Catalog

( ) 1923 / 2003 Dağıstan’ın ölümsüz şairi: Resul Hamzatov! paylaşıldığı çoğul bir kişi olur. Ona göre “Kendi GÜLTEKİN EMRE toprağına bağlı olmayan şiir yuvasız kuş gibidir”. 1934’te, daha 11 yaşında ilk şiirini yazan Resul “Ülkemin şiir yapısına üç küçük taş da Hamzatov’un ilk hocası babasıydı. ben koyabildiysem, şiirlerimde hiç değilse O yıl köylerine bir uçak iniş yapar. Köyünün, üç sigarayı yakmaya yetecek bir köz köylülerin gördüğü ilk uçaktır bu. çıkabildiyse ne mutlu bana!” Bütün çocuklar uçağın iniş yaptığı yere koştu- rur. O ise evlerinin damında serili öküz postuna “Çocukluğumda dinlediğim halk uzanarak köylerine inen ilk uçağın şiirini yazar. masalları, söylenceler, şarkılar iz Sonra okuduğu ilkokul, sınıf arkadaşları, öğret- bıraktılar yüreğimde, yaşamım boyunca menleri üzerine de şiirler yazar. unutamadığım... Bu öyküler, söylenceler “Sekizlik: sekiz sesiz dize/ Yani dağlarından ve şarkılar, bu yalçın dağ yamaçlarından, sekiz deli ırmak/ Şiire, giden yol ırak/ Ama dilerim sarp kale duvarlarından duyulan kılıç ulaşırsınız denize. şakırtıları, bu kayalara, kalelere oyulmuş Sekizlik: sekiz sessiz dize/ Yani dağlarından yazıtlar, benim için küçücük halkımın büyük sekiz delikanlı/ Dağılın kartal ülkemden tarihinin sayfaları oldular.” yeryüzüne/ Yitirmeden başınızdaki dağlı Resul Hamzatov papaklarını.” (“Sekizlikler”) ŞAİR BABA-OĞULDAN DAĞISTAN’A PUŞKİN VE LERMONTOV’UN ADALI VE YAZGILI İKİ YAŞAM! HAMZATOV’DAKİ SARSILMAZ YERİ! Doğup büyüdüğü o can alıcı, o efsane dolu 1943 yılında ilk şiir kitabı Ateşli Sevgi ve Yakıcı doğa, dağlar şiir yolunu açar, yüreğini şiirle Nefret yayımlandığında hemen dikkatleri üstüne doldurur Dağıstanlı ünlü Avar şair Resul çeker. 1945 yılında Moskova’daki Gorki Edebi- Hamzatov’un (1923 / 2003). yat Enstitüsü’ne kayıt yaptırmaya gittiğinde epey- Babası Dağıstan halk şairi Hamzat Tsadas, ce ünlenmiş bir şairdir. Moskova’da genç şairleri “en güzel şarkılarını” ülkesine adar. Oğlu Resul teşvik eden deneyimli yazarlar topluluğunun gö- Hamzatov’un şiirleri, şarkıları, acıları, sevinçleri, zetiminde Rusça, dünya edebi- umutları, gelenekleri, kaygıla- yatı ve şiir sanatı üzerine çalışır rı, yaşamı da Dağıstan’ın “yüce durmadan. yazgısıyla” iç içedir. Çeşitli ozanlara “gönlü” Onun yaşamı, yaşıtı başka akar, el alır, şiir yolunu bulur: Dağıstanlılarınkine benzese de Onlar Blok, Mayakovski, Ye- şiirleri benzemez. senin, Pasternak, Tsvetayeva, Şiirleri “dağ çığırları gibi Bagritski, Avar şair Mahmud bin bir yerden çıkıp bin bir ye- ve Alman Heine’edir. Onların re” uzanır fakat sesleri, söy- yazdıklarını okuyarak şiirini, lemleri, dili, betimlemeleri, an- yaşama bakışını geliştirir. latımı bambaşkadır. Ama Puşkin ve Lermontov Ülkesiyle dopdoludur şiir- onun dünyasında daha farklı bir leri. Yaşadıklarının, gördük- yere sahiptirler. lerinin bir parçasıdır dizeleri- Bu iki önemli şairin yazdık- ne yansıyan görüntüler. Rusça ları onu asla değişmeyecek son yazdığı şiirlerinde de dili hal- çizgisine getirirler. kından hiç kopmamıştır. 50 yıldan fazla bir süre Sov- Dağıstan’ın Tsada köyünde yetlerin en üretken yazın insa- doğan Avar asıllı şair Resul Hamzatov, Kafkas kültürünü, vatan sensiz dünya/ Bir tek yıldızın bile ışımadığı bir gök ya da/ nı olan Hamzatov, 1984 yılında yayımlanan Benim Dağıstanım sevgisini, ülkesinin doğasını, insanını, duygulu bir dille şiirleş- Sarılıp öpüşme bilmeyen bir aşk. adlı şiir kitabında, doğduğu yeri ve oranın insanlarını ve şairle- tirmiştir yaşamı boyunca. Mavilikleri olmayan bir deniz,/ Sansız ışıltısı, serinliği rini samimi biçimde betimler, etkili bir biçimde ele alır. Hem Avarca hem de Rusça yazdığı şiirlerinde; halk ve köpükleri olmayan,/ Çiçeksiz, otsuz bir bahçe ya da/ Kuş OTOBİYOGRAFİK BİR KÜLT: ‘BENİM ozanı geleneğini modern bir estetikle birleştirerek cıvıltılarının olmadığı, ağustosböceklerinden yoksun. DAĞISTANIM’ evrenselleştirmiştir. Çıplak ve kapkaradır ağaçlar/ Bitmez tükenmez bir kasım: Şiirlerini yerel Avar dilinde, dünyada 500 bin kişinin 1943’te Avar dilinde yayımlanan ilk şiir kitabıyla edebiyat dün- ne yaz ne kış ne bahar/ İnsanlar yaban, yoksul, umarsız/ Yoksa konuştuğu bir dilde yazan, Lenin Ödülü’nü kazanmış, Dağıstan yasına adım atan Hamzatov, şiiri “insanın iç dünyasındaki sevinç eğer dizeler, yoksa şiir, yoksa şarkılar” (“Şiir”) Yazarlar Birliği Başkanı ve “Dağıstanlıların şairi” olmuş ve gözyaşından ayrı düşünülemez bir bütün” olarak tanımlar. CANLI, DİNAMİK, DİK DURAN, YÜREĞE Resul Hamzatov, çok iyi bilinen bir toplum adamı olarak da En bilinen yapıtlarından Benim Dağıstanım, ülkesine derin İŞLEYEN DİZELER! tanınır, sevilir. bağlılığını, folklorik zenginlikleri, yaşam felsefesini anlattığı en Ona göre “Şiir gençliktir, gençlikten ayrı düşünülemez”. O Benim Dağıstanım’ı dünya edebiyatının en önemli otobiyog- değerli anı-roman ve şiir yapıtıdır. nedenle şiirleri yorgun dizelerden, hep aynısını geveleyen be- rafik ve kültürel yapıtlarından sayılır. Doğduğu topraklar, Avar EVRENSELE UZANAN LİRİK VE DOĞAL timlemelerden oluşmaz. Canlı, dinamik, dik duran, yüreğe işle- halkı, yaşanagelinen gelenekler, ülkenin dağlık doğası ve kültü- BİR ANLATIM... rünü içten, yalın bir dille anlattığı önemli bir yapıttır. yen dizelerdir. Kafkasya ve vatan sevgisi tüm yapıtlarında hep öne çıkar. Bu yapıtında Dağıstan’ı sadece coğrafi bir bölge olarak Halkın iç ve dış sesidir, gönüllerden esip geçip gelen derin Dağların heybeti, gelenekler ve köklerine bağlılık şiirlerinin değil; gelenekleri, halk hikâyeleri, ozanları ve toplumsal bir söylemdir. Günlük yaşamının esintileridir. Dağın rüzgârı, ana damarını oluşturur. değerleriyle, günlük yaşamıyla bir bütün olarak ele alır. tarihin ve geleneklerin hiç sönmeyen dipdiri ateşidir. Evrensel temaları aşk, dostluk, barış ve ölüm temalarını ye- Şiir, masal, deneme, gözlem ve anılardan oluşan Benim DUYGULARININ, DÜŞLERİNİN EFENDİSİ! rel motiflerle harmanlayarak ünlenmiştir. Lirik ve doğal anlatı- Dağıstanım; sanki sohbet ediliyormuş gibi bir dille, o denli mıyla didaktik olmaktan uzak, samimi, halkın içinden gelen ya- Yaşam, ölüm, dünya, insanlar, ayrılıklar, kavuşmalar da di- içten anlatım türlerinin harmanlandığı bir yapıttır. zelerinden hiç eksik olmaz. O yazdığı zaman duygularının, düş- lın bir üslup kullanmıştır tüm yazdıklarında. Dağların ülkesi olarak bilinen Dağıstan’ı, Hazar Denizi’nin lerinin efendisidir. “Tek bir kişi”dir. “Ama yazıp bitirdikten “Şiir”in olmadığı, içler acısı bir dünyayı şöyle betimler şair: kıyısını ve Kafkasya’nın asil kültürünü, geleneklerini derin bir “Güneş kavramından yoksun, karanlık/ Bir mağara olurdu sonra”, yazdıkları yayımlandıktan sonra dizelerinin, şiirlerinin sevgiyle dile getirir Hamzatov. >> 4 10 Eylül 2026 rasulgamzatov.ru