Catalog

O nedenle insanı tanımak, insanı insana tanıtmak hâlâ edebi- ‘ROMAN BİR KARNAVALDAN ÇOK GEÇMİŞTEN yatın temel işlevi olmayı sürdürüyor. GÜNÜMÜZE UZANAN BİR LABİRENT GİBİDİR’ Elbette bu biraz yorucu, bazen bıktırıcı olabilir ama yazınsal YAĞCI - Bütün cinayetlerde antik tarihe, Roma’nın alanda da mücadele sürüyor. Anadolu kökenlerine, Afrodisyaslı Zoilos’a, Mithra’ya Yazarın kendine meydan okuması, yeni anlatı teknikleri bul- göndermeler yapıyorsun. ması, bıkmadan usanmadan yazmaya devam etmesi, aynı za- Romanın bir başka özelliğinin Askleipos, Apollon, Afrodit, manda onun da kurtuluşudur. Aeneas, Homeros, İlyada, Troya, Akhilleus, Vergilius, Prometheus, Caesar-Caisereia-Kayseri, Sezar (Zile, Veni vidi ‘GÜNÜMÜZ POLİSİYE OKURU ARTIK, vici), Hadrianus-Edirne, Fatih Sultan Mehmet, Cem Sultan, SADECE ‘CİNAYETİ KİM İŞLEDİ?’ Mozart, Dante’nin cehennemi, Beethoven, Pasolini, “Cinayet SORUSUNUN PEŞİNDEN KOŞMUYOR’ Şirketi” gibi göndermeler olduğunu söyleyebilir miyiz? YAĞCI - Kendini tekrar etmenden korkuyordum doğrusu. ÜMİT - Geçmiş aslında yaşanılmış bugündür ama geçmişi Merak ediyorum, özgünlüğü nasıl yakaladın? anlamak için onu yaratan kültürü anlamamız gerekir. İnsanı an- ÜMİT - Haklısın, bir yazarın ölümü, kendini tekrarlamasıdır. latmak isteyen romancı ise sadece bugünü değil geçmişi de iyi Hep aynı türden metinler kaleme almak, bu fasit daireden çıka- kavramalıdır. Geçmişteki insanı anlamadan bugünkü insanı an- mamak. Bir sanatçı için bundan daha korkunç bir son olamaz. lamak olanaksızdır. Böylesi bir süreç hiç kuşku yok ki yaratıcılığı öldürecektir. Geçmişteki insanı bize anlatacak olan ise tarih kitapları değil, o Kendi adıma bundan çok korkarım. Korktuğum için de her ro- günlerde yazılmış edebiyat yapıtlarıdır. Tarihi kazananlar yazar, manda farklı bir anlatı biçimi bulmaya çalışırım. o nedenle anlatılanların gerçekliği her zaman tartışmalıdır. Ama Roma’nın Beş Günü’nde katilleri açıklayarak başladım yaz- klasikleşmiş bir edebi yapıt, bize insan gerçeğini anlatacaktır. maya. Bir polisiye roman için oldukça riskli bir denemedir bu. Evet, romanımda tanrılar, tanrıçalar, krallar, padişahlara Ama anlatacak iyi bir hikayeniz varsa, bunu çok iyi bir mi- göndermeler var ama en çok destanlara, romanlara, müziklere, mari kurguyla biçimlendirdiyseniz, karakterlerinizi derinleme- filmlere göndermeler yaptım. sine betimleyebiliyorsanız, romanınızın arka planı güçlüyse ve Çünkü roman bir karnavaldan çok geçmişten günümüze uza- hikâyenizin gerektirdiği bir dil bulduysanız katilin kim olduğu- nan bir labirent gibidir. Renkli, karmaşık, zorlu ama sonunda nun hiçbir önemi yoktur. insanı kendisiyle yüzleştiren bir labirent. Çünkü okur, sadece merak için okumaz; aynı zamanda edebi ‘DİNLERİN ÇOĞU, GÜCÜNÜ GİZLİLİKTEN zevk almak ister, psikolojik çözümleme ister, romandaki karak- VE SIRLARDAN ALIR’ terlerle özdeşleşmek, onları sevmek, onlarla kavga etmek ister. YAĞCI - Bir de madalyon, dövmeler, birçok nesnenin an- Günümüz polisiye okuru artık sadece “Cinayeti kim iş- tik-çağdaş adı olan simgelerle zenginleştirmiş ledi?” sorusunun peşinden koşmuyor. Cina- olduğun söylenebilir mi, yazarken sen böyle mi yetin ekonomik, politik, ahlaki, dini, psikolo- düşündün? jik nedenleri üzerine de düşünmek istiyor. Tıpkı AHMET ÜMİT: ÜMİT - Dinlerin çoğu, gücünü gizlilikten ve Dostoyevski’nin Suç ve Ceza’sında olduğu gibi. sırlardan alır. Özellikle cahil insanları etkilemek ‘ROMA’NIN BEŞ GÜNÜ EN ‘Gerçekçi romanlar yazmaya çalışıyorum. için var olandan daha gizemli, daha kudretli, da- SOĞUKKANLI ROMANLARIMDAN ha renkli bir kurgusal gerçeklik sergilenir. BİRİ. OKURLARIMI Adaletsizliğe karşı mücadele edenler dün O nedenle dinlerin çoğu halkın anlamadığı RAHATLATMAMAYI SEÇTİM.’ başka bir dil üzerine kurulmuştur. vardı, bugün de var, yarın da olacak. YAĞCI -Mitolojiyi sokak kameraları, Ama bu da yetmez, müritlerini etkilemek için internet mesajları, adli tıp, yapay zekâ gi- sırlarla dolu ayinler yapılır, güya derin anlamlar Bunun altının çizilmesi gerekiyor.’ içeren sözler tekrarlanır, madalyonlar, dövmeler bi çağdaş teknoloji desteğiyle somutlayarak yaratılır. Bunlar aynıların aynı olduğunu birbir- günümüze getirdiğin bu romanının diğer önem verildiğinin altını çizmek istedim ÖNER YAĞCI - Romanda iç içe lerine gösterme araçlarıdır. romanlarından farkı sence ne? geçmiş olarak imparatorluğun ki Afrodisias gerçekten de olağanüstü bir Özellikle sır dinlerinde bu gizemli semboller, ÜMİT - Roma’nın Beş Günü, benim en antik kent. Bütün okurlarıma Afrodisias’a kuruluş hikâyesinden başlayarak kutsal simgeler insanların aklını başından alır. soğukkanlı romanlarımdan biri. gitmelerini öneririm. mitolojik öğelerle “Roma”; kültürü İnananların kendilerini daha güçlü hissetmesi- Aslında bir insanlık durumunu anlatmaya ne yol açar. ve gizli kardeşlik örgütüyle 3 bin yıl YAĞCI - Bu ana eksene Kızıl Tugayları, çalıştım, iki bin küsur yıldan bu yana ne ya- Ben de Mithra dininin atmosferini anlatmak, önceki Kommagene Krallığı’ndan İtalyan faşizmini, BASK’ı, ETA’sıyla zık ki çok da değişmeyen dramatik bir hal bu. okuru o dünyanın içine sokmak için en azından kalkarak dünyaya dağılmış Işığın İspanya’yı, Saraybosna’daki “keskin Ama bunu mümkün olduğu kadar uzaktan, gerçek açığa çıkıncaya kadar bu sembolleri ve nişancılar”ı, “insan safarisi”ni ekleyerek Tanrısı “Mithra”; Zoilos Mezar serinkanlılıkla yazmayı denedim. simgeleri kullandım. Kabartmaları sergisinden yola çıkarak yakın tarihi antik dönemle ve bugünle Bunu yapmamın nedeni, benim duyguları- Elbette gerçek ortaya çıktığında bütün bu ve kuruluşundan başlayarak Afrodit kaynaştırmak sence toplumsal tarihi mı okurun hissetmesini sağlamaktı. sembollerin, simgelerin anlamı ve işlevi okur romanın bir başarısı mıdır? tapınağı, tiyatro binası, heykel atölyesiyle Kendi kurguladığım dünyadaki acılara göz- tarafından yeniden düşünülecektir. Antik Anadolu’nun en önemli ÜMİT - Ben gerçekçi romanlar yazmaya yaşı dökmek yerine bunu okurun hissetmesi- sanat kenti “Afrodisias”ın ana eksen çalışıyorum. Şüphesiz ki gerçekliği ‘ZOİLOS, ROMANIMIN KURGUSAL ni istedim. Örneğin, katil olan karakterlerimin olduğunu söyleyebilir miyiz? kavramak için bugünü anlamak yetmez, başına gelenler son elli yıldır duyduğumuz, ta- BELKEMİĞİ. ANADOLU’NUN o nedenle insanlığın geçmişini şimdiyle AHMET ÜMİT - Elbette söyleyebiliriz. nık olduğumuz vahşi olaylardan oluşuyor. UNUTULMUŞ DERİN KÜLTÜRÜNE buluşturmak gerekir. Romanın birçok işlevi vardır. Eğitir, Elli yıllık gazete haberlerini taradığınızda DİKKAT ÇEKMEMİ DE SAĞLIYOR.’ Adaletsizliğe karşı mücadele edenler aydınlatır, estetik haz verir, insanı hepsiyle karşılaşabilirsiniz. Gerçekten korkunç YAĞCI - Anadolulu köle Zoilos ve Afro- dün vardı, bugün de var, yarın da olacak. kendisiyle yüzleştirir, gerçeği hissettirir disyas antik kenti tiyatrosunun duvarında- olaylar ve ne yazık ki ardı arkası kesilmiyor. Bunun altının çizilmesi gerekiyor. ama Türk bir yazarsanız ülkenizin ki yazı roman boyunca karşımıza çıkıyor, bir Bu vahşet günümüzde de sürüyor. Tarihi doğru anlamadan bugünü çözümlemek gizli kalmış kültürel hazinelerinden de anlamı var mı bu vurgulamanın? Bir yazar olarak bunun acısını çekmek yeri- olanaksız. Kölelik, insanlığın yüz karası bir bahsetmek zorundasınız. En azından ben ÜMİT - Zoilos gerçekten çok ilginç bir ki- ne, okurun hissetmesini, empatiyi onların kur- uygulamaydı ama o vahşet farklı biçimlerde böyle hissediyorum. Çünkü ülkemizde şilik. Hakkında bildiklerimiz oldukça sınırlı masını istedim. de olsa hâlâ devam ediyor. yaşamış olan bütün uygarlıklar bizim ama kesin olan bilgiler var. O nedenle okurlarımı rahatlatmamayı seçtim. İnsan doğasını, sınıflı toplumları, bencilliğin kültürümüzün belirleyicileridir. Genç yaşta Roma’ya köle olarak götürülü- Vahşet vardı ve ne yazık ki hâlâ var. yol açabileceği büyük vahşetleri anlamak, yor, ilk imparator Augustus’un gözdesi olu- YAĞCI - İnsanlığın eksilmeyen toplumsal ‘ROMA’NIN BEŞ GÜNÜ’NDE tarihte olanlara bakmakla olanaklı. yor, kölelikten kurtuluyor, üstelik çok büyük hastalıklarının röntgenini çekerken romanın AFRODİSİAS’I EKSENE Ben geçmişten bugüne insanın insana bir servetle ödüllendiriliyor. Sarayda üst dü- ana bölüm adlarının nehir, lokanta, kilise, ga- ALDIM. BÜTÜN OKURLARIMA yaptıklarını bir roman kurgusu içinde zey bir görevli olarak yaşamak varken doğ- raj, banka, müzik dükkânı, bahçe, sokak, kafe AFRODİSİAS’A GİTMELERİNİ anlatırken elbette bu çarpıcı gerçeğin asla duğu kente dönerek orayı imar ediyor. ev gibi mekânlar olmasını nasıl açıklarsın? ÖNERİRİM!’ unutulmamasını ümit ediyorum. Gerçekten de Afrodisias tiyatrosunun du- ÜMİT - Evet, çoğunlukla katilleri anlattığım O nedenle diğer romanlarımda yaptığım Fakat ne yazık ki insanın en kötü varındaki yazıda imparatorun büyük övgüleri bölümler mekân adlarından oluşuyor. Aslında gibi Roma’nın Beş Günü’nde de özelliklerinden biri unutmaktır. Unutma yer alıyor. Zoilos’un hem aşkına hem kentine günümüz insanının ulaştığı yabancılaşma sevi- hastalığını önlemek için çok daha iyi hem de sanata adanmışlığı beni çok etkiliyor. Anadolu’daki o muhteşem kentlerden yesini anlatmak için seçtiğim yöntem bu. Ama aynı zamanda Zoilos’un varlığı roma- birini, Afrodisias’ı eksene aldım. Bu romanlar yazmamız gerektiğinin de Katiller insan öldürüyorlar ama yaşamlarına da toprakların geçmişinde sanata ne kadar bilincindeyim. nımın kurgusal belkemiğini oluşturuyor. n devam ediyorlar. Yemek yiyorlar, garajda araba- Zoilos sayesinde entrikayı istediğim gibi kurabi- larını yıkıyorlar, şakalaşıyorlar, müzik aletleri sa- liyorum. Olumlu ve olumsuz karakterleri konum- Benim roman kişilerimle gerçek yaşamdaki modern vahşiler tıyorlar, konserler veriyorlar, kafede içkilerini yudumluyorlar landırabiliyorum, kafamdakileri kurguya yerleştirebiliyorum. hatta felsefe tartışıyorlar. arasındaki fark, romanımdakilerin ne yaptıklarını biliyor olma- Yani bu romanda Zoilos işimi oldukça kolaylaştırıyor. İnsanın geldiği yeni vurdumduymazlık ya da hayatta kalma ları. Yani katil olduklarını asla gizlememeleri. Bununla övün- Aynı zamanda Anadolu’nun unutulmuş derin kültürüne de seviyesi artık bu halde. memeleri... dikkat çekmemi sağlıyor. >> 1 Ekim 2026 9