 1908 Emlak ve Eytam Bankası’nı, Türkiye Milli İthalat ve rimin adalet bakanı: Mahmut Esat Bozkurt”), Devrimi’ne, Mondros’tan zafere Türk ulusunun bağımsızlık İhracat Anonim Şirketi’ni kurdurdu. - Feridun Andaç (“Latin Amerika’ya dair okur- mücadelesiyle başlayan süreci, Atatürk’ün liderliğinde Ziraat okullarında uygulamalı eğitim başlattı. İzmir’de ken...” / Eduardo Galeano / Biz Hayır Diyoruz, Çe- gerçekleşen devrimleri en yakın tanık olarak anlattı: Türkiye İktisat Kongresi’ni topladı. viren: Bülent Kale, Metis / Kullan-At: Gezegeni- “Gazi Mustafa Kemal, Türk milletinin önünde ilerleyen CUMHURİYET DEVRİMİ’NE HUKUK miz, Yegâne Evimiz, Çeviren: Süleyman Doğru, Sel / bir zafer bayrağıdır. Bu bayrak bugün de yarın da öbür gün DEVRİMİ’YLE DAMGASINI VURDU! Sevmenin Kitabı, Çeviren: Süleyman Doğru, Sel), de bütün güçlükler üstünde yükselecek ve hep yenecektir.” 1924-1930 arasında adalet bakanı olarak Cumhuriyet - Haydar Ünal (Ahmet Antmen / Cennet Düştü MAHMUT ESAT BOZKURT: ‘YAŞAMAK VE Devrimi’ne Hukuk Devrimi’yle damgasını vurdu. Cebimden / Kayıp Kitaplar), YAŞATMAK İSTEDİĞİMİZ İÇİN İNKILAPÇIYIZ’ Yasaların kaynağını din kurallarından değil toplumun - Y. Bekir Yurdakul (“Hayallerimiz, vazgeçmez- 68 kuşağının coşkusuna Kemalizmin “sürekli devrim” gereksinimlerinden ve çağın gereklerinden alması sek kırılmaz!” / M. Banu Aksoy / Büyük Firar / Can olduğu bilincini kattığı yapıtında, “İnkılapçıyız. gerektiğini vurguladı: Çocuk), Evet inkılapçıyız. Zira hayat sürekli bir değişikliktir. “…Çünkü dinler değişmez hükümler ifade ederler. - Vitrindekiler, kısa tanıtımlar, Emek Durmak ölümdür. Yaşamak ve yaşatmak istediğimiz için Hayat yürür, ihtiyaçlar süratle değişir, din kanunları, Yurdakul’un hazırladığı Güncel ve Mustafa inkılapçıyız” yazıyordu. mutlaka ilerleyen hayatın huzurunda şekilden ve ölü Başaran’ın hazırladığı Bulmaca ile de düşün trafi- Atatürk’ün önerisiyle 1941’de yayımlanan ve insanlığın kelimelerden fazla bir kıymet, bir mana ifade edemezler. ği sürüyor! ilkçağlardan beri süren özgürlük ve eşitlik mücadelesinin Değişmemek dinler için bir zarurettir. Bu itibarla dinlerin >> İyi okumalar... lİmtiyaz Sahibi: Cumhuriyet Vakfı adına: Alev Coşkun l Yayın Yönetmeni: Gamze Akdemir l Tasarım: Serhan Eren l Sorumlu Müdür: Betül Berişe l Yayımlayan: Yeni Gün Haber Ajansı Basın ve Yayıncılık AŞ l İdare Merkezi: Prof. Nurettin Mazhar Öktel Sok. No: 2, 34381 Şişli- İstanbul l Tel: 0 (212) 343 72 74 (20 hat) Faks: 0 (212) 343 72 64 l Uets: 25999 - 15079 - 37611 l Reklam Genel Müdürü: Evsun Sinem Alkan l Reklam Rezervasyon: Tel: 0 (212) 343 72 74 Mail: reklam@cumhuriyet.com. tr l Baskı: İleri Basım Mat. Amb. Reklam Tanıtım Yayın ve Teknik Hiz. Tic. A.Ş. Yenibosna Merkez Mh. 29 KITAP Ekim Cd. A1 Apt. No:5/902 Bahçelievler-İstanbul (Vizyonpark 2. Plaza B-1 Blok Kat:9 No:81-82) Tel: 0 (212) 454 32 90 - 0 (212) 454 34 83 l Yerel süreli yayın l Cumhuriyet gazetesinin ücretsiz ekidir.