Catalog

eleştirel düşüncenin söz konusu alanlara yansımalarıydı. Satırbaşlarıyla değinirsem; 1960’lar oyun yazarlığı anlamında verimli yıllardır. Bu dönemdeki eleştirilerde DİKMEN GÜRÜN: yazarların toplum gerçeklerini işleyişleri üzerinde titizlikle durulmuştur. “Özel tiyatrolar bağımsız, 1960-1980 yılları oyun yazarlığında toplumsal özün mücadeleci bir yapılanmadır. yeni biçim denemeleriyle bütünleşmesi yoluna gi- dildiği bir dönem olarak ele alınmıştır. İktidarın dümen suyuna Özetlemek gerekirse 1950-1960 döneminde ti- gitmedikleri kesindir!’ yatro, bir anlamda topluma yön verirken 1960-1980 döneminde toplum tiyatroyu kendi birikimi açısın- dan etkilemiştir. Her zorluğa, baskıya karşın kültürel yaşamın can n İlk dönemde, seyirci, ağırlıklı olarak daha edil- damarlarından biri olmayı başaran özel tiyatrolar ko- gen bir yerde konumlandırılırken 1960-1980 yılla- nusuna ilişkin değerlendirmenizi özetle burada da dile rında seyirci ile tiyatro arasındaki organik bağ üze- getirseniz neler söylersiniz? rinde durulmuştur. GÜRÜN - 1960’lardan günümüze uzanan süreçte özel Geleceğin seyircisinin kendi tiyatrosunu yarataca- tiyatrolar Türkiye’de tiyatronun düşünsel ve estetik yö- ğı görüşünden hareketle seyirci ile tiyatro arasındaki nelimlerinin belirlenmesinde temel bir rol oynamıştır. etkileşim vurgulanmıştır. Devletin özel tiyatrolara alan açan bir kültür politikası olmaması onların kırılgan bir yapıda yol almalarına ne- ‘TİYATROLARIN ÖZEL YA DA den olmaktadır ama aynı zamanda da bu topluluklarda ÖDENEKLİ, ŞU SON YILLARDA DOLU özgürlük, bağımsızlık bilincini güçlendirmektedir. SALONLARA OYNAMALARI ELEŞTİRİYE Mücadeleci bir yapılanmadır söz konusu olan. Say- DE YENİ YOLLAR AÇACAKTIR!’ makla bitmez özel tiyatroların ekonomik anlamda, Son olarak tiyatro ve eleştiride günümüzde- n mekânsal ve teknik anlamda üretim mücadeleleri. Metin And Hoca’mızın çalışmalarından takip edebiliriz. Yine ki olumsuz tabloya ilişkin değerlendirmelerinizi de bu bağlamda Enver Töre’nin Dramatik Edebiyatımızda Eleştiri Ve tabii ki baskı ve sansür Demokles’in kılıcı gibi te- almak isterim. pelerinde sallanmaktadır. (1908-1914) kayda değer bir çalışmadır. GÜRÜN - Türk tiyatro tarihini yakından izlemek ve an- Böylesine ilginç bir sürecin ve de erken Cumhuriyet döneminin Bütün bunlar yaşanırken özel tiyatroların duruşların- lamak için vazgeçilmez bir yapıtaşıdır eleştiri. dan ödün vermemeleri de önemlidir. bir anlamda devamıdır kitabımda ele aldığım yıllar. Ne var ki son dönemlerde daha doğrusu 1980’lerden son- ra, hele de son 20-25 yılda ülke çapında yaşanan siyasal, İktidarın dümen suyuna gitmedikleri kesindir. Sanatla ‘1950-1960 DÖNEMİNDE TİYATRO, sosyal, ekonomik çalkantılar eleştiri olayını da etkilemiştir. barışık olmayan bir yönetimin bir yere varamayacağı ke- TOPLUMA YÖN VERİRKEN 1960-1980 Bu alanda bir yavaşlama göze çarpmaktadır. Bunda sindir bence. DÖNEMİNDE TOPLUM TİYATROYU KENDİ toplum yapısındaki değişimin de rolü vardır. Sosyal Sadece özel tiyatrolar değil, ödenekli tiyatrolar da bas- BİRİKİMİ AÇISINDAN ETKİLEMİŞTİR!’ yapılanma anlamında incelenmesi gereken bir husustur. kı ve sansürden payını almıştır. Gerek 1950-1960 gerekse 1960-1980 dönemlerinde oyun Son zamanlarda benim bir türlü özümseyemediğim sos- n İstanbul Şehir Tiyatrosu’nda 1964’te yaşanan Bertolt yal medya olayının baskınlığı ve adeta çevremizi sarma- yazarlığına yönelik eleştiriler ve yanı sıra yazar-yönetmen- Brecht’in “Sezuan’ın İyi İnsanı” adlı oyuna gerici bir sı da eleştiri kurumunu olumsuz yönde etkileyen unsurlar- eleştirmen ilişkisinin önemi üzerinde de duruyorsunuz. Tiyat- güruh tarafından yapılan saldırı ve de oyunun yasaklan- dan biridir kanımca. ro-toplum, yazar-yönetmen-eleştirmen etkileşimi 1950-1960 ması ibretlik bir olaydır. Ama tiyatroların özel ya da ödenekli, şu son yıllarda dolu döneminde nasıldı, 1960-1980 döneminde nasıldı? Türkiye’de özgür düşüncenin, baskı ve sansürün o salonlara oynamaları eleştiriye de yeni yollar açacaktır. n GÜRÜN - Gerek 1950-1960 yıllarında gerekse sonrasında günden bugüne yolculuğunu işaret eder yaşananlar ki ki- oyun yazarlığına yönelik eleştiriler kayda değer. Bir Dönem Üstünden Türk Tiyatrosunu tapta örnekleriyle takip etmek olanaklıdır bu olumsuz Kitap kapsamında tek tek yazarlar ya da oyunlar üstünde dur- Eleştirilerle Okumak / Dikmen Gürün / Doğan gelişmeleri. n madım. Çünkü, altını çizmek istediğim nokta genel anlamda Kitap / 507 s. / 2026. Tanımlar ve sözcükleriniz: (Yılmaz Güney) — — — — A. Bir işten anlayan, bir işi iyi yapan BULMACA KITAP 21 46 51 16 kimse. F. “Vadideki ..........” Hazırlayan: MUSTAFA BAŞARAN trbulmaca@gmail.com — — — — — (Honoré de Balzac kitabı) 19 4 6 14 26 — — — — — — B. “………. kaç paraydı kiraz ne para, 49 70 81 54 23 15 Dedemden kalma o kıyak bahar, Ben tuttum seni sevdim, G. “Hatıranı taşır Billur vazolar Paranın para olduğu zamanlar.” Şebboylar titreşir kirpiklerinde (Metin Eloğlu) Her nefes alışta içime dolar Krizantem, hanımeli, ………. — — — — — — — — Şebboylar titreşir kirpiklerinde.” 31 2 10 20 45 73 78 64 (Ümit Yaşar Oğuzcan) C. “Candide ya da ..........................” — — — — — — (Aydınlanma Çağı’nın ünlü filozo- 11 12 40 36 69 30 fu Voltaire’in 1759’da yazdığı Pika- resk türünde olan en önemli yapıtla- H. Beyaz, havada çabuk oksitlenen, rından biri) parlak bir alevle yanan, seyrek bulu- nur bir element. — — — — — — — — — — 7 38 9 17 62 28 79 65 34 61 — — — — — — 24 68 56 1 52 48 D. Ordunun geri hizmetinde ihtiyacı olan bütün malzeme veya bu malze- I. Anayasa dersi veren öğretim üyesi. meyi sağlayan bölüm. — — — — — — — — — — — — — — — — 58 3 47 71 60 18 50 57 25 8 32 27 43 44 63 75 1886 ÇÖZÜM: A. CANLANDIRMA, B. ASEPSİ, C. NUSAYBİN, E. “Gün, sabah oldu ………. D. ADEMELMASI, E. NALÇALI, Keje gitti, umut bitti F. TEBDİLİMEKAN, G. AMUDİ, H. NİŞASTA. Keje kimindi, kimin oldu Metin: “En acısı da ne biliyor musun? Aslın- Bulmaca tamamlanınca, sorulan tanımların karşılığı olan sözcüklerin ilk harfleri yukarıdan aşağıya Artık gitme zamanıdır da sana hiç sahip olamadığımı seni kaybet- doğru Germinal adlı kitabın yazarının adını oluşturacak; bulmaca karelerindeyse aynı kitaptan bir metin Herşeyi unutup gitme zamanıdır.” tiğimde anlamış olmam.” (Canan Tan) ortaya çıkacaktır. Geriye kalan harfleri de siz tahmin ederek metni oluşturun. 16 Nisan 2026 11 VEDAT ARIK