Catalog

Oysa ajanda, eylem notlarını özel kutlama etkinlikleri, bütün içerir yalnız, ayrı bir defterde mi yer bunların akışıyla ilgili notlar onlarca alır günlük? kez geçer, Kâbil’deki Harp Okulu Yazar ajandayı hep göz önünde için Karga-Kaya arasında gidiş tutsa da günlükten hiç söz etmez, gelişlere değgin ayrıntılar yer alır Mert’in olup biteni kendi içinde yine pek çok kez. yaşayan tutumunu anıştıran Bunlar birer yineleme biçiminde yaklaşımla örtük tutar. önümüze gelir her seferinde. Esme Aras, Mert’in bunu adeta Üstelik hep elöyküsel aktarılır. kutsal metin halinde benimsediğini, Mert oturmuş, sanki dıştan ajanda notları gibi uluorta göz bakışla kendisinin kartonu önüne seremeyeceğini, tersine sayabileceğimiz öteki Mert’i, gizleyeceğini sezinletir. üstelik tam bir yığma ayrıntı Günlüğün yazılış süreci de arif şişkinliğiyle dolgu olarak kendisi okur için açıktır. Mert, “İpek’in kaleme almıştır. hediye ettiği bir kitabı, Memduh Mert, ajanda aracılığıyla Kâbil’in Şevket Esendal’ın Ayaşlı ile bir karton askeri halinde dolayımlı Kiracıları adlı romanını gelirken anlatıcı konumunda kendisini yanında getirmişti(r).” aktarırken İpek’le ilişkisini romantik “1933-1941 arasında Kâbil âşık olarak somutlamaya girişir Büyükelçisi olarak görev yap(an)... günlük aracılığıyla. Esendal’ın Cumhuriyet dönemi İpek, annesi babası erkence Ankara’sını anlattığı kitabını Kâbil ölmüş, babaannesinin yanında yıllarında kurguladığını hayal e(den) Torosların doğasında büyümüş Mert”in de (26), çok gizli tuttuğu Tahtacı bir göçer kızıdır, Mert’se bu kutsal günlüğü Kâbil’de kaleme alabildiğine tutucu Karadenizli bir almayı sürdürdüğünü öngörebiliriz. aileden gelir. Görece İpek’in Kâbil’e gönder- İpek içli, incelikli yapıdadır, Mert diği “kumru” imgesi, bir eğretileme de enikonu kendisini geliştirmiş, olarak bunu somut ortaya koyar: okuyan bir askerdir, duyarlı “Yalnız bir kumru. (...) Oysa temelde Sait Faik okuru (150), kimi İpek’le hiç yalnızlık çekmezdim. subaylarla da arkadaşlık yapar. (...) Kaybetmiştim ve yalnızlık Ne ki evliliklerinde tam bir çekiyordum şimdi. Çölün kuşatmaya alınmıştır çift. Konu yalnızlığıyla avutuyordum artık komşu meslektaş asker çevresi, kendi yalnızlığımı.” (33, 34) Bu lojman, görev yerleri vb. tam bir nedenle hep odasına, “kabuğuna ablukadır bu. Mert’in babası da çekil(ir).” (120) kaskatıdır. Peki metni nereye yazar Mert? Alevi olduğu için baba İpek’i “Ne yapsa sevdiği kadına ulaşama- istemez, Esme’nin okuru yacağı kadar uzakta, odasında bir anlamalıdır bunu, Mert’in tepkisi başına(dır)”, teröristler yılbaşında şaşırtıcıdır. Babasına diklenir, “Afganistan’da değil kendi ülke- “Peder bey” der. İpek mektupta, sinde dehşet saçmıştı(r)” “Mert, “Küfretsen daha iyiydi” demekten yüzündeki kederle içinden geçen alamaz kendisini. (104) sözleri ajandasına kaydeder.” Yüzüne “Peder bey” diyebilmek, Bu satırlar, günlüğü imler. modern çevrelerde yetişmiş (76, 77) Bunların geçildiği yerse hoşgörülü, düzeyli ailelerde bile ajandadır. Nitekim 15 Temmuz babaya karşı cesaret edilemeyecek gecesiyle ilgili satırlar, Mert’in bir sesleniş. İpek’e dönük duygularıyla askerlik Bu nedenle gerçektenlik duygu- yaşamını buluşturması, gün su zedeleniyor bir ölçüde. Üstelik dökümüyle yaşam dökümünün Mert, böylesi basıncın yoğun ya- aynı ajandaya geçtiği izlenimini şandığı askeri okuldan gelmese de pekiştiriyor. (84, 85) sonuçta Karadenizli bir subay. İpek’in Mert’e mektubu da Kız kardeşinin katkısıyla babayla aslında “günce” niyetine “defter yeniden teyellediği ilişki nedeniyle tutmak” isteyip ancak parmakları Kâbil dönüşü bozkırdan yola buna izin vermediği için vazgeçtiği çıkarak “yüzünü hep çocuk olduğu bir metindir. (110, 112) o kıyı kentlerine ver(ip)... kuzeye Böylece ikili arasındaki ilişkinin doğru ilerl(er).” (151) Belli ki baba boyutunu derinliğiyle kavrarken ocağına gidiyordur Mert. yaşamlarından kimi ipuçları kadar Babasıyla yaşadığı o ânı içine kimi ayrıntıları, önemli olayları da sindirememenin de ağırlığı çökmüş yine bu mektuptan öğreniriz. olmalıdır üzerine. Esme’nin Ancak İpek’in satırları, dıştan öngördüğü arif okur bunu da romana eklenip sorun çözen anlayacaktır kuşkusuz. bir deus ex machina biçeminde Roman, böylece Kâbil’den kal- anlatıya giriyor değil. karak bizi bir cehennemle yüzleş- Mert’in İpek’i anışlarına dönük tiriyor. İpler elimizde, bir distopya kimi ayrıntıları, gerekçeleri oyununun kuklaları halindeki cen- okuyoruz böylelikle o kadar, netle cehennem karşısındayız. yoksa zaten Mert’in kişiliği, onu Ya cehennemin ipini çekip kuşatan sorunlar mektup önümüze cenneti getireceğiz aşkla ya gelmeden de biliyoruz enikonu. da boyun eğip Kâbil’in bizi yok etmesini bekleyeceğiz. ‘KÂBİL’DEKİ AYRINTILARI Zaten Kâbil, artık dünyanın OKUMAK... her yerinde, tepemizde, gitgide Ajandasındaki notlarda Mert’in içimizde... n sabah tıraşı, spor salonundaki çalışması, okulla ilgili, “öğrencilere Yazarın web sayfasına www. yararı dokunacak bir laboratuvar sadikaslankara.com adresinden kurma” (59) projesi, birlik içinde ulaşılabilir. 16 Nisan 2026 17