Katalog

Fotoğraf: Cemal Işıksel / Genelkurmay Askeri Tarih ve ( ) Stratejik ETÜT ATASE Daire Başkanlığı Arşivi nat insanlarıyla bazı yakın arkadaşlarının ka- karşısında en büyük soğukkanlılığı gösterdi- yalnız onunla övünerek kalmak isterse o tıldığı ve siyasal, tarihsel, kültürel, bilimsel, ğini, çevresinde bulunanlara güven ve cesa- muvaffakiyet de unutulmaya mahkûmdur. ret aşıladığını belirtti. toplumsal konuların konuşulup tartışıldığı Onun için çalışmak ve daima muvaffakiyet Atatürk’ü uzaktan görenlerin veya fotoğ- gece toplantılarına çok değer verdiğini söy- aramak herkes için esas olmalıdır.” leyerek orada yaptığı konuşmalardan kesit- raflarına bakanların onun yüzünde, gür kaş- ‘TARİHE TANIKLIK EDENLER’ ler aktardı. larının örttüğü gözlerinde, düşünceli çizgi- Tarihe Tanıklık Edenler’de (Türkiye İş lerle örtülü alnında derin ve sert bir bakış ‘M. KEMAL ATATÜRK’ÜN Bankası Kültür Yayınları), Afet İnan’ın Türk ifadesi bulduklarını, onun gülen bir fotoğra- KARLSBAD HATIRALARI’... Ocağı’nda verdiği “Kadınlar için genel oy” fının ender bir olay olduğunu yazdı. Atatürk’ün 1915-1918 yıllarındaki konulu konferansı aktaran kızı Arı İnan, Oysa onu yakından tanıyanların sert ifade- hatıra defterlerinde yazdıklarıyla 30 Prof. Dr. Afet İnan’da (Remzi Kitabevi) si yanında, neşeli bir karakteri olduğunu bil- Haziran 1918-28 Temmuz 1918 günleri onun yaşamöyküsünü kitaplaştırdı. diklerini, onun karakter itibarıyla sert ifade- arasındaki yaşadıklarını ve düşüncelerini Atatürk’ten Mektuplar (TTK) kitabında Volkan Payaslı ile Olcay Özkaya Duman, sine karşın şen bir insan olduğunu söyledi. içeren “Karlsbad’da Geçen Günlerim” onun mektuplarından örnekler yayımladı: Afet İnan / Tarihe Tanık ve Adanmış Bir Atatürk’ün en çok okumayı sevdiği konu- başlığı altındaki yazılarını aktardığı M. “Tarih bilmenin büyük faydaları her sa- Ömür’de (Gece Kitaplığı), Atatürk’ün ların tarih, coğrafya, filoloji, hukuk, sosyo- Kemal Atatürk’ün Karlsbad Hatıraları’nı hada tecrübe edilmiştir. Tarih, siyaset çağdaş bir Türkiye kurma çabalarını Afet loji, iktisat ve sanat konuları olduğunu; şi- (TTK) yayımlayarak değerli bir hazineyle adamlarına lazımdır. İnan’ın yaşam öyküsü ekseninde ve bir irden hoşlandığını, şiirleri şairlerinden ya buluşturdu bizi. Bir kumandanın en çok bileceği şeylerden belgesel akıcılığında aktardı. da güzel okuyan edebiyatçı arkadaşlarından Bu hazinede, daha Samsun’a çıkmadan biri harp tarihleridir. Her ilim adamı, uğ- Adalet Ergenekon-Seldağ Özalp’ın iki dinlemesini sevdiğini yazdı. yıllar önce Mustafa Kemal’in yıkılmakta raştığı sahanın tarihini iyi bilirse yeni keşif- perdelik tarihsel dramasında Afet İnan’ın Atatürk’ün en çok uğraştığı konulardan bi- olan imparatorluğun içinde bulunduğu ler için kendisini o kadar hazır bulur, edebi- yaşamından kesitler yer aldı: rinin milli eğitim ve kültür işleri olduğunu durumu nasıl değerlendirdiği, yurdu yatçı tarihten mevzu ve örnekler alır. Göster Kendini Türk Kızı/ Afet İnan ve onun cumhurbaşkanı olmasa milli eğitim kurtarmak için nelerin nasıl yapılması Bir mimar eski tarihi abidelerden ilham (Uyum, 2022). bakanı olmak istediğini söylediğini aktardı. gerektiği konusundaki düşüncelerini ve alırsa kendisi de bunlar gibi büyük eserler Afet İnan yaşamı boyunca Türklerin tarih Atatürk’ün okullardaki ders programla- kafasında oluşturduğu Cumhuriyetin yapabilir. Velhasıl tarihin girmediği saha ve belgelerine göre uygarlık dünyasındaki rıyla ilgilendiğini, okutulan ders kitaplarını temellerini buluyoruz. lüzumlu olmayan meslek tasavvur edemiyo- yerini ve Türk ulusunun kültür verilerini gözden geçirdiğini, özellikle tarih dersleri- Atatürk’ü anlama yolunda mutlaka rum. Milli yurt tarihi ise her bilgimizin te- aktarmaya, kadınlık bilincini ve kadınların nin ulusun bilincini yükselteceğine inandığı okunması gereken bu anıları Afet İnan, melini teşkil etmelidir.” eşitliğini savunmaya çalıştı. için Türklük dünyasının tarihinin bir bütün onun 1930’da söylediği şu sözleri aktararak Tarih bilincinin yerleşmesinde, kadın hak- ‘ATATÜRK HAKKINDA HATIRALAR olarak, uygarlık unsurlarına daha çok önem sonlandırıyor: larının gelişmesinde, Atatürk devrimlerinin VE BELGELER’ verilerek incelenmesini ve okutulmasını is- “Muvaffakiyetlerde gururu yenmek, yapılmasındaki belgelere dayanan kitapla- Atatürk Hakkında Hatıralar ve Belge- tediğini yazdı. felaketlerde ümitsizliğe mukavemet İdeallerin sürekli umut kaynağı olduğu- rıyla Cumhuriyetin çağdaşlık simgesi olan ler (Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları) ki- etmek lazımdır. Bir insan hayatında tabında, Atatürk’ün felaketler ve güçlükler nu düşünen Atatürk’ün siyaset, bilim ve sa- büyük bir muvaffakiyet kazanabilir, fakat Afet İnan’ı saygıyla anıyorum. n 4 11 Haziran 2026