Catalog

MUHSİNE HELİMOĞLU YAVUZ’DAN YARIM YÜZYILA YAYILAN BİR ANIT YAPIT: ‘KONUŞTUM VE RUHUMU KURTARDIM’ ‘Söylemek istediğim her şeyi söyleyerek ruhumu özgürleştirdim. Beni en iyi betimleyen cümle; özgür bir ruh!’ Halkbilimi alanında Pertev Naili Boratav’ın ardılı ve ekolünün umutla yürüyenlere...” ithafıyla başlıyor İlhan Er’in yayına sürdürücüsü, “Sözlü Halk Anlatılarının Mesaj-İndeksi”ni ilk kez hazırladığı ve Akademisyen Yayınevi tarafından yayımlanan hazırlayarak halkbilimi literatürüne “Helimoğlu Yavuz Mesaj 908 sayfalık kitabı. İndeks” olarak geçiren Muhsine Hoca’mız Muhsine Helimoğlu Muhsine Helimoğlu Yavuz ile bir bilim insanının 50 yıllık bilim Yavuz’dan bir anıt kitap: Konuştum ve Ruhumu Kurtardım. ve yazın yolculuğu, bir ömre yayılan çalışmaların, verimin, “‘Yasak-ayıp-günah üçgeni’ni aşarak hiçbir baskıya boyun mücadelelerin toplamı, ifadesi niteliğindeki anıt kitabı eğmeden, aydınlık yürekleriyle geleceğe doğru, onurla ve Konuştum ve Ruhumu Kurtardım’ı konuştuk. Gazete olarak da “Siyah Beyaz” dışında, GAMZE AKDEMİR 1992-2017 yılları arasında Cumhuriyet gaze- tesinin ikinci sayfasında yazdım. gamze.akdemir@cumhuriyet.com.tr AKDEMİR- “Elli yıl kadar önce Türkiye ‘OKUMAK, YAZMAK VE üniversitelerinde kaynatılan bir cadı kazanı sonunda, bir TBMM kararı ile Ankara Üni- KONUŞMAK BENİM YAŞAM versitesi Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi’nde- BİÇİMİM’ ki görevimden uzaklaştırıldım. Bilimsel çalış- GAMZE AKDEMİR- Konuştum ve Ru- malarımı Fransa’da CNRS’de sürdürmek zo- humu Kurtardım adlı kitabınızı “anıt kitap” runda kaldım.” (Pertev Naili Boratav). olarak nitelemek kuşkusuz boşuna değil zi- ra bir bilim insanının 50 yıllık bilim ve ya- “Eminim ki şu anda da üniversitelerde, zın yolculuğu, bir ömre yayılan çalışmala- Boratav Hoca’nın belirttiği türden kaynatı- rın, verimin, mücadelelerin toplamı söz ko- lacak bir cadı kazanının altına; odun taşı- nusu. Ömrünüzün nasıl bir ifadesi, ismiy- maya “müştak” bir sürü profesörcük hazır beklemektedir.” (Muhsine Helimoğlu Yavuz le müsemma Konuştum ve Ruhumu Kur- / “Boratav Arşivi ‘Endişesi’”, Cumhuriyet, tardım ve bir o kadar önemlisi amaçladığı- nız nedir? 16 Ocak 1998) MUHSİNE HELİMOĞLU YAVUZ- Ben Aradan 28 yıl geçti ve cadı kazanları hâlâ genellikle kendimi bildim bileli yazarak ko- fokur fokur! nuştum. Çünkü biliyorum ki “Verba volant, Deniz ağabeyin (Som) “Halkbilimindeki scripta manent” yani “Söz uçar yazı kalır”. Akademisyencikler” (Cumhuriyet, 6 Ekim Evet; derslerimde, konferanslarımda, gün- 2004) başlıklı yazısında, Diyarbakır Efsanele- lük yaşamımda bu doğrultuda yaşayıp çalış- ri kitabınızla ilgili size yedi yıl boyunca yaşa- tım, konuştum. Konuştum ve yazdım. Oku- tılan haksız yasal (!) süreci anlatması sonra... mak, yazmak ve konuşmak benim yaşam bi- O “akademisyencikler”le de mücadele / çimim oldu. mücadeleniz sürüyor! Akademisyenlik ve yazarlık benim için YAVUZ- Evet, bu cadı kazanları her za- yalnızca bir iş değil bir yaşam biçimidir! Ve manki gibi fokurdamaya devam ediyor. ben bu yaşam biçimini çok sevdim. Ayrıca “intihal akademisyencikleri” ile Bir de oğlum Bora’nın “ANNE”si olmay- mücadele ise her zamankinden daha çok la, onun iki oğlu Arda ile Aras’ın “NANİ”si çıkamaz. İşte ben kendi çemberimi kendim çizdim. Ve bu çem- önem taşıyor. Çünkü bilimsel-sanatsal-edebi intihal almış başı- olmayı sevdim... berin çapı, Homeros’un Odysseia Destanı’nın temel felsefesini nı gidiyor. Kendimi böylece var ettim. Söylemek istediğim her şe- oluşturan “Ring of Life”ın tamamını kapsamaktadır. En kötüsü de bu hırsızlığın kanıksanması ve sıradanlaşma- yi söyleyerek ruhumu özgürleştirdim. Yani beni en iyi betim- sı. Bu hırsızlık cepten para çalmaya benzemez. Bilim insanının, leyen cümle; “özgür bir ruh”. Fikret’in deyişiyle: “Kimseden ‘İNTİHAL AKADEMİSYENCİKLERİ İLE MÜCADELE sanatçının ve yazarın beyninin bir kısmı çalınıyor. ümmid-i feyz etmem, dilenmem perr ü bâl/ Kendi cevvim, kendi HER ZAMANKİNDEN DAHA ÇOK ÖNEM TAŞIYOR’ eflâkimde kendim tâirim...” ‘SÜRGÜNDE AYDINLARDAN VE AKDEMİR- Kitabın aslan payı Cumhuriyet gazetesinde ya- Böylece insanı daha doğuştan kısıtlayıp çember içine alan DİYARBAKIRLILARDAN YAZILI VE SÖZLÜ yımlanan yazılarınızdan oluşuyor. Kitabınızın kapsadığı ya- sosyal halka ayıptan, dinsel halka günahtan, siyasal halka ya- kın tarihi dönemi açmak adına hangi yıllar arasında hangi ÇOK DESTEK GÖRDÜM’ saktan kendimi azat edip kendi ayıbımı, yasağımı ve günahı- yayın organlarında yer alan yazılarınız ve çalışmalarınız söz AKDEMİR- Haklı aydın tepkinizi gösterdiğiniz yakın tari- mı oluşturdum. Bu doğrultuda yaşayıp çalıştım, konuştum, yaz- konusu? himizde sizin de aralarında bulunduğunuz aydınlara reva gö- dım. YAVUZ- 1968’den itibaren yazılarım, “Ilgaz”, “Kültür- rülmüş pek çok haksızlığı hem sizden hem de onların değer- Ve gördüm ki insan kendisini bu halkalar içine hapsedip kı- Sanat”, “Kıyı”, “Eyvan”, “Ziya Gökalp”, “Anadolu Ekini”, lendirmeleriyle okumaya devam ediyoruz. sıtlayarak bildiği doğruları söylemezse / söyleyemezse giderek “Halkbilim”, “Millî Kültür”, “Türk Folkloru”, “Yeni Kıbrıs”, Size destek olmak için size ve yetkili kurumlara yazılan ruhu bu çemberlerin içine hapsolur ve Zerdüştlük inancında- “Evrensel Kültür”, “Atatürk Haftası Armağanı”, “Bilim ve mektuplar, size yazılan mektuplar, sizin yazdıklarınız der- ki Baraşnum ritüelinde olduğu gibi o bireyin etrafına o çembe- Ütopya”, “Turnalar”, “Folklor / Edebiyat”, “Toplumbilim”, ken... YÖK eliyle 1987’de Diyarbakır’dan Edirne’ye ri çizen yetke, onu silmedikçe kendi iradesiyle çemberin dışına “Cumhuriyet Kitap Eki” dergilerinde yayımlandı. sürgün edilmeniz mesela... Bu sürgününüz sırasında farklı >> 4 24 Eylül 2026 VEDAT ARIK