Catalog

ikincil bireylerdir. Ve genç erkekler, sevgisizlikten Ancak idare tarafından olay okulun prestijine kırılan bu tuhaf evrende birbirlerini ezmekten zarar vermemesi için örtbas edilir. Söz konusu olan bitkin düşünce okuldan çıkabildikleri ender cinayet değil elim kazadır sonuçta. zamanlarda ancak hayat kadınlarının kollarında bir KÜFÜRLER EŞLİĞİNDE YAKILAN ROMAN! nebze şefkat bulmaya çalışırlar. Roman yayımlandığında, onlarca nüshasının Merhamet ve insanlık kavramından bihaber, askeri kolejin avlusunda küfürler eşliğinde yakılıp kalpsiz subaylardan oluşan askeri idare ise yok edilmiş olması bile aslında Marıo Vargas öğrencilerin zorbalıklarını görmezden geldiği Llosa’nın anlattıklarının ne derece doğru olduğunun hatta cesaretlendirdiği gibi üstüne üstlük bir göstergesidir. üzerlerinde dayanılmaz bir baskı uygular. Ne var ki edebiyatın zamana kafa tutan gücünü İdarenin amacı adeta şiddeti engellemek değil, de kanıtlayan bir tepkidir bu. özellikle üretmek ve meşrulaştırmaktır. Zira aradan aylar ve yıllar geçmiş, Mario Öyle ki entegre olabilmek için her öğrenci bu Vargas Llosa, Nobel ödüllü dünyaca ünlü bir yazar kaba kuvvet eylemlerine direnmek şöyle dursun, olunca okul idaresinin yapıtlarına yaklaşımı da fiilen katılmak zorundadır. tamamen değişmiş, zamanla kolej eski öğrencisiyle Vargas Llosa epey kötümser bir bakış açısından övünmeye başlamış ve nihayet 2025 yılında yazar inceler karakterlerini: yaşama veda ettiğinde Leoncio Prado kolejinin Bu eylemler çeşitli eziyetler ve zorbalıklarla avlusunda duygusal nutukların verildiği görkemli sınırlı kalmayacak ve sonunda cinayete kadar gidecektir. bir anma töreni düzenlenmiştir. n MARTIN PUCHNER’DEN ‘KÜLTÜR: MAĞARA RESİMLERİNDEN DİJİTAL ÇAĞA YENİ BİR DÜNYA TARİHİ’ Karşılaşmaların uzun tarihi! tinleri merkeze alarak bir düşünce geleneği kurma çabası, kültürel her karşılaşmada yeniden üretiliyor. DUYGU AYDEMİR Modern döneme gelindiğinde kültür ile siyaset arasındaki mirasın doğal bir birikim değil, seçici tercihlerle inşa edildiğini açığa çıkarıyor. Kanon fikri burada doğuyor: Bazı eserler koru- bağ daha görünür hale geliyor. Nijerya’nın bağımsızlık sürecin- Martin Puchner’in Kültür: Mağara Resimlerinden Dijital nurken bazıları tarihin dışına itiliyor. Kültür böylece tarafsız bir de Wole Soyinka gibi yazarlar, kültürel kimliği sömürge geçmi- Çağa Yeni Bir Dünya Tarihi adlı, Hümeyra Güngör’ün çeviri- şiyle hesaplaşarak yeniden tanımlıyor. arşiv değil, sürekli yeniden düzenlenen bir alan haline geliyor. siyle Kronik Kitap tarafından yayımlanan çalışmasında, bir ma- Kültür burada geçmişe ait bir miras olmaktan çıkıyor, siyasal ğaranın duvarında beliren hayvan figürleriyle başlıyor anlatı. ETKİLEŞİMİN GÜCÜ! ve toplumsal dönüşümün aktif bir parçası haline geliyor. Fransa’daki Chauvet Mağarası’nda, otuz beş bin yıl önce çi- Puchner’in anlatısı, kültürel dolaşımın en görünür ör- Kitabın son bölümleri, kültürel belleğin geleceğine ilişkin so- zilmiş bu resimler, kültürel üretimin yazıdan, devletten ve ku- neklerine yöneldiğinde ivme kazanıyor. Çinli Budist keşiş rularla açılıyor. Dijital arşivler, veri depolama teknikleri ve ye- rumlardan çok önce var olduğunu hatırlatıyor. Xuanzang’ın Hindistan’a uzun yolculuğu, kutsal metinlerin ve ni teknolojiler, kültürün korunma biçimlerini dönüştürüyor. Burada kültür, korunması gereken bir miras değil; anlatma, düşüncelerin coğrafyalar arasında nasıl taşındığını gösteriyor. Mağara duvarlarından yazmaya, matbaadan dijital ortamlara iz bırakma ve başkasına aktarma ihtiyacı olarak ortaya çıkıyor. Aynı dönemde Bağdat’ta kurulan Beytü’l Hikme, antik Yu- uzanan bu uzun çizgide araçlar değişiyor ancak kültürün dola- Bu ilk sahneden yola çıkarak insanlık tarihini temaslar ve do- nan metinlerinin Arapça’ya çevrilmesiyle kültürel aktarımın şım ihtiyacı değişmiyor. laşımlar üzerinden okumayı öneriyor Puchner. merkezlerinden biri haline geliyor. Martin Puchner, Kültür: Mağara Resimlerinden Dijital Ça- Aristoteles ve diğer düşünürler bu çeviri hareketi sayesinde ğa Yeni Bir Dünya Tarihi’nde, kültürün korunarak değil, payla- SÜREKLİ YENİDEN DÜZENLENEN BİR ALAN! yalnızca korunmuyor, yeni bağlamlarda yeniden yorumlanıyor. şılarak ve yeniden yorumlanarak yaşayabildiğini vurguluyor. Kitap ilerledikçe kültürün ne kadar kırılgan olduğu ortaya çı- Kültürel etkileşimin yalnızca düşünceyle sınırlı olmadığı, es- Kültür, insanlık tarihini tek merkezli bir ilerleme anlatısı olarak kıyor. Antik Mısır’da Akhenaten’in çoktanrılı inanç düzeni- tetik formların dolaşımında daha da belirginleşiyor. değil, karşılaşmaların oluşturduğu karmaşık bir ağ olarak ele alıyor. ni terk edip Aten kültünü yerleştirme girişimi, kültürel dönüşü- Kültürel miras, sahiplikten çok dolaşım sayesinde anlam ka- mün yalnızca siyasal iradeyle gerçekleşmediğini gösteriyor. KÜLTÜR VE SİYASET BAĞI! zanıyor. Bu yaklaşım, kültürü sınırlar yerine etkileşimler üze- Nefertiti’nin yüzü, bu kısa ömürlü reformun simgesi haline Katsushika Hokusai’nin Kanagawa’daki Büyük Dalga rinden düşünmeye çağıran bütünlüklü bir okuma sunuyor. n geliyor. Kültür, yukarıdan dayatıldığında kalıcı olmuyor, ancak adlı gravürü, Japon sanatının yerel bir ürünü olmanın ötesine toplumsal karşılık bulduğunda yaşamını sürdürebiliyor. geçiyor ve Batı modernizmini derinden etkiliyor. Kültür: Mağara Resimlerinden Dijital Çağa Antik Yunan dünyasında ise başka bir kırılma beliriyor. Bu dalga, kültürün sınırları aşarak biçim değiştirme Yeni Bir Dünya Tarihi / Martin Puchner / Çeviren: Platon’un tragedya karşısındaki mesafeli tutumu ve belirli me- gücünü simgeliyor. Sanatsal formlar taşındıkça sabit kalmıyor, Hümeyra Güngör / Kronik Kitap / 376 s. / 2026. 26 Mart 2026 9 GIANFRANCO TRIPODO