Catalog

DAMON GALGUT’TAN ‘KUTUP YAZI’ Bir yazarın donmuş yaşamı! Damon Galgut, Anıl Ceren Altunkanat’ın çevirisiyle DeliDolu Yayınları tarafından yayımlanan biyografik romanı Kutup Yazı’nda, usta İngiliz edebiyatçı E. M. Forster’ın 1910 ile 1924 yılları arasındaki yaşamını kurgusal bir anlatı içinde ele alıyor. Forster’ın Maurice ve Hindistan’a Bir Geçit gibi yapıtların doğuşunu da gözler önüne seren Kutup Yazı, hem bir yazarın iç dünyasına hem de edebiyatın yaratım sürecine ilişkin etkileyici bir anlatı. vaş şekillendiğini ve sonunda MAVİSEL YENER Hindistan’a Bir Geçit romanına doğru ilerlediğini görüyor. üney Afrikalı yazar Da- E. M. Forster’ın yazarlığını et- mon Galgut’un, İngi- kileyen en önemli unsurlardan biri G liz edebiyatının önem- de annesi ve yakın çevresiyle iliş- li isimlerinden E. M. Forster’ın kileri. Annesinin sürekli gözeti- 1910 ile 1924 yılları arasındaki mi ve İngiliz aristokrasisinin sos- yaşamını kurgusal bir anlatı içinde yal baskısı gerçek cinsel kimliğini ele aldığı biyografik romanı Kutup açıkça ifade etmesini engelliyor. Yazı*, aynı zamanda Forster’ın Bu nedenle duygusal ve cinsel başyapıtı kabul edilen Hindistan’a deneyimleri çoğu zaman İngilte- Bir Geçit’in ortaya çıkış sürecinin re dışında, farklı kültürlerin içinde de hikâyesi. gerçekleşiyor. Bu durum hem ki- Arzu, yalnızlık ve edebi yara- şisel dünyasını hem de yazarlığını tım üzerine kurulan anlatı, aynı derinden etkiliyor. zamanda 20. yüzyılın başlarında Roman boyunca Hindistan, İn- Hindistan, Mısır ve İngiltere’deki giltere ve Mısır arasında gidip ge- toplumsal ve kültürel atmosferi de olarak değil, aynı zamanda sü- len bir yaşam görüyoruz. rekli bir “gizlenme” ve “kendi- yansıtıyor. Seyahat, dostluk, aşk ve savaş de- ni denetleme” hali olarak kar- Sayfalarda ilerledikçe Forster’ı neyimleri Forster’ın düşüncelerini şımıza çıkıyor. yalnızca büyük bir yazar olarak DAMON GALGUT E. M. FORSTER şekillendiriyor. Damon Galgut’un değil; arzuları, kuşkuları ve iç ça- DOSTLUKLAR, AŞKLAR VE GİZLİ YASLAR anlatımı E. M. Forster’a karşı güçlü bir empati ve anlayış taşıyor. tışmalarıyla boğuşan mutsuz bir insan olarak da tanıyoruz. Romanın omurgası, Forster’ın yaşamında iz bırakan üç Roman titizlikle araştırılmış tarihsel ayrıntılarla örülü. Galgut’un çizdiği portrede Forster’ın yaşadığı manevi acıların, önemli ilişki etrafında şekilleniyor. Kitabın sonunda yer alan teşekkür bölümünde Galgut, edebi gücünün önemli kaynaklarından biri olduğunu görüyoruz. Hindistan’da tanıştığı soylu genç Syed Ross Masood ile kur- Forster’ın günlüklerini ve mektuplarını büyük bir sadakatle in- DONMUŞ BİR YAŞAMIN İÇİNDEKİ YAKICI ARZU! duğu dostluk ona derin bir yakınlık sunuyor ancak bu ilişki hiç- celediğini belirtiyor. Kitabın başlığı olan Kutup Yazı, usta yazarın hiçbir zaman ta- bir zaman tam anlamıyla gerçekleşemiyor. Bu eksiklik romanın Romanda yer alan olayların ve karakterlerin büyük ölçüde mamlayamadığı bir romanın adından ödünç alınmış. en acı tınılarından biri. gerçek olduğu, kurgusal yönün ise yalnızca Forster’ın hiçbir Bu başlık, kutup soğuğu ile yaz tutkusunu yan yana getirerek Mısır’da tanıştığı tramvay kondüktörü Muhammed el Adl ile yerde dile getirmediği iç düşüncelerini ve duygularını canlan- E. M. Forster’ın donmuş yaşamı ile içindeki yakıcı arzular ara- kurduğu ilişki ise sınıf, arzu ve kayıp duygusunu keskinleştiri- dırmakla sınırlı olduğunu açıklıyor. sındaki çelişkiyi simgeliyor. yor. Bu ilişki tanıksız kaldıkça yas bile gizli yaşanıyor. Kutup Yazı, E. M. Forster’ı yalnızca “ünlü bir yazar” olarak Galgut, Forster’ın bitiremediği romanın adını kullanırken as- Bir diğer önemli bağ ise Hint prenslerinden Bapu Sahib ile değil; arzuları, utancı ve yalnızlığıyla mücadele eden bir insan lında onun tamamlanmamış yanlarını da edebiyata dönüştürüyor. kurduğu dostluk. Bu ilişki romantik değil ancak Forster’a bir olarak gösteriyor. Böylece roman, bir yazarın yaratımını besleyen şeyin ço- süreliğine daha özgür bir alan açıyor. Bu yönüyle roman, bir edebiyat biyografisinden çok daha ğu zaman mutluluk değil, çözülemeyen iç çatışmalar olduğunu fazlasını sunuyor. Okur, bir yazarın iç dünyasının nasıl şekil- BİR ROMANIN DOĞUŞUNA TANIKLIK gösteren hüzünlü ve yoğun bir anlatı halini alıyor. lendiğini, yaşadığı çatışmaların nasıl büyük yapıtların kaynağı- Roman, 1912’de Hindistan’a giden bir buharlı gemide başlı- Galgut’un romanı yalnızca bir biyografi değil, aynı zamanda na dönüştüğünü görüyor. yor. Bu yolculuk aynı zamanda Forster’ın içsel yolculuğunun bir yazarlık hikâyesi. Kutup Yazı, hem bir yazarın iç dünyasına hem de edebiyatın da başlangıcı. Galgut, onun kusursuz nezaketini, cinsellik ko- Roman, Forster’ın yapıtlarının ortaya çıkış sürecini, yazar- yaratım sürecine ilişkin etkileyici bir anlatı. n nusundaki derin suskunluğunu ve kendine güvensizliğini döne- ken yaşadığı tıkanmaları ve fikirlerinin hangi deneyimlerden min baskıcı ahlak anlayışıyla birlikte ele alıyor. doğduğunu gösteriyor. * Kutup Yazı / Damon Galgut / Çeviren: Anıl Ceren Okur, roman boyunca onun düşünsel dünyasının yavaş ya- Altunkanat / DeliDolu Yayınları / 336 s. / 2026. Forster’ın eşcinselliği romanda yalnızca kişisel bir özellik ALEXANDER BERKMAN’DAN ‘KOMÜNİST ANARŞİZMİN ABC’Sİ: ZAMANIMIZ VE GELECEK’ “Size Anarşizmin ne olduğunu anlatmak istiyorum çünkü kişi için de geçerli olması ve özgürlüklerden herkesin eşitçe bunu bilmenizin çok önemli olduğunu düşünüyorum. yararlanması gerektiği anlamına gelir.” Alexander Berkman Ayrıca, anarşizm konusunda çok az şey biliniyor, bilinenler de “Berkman Komünist Anarşizmin ABC’si’nde, zoru, baskıyı, çoğunlukla kulaktan dolma ve önemli ölçüde yanlış. bütün hiyerarşik ve itaat ilişkilerini reddeden, insan ilişkilerini Size anarşizmi anlatmak istiyorum; çünkü anarşizmin insanın bugünden başlayarak dönüştürmeyi amaçlayan bir etik ve şimdiye dek düşündüğü en yüce ve en büyük fikir olduğuna özgürlük felsefesi fikrini anlatmaktadır.” Emma Goldman inanıyorum. Çünkü sadece anarşizm özgürlüğe ulaşacağınız yolu gösterebilir, dünyaya barış ve sevinç getirebilir. lexander Berkman, Komünist Anarşizmin ABC’si: Size anarşizmi, hiçbir yanlış anlamaya yer bırakmayacak kadar Zamanımız ve Gelecek’te, anarşizmi, okurla doğrudan açık ve sade bir dille anlatmak istiyorum. Süslenmiş kelimeler A soru-yanıt üslubuyla konuşarak gündelik yaşamın içinden ve tumturaklı sözler sadece kafa karıştırır. ve herkesin anlayabileceği bir dille anlatıyor. Ancak size Anarşizmin ne olduğunu anlatmadan önce ne Emre Öztürk’ün çevirisiyle Epos Yayınları tarafından olmadığını anlatmak istiyorum. Çünkü hakkında o kadar yayımlanan Komünist Anarşizmin ABC’si: Zamanımız ve çok yalan söylendi ki... Bazı kişiler anarşizm hakkında Gelecek, bir özgürlük kılavuzu. n konuşuyor ama konu hakkında hiçbir şey bilmiyorlar. Anarşizm, özgür olman anlamına gelir. Kimsenin seni Komünist Anarşizmin ABC’si: Zamanımız ve Gelecek köleleştirmemesi, yönetmemesi, soyup sömürmemesi, / Alexander Berkman / Çeviren: Emre Öztürk / Epos dayatmalarda bulunmaması, aynı özgürlüğün, yanı başındaki Yayınları / 312 s. / 2026. 26 Mart 2026 12