Catalog

İlhama kesinlikle inanmam. Ama bir gece öyle bir şey oldu metnin isteminden doğmuştur. Fazlalığı okuyucu hemen hisse- kalkışırsa külâhlar değişir. ki şaşırıp kaldım. Bilincim yarılıp bir konak gelip oturdu ve be- der ve soğur. ‘TAVANIN DEĞİL TABANIN YAZARI OLMAK İSTERİM’ ni yazacaksın diye buyurdu. Yatağın içinde oturup sabaha dek Daha önceki yapıtlarımdaki gibi, elbette Menekşeli Konak’ta ANDAÇ - Yeni öykü kitabınız Severim Pazartesileri (2005, çalıştım. Sabah olduğunda romanın ismi dahil, planı hazırdı. da yaşamın kırışıklıklarını boyamaya çalıştım. Ancak fırça elde Adam) öykü kurmaca alanınızı genişleten bir içeriğe sahip. Menekşeli Konak benzetmeli Türkiye’dir. Daha önce söylen- olduğu halde bazen insanın elinden bir şey gelmiyor. Yakın uzak duruların anlamını gösteren, insanın “an”ına memiş gibi yazmaya çalışırım. Tazelik ancak dil örgüsüyle ola- ANDAÇ - Öyküde daha şiirsel bir yerde durduğunuz ke- ışık düşüren bir bakışı önceliyorsunuz. naklıdır. Çünkü dil duygulardan geçip biçimlenen bir canlıdır. sin. Gene yaşamın ışıltısını getirirsiniz. Kısa Pantolonlu Sev- Durum ve atmosfer öykülerinizde belirgin. Oradaki yaşa- İşte burada samimiyet, inandırıcılık şarttır. da (2001, Can) bütünselliğini de bu ortak duyarlıktan, yerin- mın izleri ise gene o şiirsellikle ağıyor anlatınıza. “Erkeğin Soylu bir kişiliktir “Menekşeli Konak”. Osmanlı’nın son doğanın-insanın gerçekliğini etkileyici biçimde dile getirme- Sesi” öykünüz benzersiz bir tat getiriyor. Sanki bunu roman döneminde, vergi tahsildarı için yapılır. Ustaların ustası gön- nizden alır. Öyküde yazarak nereye varıyorsunuz, nedir sizi yapmamak için direnmişsiniz. lünde yatan bir eser yaratma fırsatını yakaladığını sanarak öyküde kendine çeken? Bu öykülerinizin yazılma, biçim alma süreçlerinden söz Anadolu’da, daha önce bir kavmin kılıçtan geçirildiği bir yer ZİYALAN - Yaşam denilen apartmanın katlarını şiir hızla eder misiniz? seçer. Aslında haritada yer seçerken görünmeyen güçlerce eli çıkar, her katta biraz soluklanır öykü, romansa katlarda zaman ZİYALAN - Severim Pazartesileri’ndeki öykülerin tama- tutulur. harcayarak ayrıntı yakalamaya çalışır. mı burayı anlatıyor. Bence bu öykülerde ilginç olan, burayı an- Konağın yapımı bittiğinde Kurtuluş Savaşı başlar. Hastaneye Kısa Pantolonlu Sevda’da bir çocuğun gözüyle İkinci Dün- latmasına karşın bir Türk gözüyle, bir Türk kültürüyle yaklaşı- dönüştürülür. Harf Devrimi’nde mektep olur. Başta konak ol- ya Savaşı dönemini yazmaya çalıştım. Kurtuluş Savaşı’nın mak üzere roman karakterleri elbette gönüllüdür bu gelişmele- mı olması. Eğilip bakmasını bilen, diplerde salınan yazarın gel- rüzgârıyla insanların nasıl paylaşmacı, zorlukları göğüslemek- re. Fakat zamanla çıkar ilişkileri çürümeyi başlatır. diği yeri görebilir. te omuz esirgemediğini, insani değerlere önem verildiğini yaz- İçine atmaya, dişlerini sıkarak olup biteni izlemeye başlar Gerçekçi, klasik değerleri önemseyen bir yazar olmama kar- maya gayret ettim.. Çocuğun gözüyle yaşamı irdelerken yazar- konak. Aç gözlülerce otel yapılır, sonunda randevuevi olarak şın çağcıl olmak için her türlü sıçramaya varım. Oyunlara, bir lık birikimimi onun emrine verdim. çalıştırılmaya başlanır. İşte buna dayanamaz soylu konak. Bir bardak suda fırtına koparmaya yokum. Zincirleme öykülerdir Kısa Pantolonlu Sevda’dakiler. Bu yanardağ gibi patlar. Belki bir kaybediş, bir çözülmedir bu. Yazında devrimci atılımlar klasik değerler üstünden yapılma- yüzden bir roman bütünlüğü de vardır. O yılların toplumsal, Elbette kahramanlar, pisliklerinden arındırarak bu konağı ye- lı ki insana uzak düşmesin. Açıkçası tavanın değil tabanın ya- ekonomik, sınıfsal yapısını güleç bir dil kullanarak diplere ya- niden konduracaktır. Çünkü insanın yapısında vardır bu. zarı olmak isterim. Yüzümün halka dönük olması benim için tırdım. Ama önce öykü yazmaya gayret ettim. bir onurdur. Yaşamı yazabilmek için yürekli olmak gerekir. ‘BENİM YÖNTEMİM, KURDUĞUM YAŞAMI Gerçekçi bir yazarım. Ama yaşadığımı, gördüğümü, olduğu Haklısınız, öykünün işi yaşanan an’ı yakalamaya çalışmaktır. İÇİMDEN GEÇİREREK YAZMAKTIR’ gibi aktaran bir gerçekçilik değil benimkisi. Onları içimden ge- Ama bu yakalama işi donmuş bir an’ı tekrarlamak olmamalı. Görünür olan yaratıcı yazını ilgilendirmez. Yaşamın görün- çirerek dille dönüştürür ve tekrar gerçekleştiririm. Duygulardan geçirip dille dönüştürerek taze bir an’ı kotar- meyen taraflarını bulup çıkarmak, oradaki duyguları irdele- malı. Daha doğrusu okuyucu bu taze an’ı hissedebilmeli. ‘ŞİİRİM ÇOK DEĞİŞTİ. ÖYKÜLERİMİN İÇİNDE mek olmalı görevi. Güç olanı verirken açık seçiklikten şaşma- Değer verdiğim bir romancı arkadaşım “Erkeğin Sesi”yle il- GEZİNMESİNİN BİR SAKINCASI YOK. AMA mak gerekir. gili aynı soruyu sordu. Tam onu yanıtladığım sırada sizden aynı ÖYKÜYÜ ELE GEÇİRMEYE KALKIŞIRSA Bunun için geliştirdiğim yöntem, kurduğum yaşamı içimden soru geldi. Artık tuğla gibi romanları okumaya zaman var mı? KÜLÂHLAR DEĞİŞİR.’ geçirerek yazmaktır. Su gibi duru, yalın, yoğun. Büyüklük tas- Romancı arkadaşımın, sizin, öyküyü küçümsemediğinizi bil- Hastalıklı bir biçimde ayrıntı istemez öykü. Kısıtlı bir za- lamak, ahkâm kesmek yazının başdüşmanıdır bence. diğimden, romanı öyküden üstün mü tutuyorsunuz diye sorma- man içinde yaşamı yenileyerek kotarır. Öyküde beni çeken, onu Menekşeli Konak’ta kurduğum yaşamı içimden geçirip ya- yacağım? içimden geçirmem. Bu ruh ürpermesi bana inanılmaz bir haz zarken doğaüstü bir masalsılığa yakalanmamaktı amacım. Duy- Ama “Erkeğin Sesi” gibi bir öykü roman tadı veriyorsa ar- veriyor. gularımın diplerinden çıkan bir masalsılık elbette daha inandı- tık romanlar böylesi oylumlara indirgenmeli diye düşünüle- Artık okumaya çok zaman ayrılmıyor. İşine giderken, oto- rıcı olacaktı. mez mi? 15-20 sayfalık bir öyküyle roman doyumuna ulaşmak. Taze söylem adına Menekşeli Konak’taki kahramanlarım büste, vapurda bir öykü kitabından herhangi bir öykü okuyabi- Müthiş bir şey. isimsizdir. Böylece hem okuması daha kolay hem de isimlerle lir insan. İşte o, zamanını benim öyküme veren okuyucuyu eğ- ANDAÇ - Şimdilerde neler yazıyorsunuz? çerçevelenmiş karakterlerden uzak durmuş oldum. Bunun için lendirmeli, hoş bir zaman geçirtmeliyim. Okuduğu öykü üstüne de romanın girişindeki yaşlı kadına söz verme kulpuna yapış- düşünürse daha da güzel. ZİYALAN - Adana’yla ilgili ısmarlanmış bir yazı var. Ma- tım. Aslında yok öyle bir şey. Ben uydurdum. Şiirim çok değişti. Yalınlığı, yoğunluğuyla öykülerimin için- yıs ayının sonuna kadar yetiştirmem şart. Üstünde çalıştığım Menekşeli Konak’taki sevici ilişkiler, sufilik ve aşklar, hep de gezinmesinin bir sakıncası yok. Ama öyküyü ele geçirmeye Adana romanımı, sanıyorum 2006’nın sonuna dek bitiririm. n NİHAT ZİYALAN’IN ARDINDAN... ANISINA SAYGIYLA... ‘aşk olsun hayat sana’ İKİ ŞAİR DİL GURBETİNDE GÜLTEKİN EMRE ÜLKEMİZİN ŞİİRİNDEN, DİLİNDEN, KİTAPLARINDAN KOPMADAN “sesinin yankı avlusuna oturdum/ YAŞADIK... çıkardım koynumdan mektuplarını/ Kitaplar ve şiirler üzerine telefonda ko- açtım karmakarışık // babanın tayiniyle nuştuk da konuştuk. gidemedi/ ilkokulda alfabeme İkimiz de gurbette yaşadığımız için ortak düşen yüzün/ yaşıyorum o gündür/ duygularımızdan söz ettik hep, içinde yaşa- içimden seninle // son mektubumda dığımız toplumun kültüründen de yaşadığı- yazdığıma/ akmayan suyun sesini mız ülkelerden beslenmelerimizden de. dinlemekle geçiyor ömrüm/ alınmışsın Güvercin Uçuşu (1980) ülkelerde yaşa- // gene söylüyorum sevgili/ akmayan mıyorduk. Uzak, ülkemizden çok uzaklar- suyun sesini dinlemekle geçiyor da, dil gurbetinde yaşıyorduk ülkemizin şi- ömrüm” (Sevgili) irinden, dilinden, yeni yayımlanan kitapla- YÜREĞİ MEMLEKETİNDE KALAN rından hiç kopmadan. GÖÇMEN ŞAİR... O Avusturya’dan Şiirler (1985) yazdı, Adana’da doğan Nihat Ziyalan (1936 ben Berlin’den, Berlin Şiirleri yazdım. / 2026), yaşını büyüttürerek gittiği as- O, hep Sevgili Şiir (2007) dedi, okşayıcı kerlikten hemen sonra Adana Belediye sözcükler ve imgelerle; elbette ben de aynısını Tiyatrosu’nda oyuncu oldu. düşündüm bir sevgili gibi gördüğüm şiir için. Orası kapanınca önce Ankara Sanat Sevdalar hep tomurcukla başlar, sonra ge- Tiyatrosu’na, sonra da Yeşilçam’a geç- lişir, dinçleşir, büyür ve yaşamımızı biçim- ti. Birçok filmde, daha çok kötü adam rol- lendirir. Onun Tomurcuk Sevda’sı (2009) bu- lerinde oynadı. 1980’de Türk sinemasının nu hep sezdirdi, dile getirdi. bağını hiç koparmadı. Geçmişi, anıları, yetiştiği ortamlar onun içine düştüğü kriz nedeniyle Sidney’e göçtü. Göçmen oldu. dizelerinde yer aldı. İlk şiir kitabının adı Asık Yüzlü Biri (1963) İkinci Yeni şiirinden geçerek anlatımcı bir şiire varan ‘ÇAPKIN ÇİÇEKLİ’ ŞİİRLER... Ziyalan’la hep haberleştim ama hiç karşılaşmadım. Şiirinin ya- olmasına karşın o hiç de asık yüzlü biri olmadı. Umut adlı fil- Sevda, çiçek olur da Çapkın Çiçekli (2015) olmaz mı? Olur, mini hiç unutamadım. Oynadığı oyunları göremedim. Ama lınlığıyla özgün bir şiir dünyası oluşturdu. Gurbetteki yaşamın- oldu onun şiirinde. Nihat Ziyalan, dünyanın öbür ucunda yazdı- dan ve doğup büyüdüğü Adana’nın kültürüyle, doğasıyla içsel onunla sıkı dost olduk hep haberleşerek. ğı şiirleri Çapkın Çiçekli’de topladı. Şair, doğup büyüdüğü >> 5 Kasım 2026 9