Catalog

MERHABA 90. YAŞINDA DİRENİŞÇİ, DEVRİMCİ, 992 yılında Çıplak Ayaklıydı Gece ile FEMİNİST, GERÇEKÇİ, ÖZGÜRLÜKÇÜ... başlayan insan ve insanlığın kurtulu- 1 şu arayışını onlarca yapıtıyla sürdüren; tarihi polisiyeye de Patasana ile başladık- tan sonra kararlılığını Kavim, Ninatta’nın Bileziği, Bab-ı Esrar, İstanbul Hatırası, Sevgi Soysal! Sultanı Öldürmek’le gösteren ve okurla- rı bir kez daha toplumsal tarih, mitolo- ji, coğrafya, kültür yolculuğuna çıkardı- ğı on altıncı romanı, yirmi yedinci kitabı ÖNER YAĞCI Roma’nın Beş Günü (Yapı Kredi Yayınları) ile usta yazar Ahmet Ümit kapağımızda. SEVGİ SOYSAL’DAN NE KALDI BİZE? Roman, öykü, anı ve yazılarıyla edebiyatımızda fırtına gi- İlk polisiye romanlarını sunmaya başla- bi esen, 12 Mart 1971 döneminin doğurduğu toplumsal olay- masının ardından her yazdığıyla, polisiye ları nesnel yaklaşımıyla irdeleyen; gerçekçi, devrimci, doğru- romanla bütünleşti Ahmet Ümit. cu, aykırı, direnişçi, yenilikçi, alaycı, feminist, özgürlükçü ya- Ve edebiyatımızda polisiyeye kattığı in- zarımız Sevgi Soysal’dan (1936 / 1976) 90. yaşında bize ka- san arayışıyla yeni bir çığır açtı: Toplum- lanları düşündüm. sal polisiye. Sevgi Soysal’dan bize öyküleri kaldı: Yaşamın anlamsızlığı- Mitolojik ve tarihsel polisiye ile üzerine nı düşünmeye başlayan, sıkıştırılmış, kuşatılmış insanların bu- gittiği suçların ve cinayetlerin arkasında- nalımını, yalnızlığını, tükenmişliğini irdelediği varoluşçu öy- ki ruhsal, ideolojik, toplumsal, siyasal ne- külerinden oluşan Tutkulu Perçem (1962) kaldı. denleri aydınlatmaya adandı. MEYDAN OKUYAN KADINLIK! Yarattığı Başkomiser Nevzat ve ekibinin KARANLIĞI YIRTAN CESUR ROMANLAR... yaşadığı, kendisinin dünyaya geniş bakı- Özgür, kişilikli, güçlü teyzesinden yola çıkarak çocukluğun- şıyla örtüşüyordu hep. dan ölümüne yaşamının farklı dönemlerini birbirine bağlı öy- “Roma’nın Beş Günü, benim en soğuk- külerle anlattığı, bir kadının özgürleşme, yaşamına biçim ver- kanlı romanlarımdan biri. me arayışını aktardığı Tante Rosa (1968) kaldı. Örneğin, katil olan karakterlerimin başı- En belirgin özelliği yaşamın sınırlandırılmalara meydan na gelenler son elli yıldır duyduğumuz, ta- okuyan kadınlık durumu olan öykülerinde güçlü gözlemiyle nık olduğumuz vahşi olaylardan oluşuyor. yaşam anlarından çıkardığı insanlık durumlarını saptıyordu. Bu vahşet günümüzde de sürüyor. Yaşamdaki alaycılığını da yansıttığı, 12 Mart 1971 dönemi son- rası toplumsal değişimi, cezaevlerine tanıklığını, hastalığından Bir yazar olarak bunun acısını çekmek izlenimleri aktardığı Barış Adlı Çocuk’taki (1976) öyküleri kaldı. yerine, okurun hissetmesini, empatiyi on- Sevgi Soysal’dan bize romanları kaldı: Kadın dünyasının ay- ların kurmasını istedim. O nedenle okurla- rıntılarına girip cesur bir biçimde cinsellik ağırlıklı olarak ev- rımı rahatlatmamayı seçtim.” diyor Ümit. lilik konusuna neşter vurduğu öykülerinden sonra, kadın ve er- Romanındaki tüm cinayetlerde antik ta- kek cinselliğini cesurca anlattığı ve müstehcenlik gerekçesiyle rihe, Roma’nın Anadolu kökenlerine, Af- toplatılan ilk romanı Yürümek (1970) kaldı. rodisyaslı Zoilos’a, Mithra’ya göndermeler Romanda, iç düşünüşüyle çocukluktan yetişkinliğe geçiş se- yapan Ümit’in yeni romanının bir başka rüveninde düşünen, değişmeye hazır, kendisiyle hesaplaşma ce- özelliği de tanrılar, tanrıçalar, krallar, pa- sareti gösteren güçlü bir kadına dönüşen Elâ’yı temel almıştı. dişahlara ama en çok destanlara, roman- lara, müziklere, filmlere göndermeleri. CEZAEVİNDE YAZDIKLARI, TANIKLIK VE ANILARIYLA SEVGİ SOYSAL Romanında efsaneler, senfonileri ve Cezaevinde yazdığı, çocukluğunun geçtiği Ankara’dan esin- konçertolarıyla müzikler, tablolar, uygar- Böylesi bir merkezde yaşamanın çilesi, boğuntusu Ankaralı- tilerle bir kavak ağacının devrilmesinden yola çıkarak toplum- lık kalıntıları, arkeoloji, simgeler, ritüel- larda derin izler bıraktı, belki bu yüzden.” sal düzeni, kaygıları, toplumsal ilişkileriyle ve simge kişileriy- ler, heykeller, binalar, sokaklar, yemekler, ‘HOŞ GELDİN ÖLÜM’ le hem düzenin ezdiği hem de düzeni değiştirmek isteyen in- içeceklerle dolu tarihi bir sofrada ağırlıyor Sevgi Soysal’dan bize, ancak ölümünden sonra yayımlana- sanları anlattığı Yenişehir’de Bir Öğle Vakti (1973) kaldı. okuru usta yazar. cak olan yarım kalan, bir anlamda ölüme direnişini anlattığı Sevgi Soysal’dan bize, Oya’nın, Adana’nın bir gecekondu Edebiyatı da ihmal etmiyor elbette; Hoş Geldin Ölüm (1980) kaldı: “Hayatı sevdim. İnsanları sev- mahallesindeki bir yemek sırasında ev basılınca gönderildiği Vergilius’tan Shakespeare, Dante, Schil- dim. Ama yenildim. Şimdi ölümü bekleyen biri olmak istemiyo- cezaevinde geçirdiği bir günü toplumsal durumu özneleştire- ler, London’a uzanıyor. rum. Bu bana ters geliyor işte.” rek yazdığı 12 Mart dönemini anlatan en iyi roman kaldı: Ahmet Ümit ile yeni romanı Roma’nın Sevgi Soysal’dan bize 12 Mart döneminde toplumun sözcü- Şafak (1975). Beş Günü, polisiye ve çağımız üzerine sü olma çabasıyla çırpınan, alaycı, haksızlıklara, faşizme kar- Umutsuzluğun değil hep bir arayışın olduğu bu romanında, konuştuk. Öner Yağcı’nın söyleşisi... 12 Mart karanlığını, o karanlıkta el yordamıyla bir şeyler şı sözünü sakınmayan, bir gazeteciyle buluşturan Politika, Ye- ni Ortam, Yenigün gazetelerinde yazdığı yazıları bir araya ge- yapan devrimcileri olanca gerçekliğiyle hem anlamaya - Öner Yağcı (“90. yaşında direnişçi, tiren kitaplar kaldı: Bakmak (1977), Türkiye’nin Kalbi-Kabul çalışarak hem de eleştirerek aktardı. devrimci, feminist, gerçekçi, özgürlükçü Günleri (Der. İpek Şahbenderoğlu, 2014). Sevgi Soysal’dan bize anıları kaldı: Yıldırım Bölge Kadın- Sevgi Soysal!”), lar Koğuşu (1976), sıcağı sıcağına yazdığı, toplumsal derinli- RADYO KONUŞMALARI, ÇEVİRİLER, SÖYLEŞİLER - M. Sadık Aslankara (“Bir oda romanı” ği, gerilimi, duygu yükü ve mizahıyla özgün tanıklık yaptığı Sevgi Soysal’dan bize, BBC radyosunda yaptığı konuşmaları / Nazlı Doğan Özsöz, Yüreğin Kabarmış, cezaevi anılarıydı. içeren Radyo Konuşmaları kaldı. Alakarga), DÖNEMİN ANKARA’SININ PANORAMASI! Kadın dünyasına yolculuk yaptırdığı radyo oyunlarıy- - Ahmet Antmen (Asuman Kafaoğlu Cezaevindeki kadınların ilişkilerini, çelişkilerini, direnişini la radyoculuk üzerine yazıları kaldı: Venüslü Kadınların Büke / Antikçağda Kadın Olmak / Kafka anlattığı anılarında tutarlı tanıklığıyla bir büyük hapishaneye Serüvenleri-TRT Günleri (Der. İpek Şahbenderoğlu, 2017). Kitap), dönüştürülen, içinde yaşadığı, tüm toplumsal kesimlerini ya- Sevgi Soysal’dan bize, kitaplarına girmemiş öykü, çeviri, - Y. Bekir Yurdakul (“Kendimizi eleştiri yazıları ve kendisiyle yapılmış söyleşilerin bir araya kından tanıdığı başkent Ankara’nın panoramasını çiziyordu: Sevince...” / Gonca Mine Çelik, Kutu getirildiği Tekliğin Türküsü (Der. İpek Şahbenderoğlu, Funda “12 Mart sıkıyönetiminde de başı Ankara çekti. 12 Mart’ı Oyunları Kulübü, Mundi Çocuk), 12 Mart yapan şeyin başıydı Ankara. 12 Mart rejiminin iç çe- Soysal, 2018) kaldı. - Vitrindekiler ve Mustafa Başaran’ın lişkileri en çok Ankara’da buldu yankısını. Brecht’ten Beş Paralık Roman ve Arturo Ui’nin Önlenebi- hazırladığı Bulmaca ile de düşün trafiği Üniversitesi, aydını, gazetecisi, öğrencisi, partilisi ve hatta lir Tırmanışı, Kafka’dan Mezar Bekçisi, Frisch’ten Andorra, sürüyor! sokaktaki vatandaşıyla Ankara merkeziydi sıkıyönetimin de. Bulatovic’den Godot Geldi, Zinner’dan Dimitrof çevirileri kaldı. >> İyi okumalar... lİmtiyaz Sahibi: Cumhuriyet Vakfı adına: Alev Coşkun l Yayın Yönetmeni: Gamze Akdemir l Tasarım: Serhan Eren l Sorumlu Müdür: Betül Berişe l Yayımlayan: Yeni Gün Haber Ajansı Basın ve Yayıncılık AŞ l İdare Merkezi: Prof. Nurettin Mazhar Öktel Sok. No: 2, 34381 Şişli- İstanbul l Tel: 0 (212) 343 72 74 (20 hat) Faks: 0 (212) 343 72 64 l Uets: 25999 - 15079 - 37611 l Reklam Genel Müdürü: Evsun Sinem Alkan l Reklam Rezervasyon: Tel: 0 (212) 343 72 74 Mail: reklam@cumhuriyet.com. tr l Baskı: İleri Basım Mat. Amb. Reklam Tanıtım Yayın ve Teknik Hiz. Tic. A.Ş. Yenibosna Merkez Mh. 29 KITAP Ekim Cd. A1 Apt. No:5/902 Bahçelievler-İstanbul (Vizyonpark 2. Plaza B-1 Blok Kat:9 No:81-82) Tel: 0 (212) 454 32 90 - 0 (212) 454 34 83 l Yerel süreli yayın l Cumhuriyet gazetesinin ücretsiz ekidir.