Catalog

Savaşı yıllarında Adanalı çocuklar, babaları- nın askerde olduğu yıllarda, Kısa Pantolonlu Sevda’da (2001) anlatılır açlığın ve sıkıntıla- rın sürüp gidişi. O yıllarda yaşamış bir çocuğun “sevgi dolu, hüzün dolu öyküleri”. Attım Kapağı Yurtdışına (2010) kendi yaşa- mından izler taşır. İstanbul’dan Sidney’e uza- nan bir öyküyü anlatır. İstanbul’da ilk aşkı, aile bağlarını, gelecek endişesini ele alır. Sidney’de, gurbette, iki de- ğişik kültür arasında kalmışlığı işler. Yeni bir ülkedeki kültürel, sosyal ve gün- lük yaşamı geldiği ülkenin değerleriyle karşı- laştırarak öne çıkarır. Gurbette, göçmen genç- lerin beklentilerini düşündürücü bir biçimde ele alır. İstanbul’un kültürel çeşitliliğini en iyi yan- sıtan bölgelerden olan Beyoğlu’nu merkezine alan roman, Ziyalan’ın şiirsel üslubuyla biçim- lenir. Günümüz gençlerinin, geleceklerine iliş- kin karar verirken yaşadıkları karmaşık duygu- ları, kaygı ve çıkmazları ustaca dile getirir. ‘MENEKŞELİ KONAK’ Nihat Ziyalan, Güneşle Damgalı’dan (2000) sonraki ikinci romanı Menekşeli Konak’ta, Os- manlının son dönemlerinde yapılıp Kurtu- luş Savaşı sırasında hastaneye, savaştan sonra okula, Cumhuriyetin ilk yıllarının ertesindeyse otele dönüşen bir konağın öyküsü anlatır. Romanın baş kişisi olarak kurgulanan kona- ğın serüveni bir ailenin de aynı dönem- yılların Adana’sını, Yeşilçam yıllarının İstanbul’unu ve yaşayıp Danyal Topatan, can dostu Yılmaz Gü- ler içindeki yazgısıyla iç içe gelişir. yazdığı Avustralya günlerini şiirleştirdi. Günlük olayların, ya- ney, Ankara günlerinden arkadaşı Tur- Menekşeli Konak, Nihat Ziyalan’ın şi- şanmışlıkların, anıların tadını dile döktü. Çapkın Çiçekli, yaşa- gut Uyar, Tomris Uyar, bir başka can irden sonra yöneldiği düzyazıdaki usta- mın ve şiirin gizlerini kavramış bir ustanın özgün şiirleriyle dolu. dostu Özdemir İnce, Attilâ İlhan, İz- lığını ortaya koyan bir roman olarak da mir’deki yazar dostları Özdemir Hazar, önem taşır. Sonra hiç unutamadığı ilko- ACISINI HEP ŞİİRLERİNE SAĞDI Kemal Bilbaşar, Turgay Gönenç, Tarık kul aşkı Ayçelen. Yine Adana ve günlük “Sabah uyandığımda;/ şaşkın şaşkın sorum,/ neredeyim?” Dursun K, Samim Kocagöz, Nahit Ulvi yaşam, anılar, doğa... Üstüme Fazla Gel- En dokunaklı duygularını, yaşadığı doğaya, mekânlara özle- Akgün, Necati Cumalı. me Ayçelen’deki (2014) öyküler. mini dile getiren şiirlerinin yer aldığı Eve Götür Beni Nehir Edremit’ten şair Mustafa Seyit Sütü- (2018) beni sarstı, etkiledi, düşündürdü. ADANA’YI ARADIĞI, ven, Yaşar Kemal, Behçet Necatigil... On- Uzun ayrılıkları, birikmiş anıları, dindirilemeyen özlemleri, GÖÇTÜĞÜ SİDNEY! lara özlemlerini, saygılarını yolluyor Ni- unutulmayan dostlukları ve mekânları yansıtan içli, yalın dize- Ne çok anlattı hiç görmediğim hat Ziyalan. leriyle buluşturdu okuru. Sidney’i. Adana’yı aradığı, göçtü- Çapkın Çiçekli (YKY, 2015) kitabın- O, 1980’den sonra ülkesine gelemedi. Ben de. Acısını hep şi- ğü kenti. Ben de ona Berlin’i anlattım, da yaşı büyütülerek idam edilen Erdal irlerine sağdı. Çok etkilendiğim Sevdakeş (2021) üstüne yaz- onun da hiç görmediği. Eve Götür Beni Eren, Güney Afrika’nın efsanevi lide- dım. Yazdım çünkü çok sarsıldım. Nehir diyordu hep. ri Nelson Mandela, faşistlerin kurşu- Adana’ya, çocukluğuna, Yılmaz ZİYALAN’IN ‘SEZGİSEL YALINLIĞI’ na dizdiği Lorca da bu vefa örneğinden Güney’e, ortak dostumuz Mehmet Son olarak Sen Neredeysen Oraya (2025) dedi. Sen Neredey- paylarını alıyorlar. Bacaksızlar’a gitmek istiyordu hep. Gi- sen Oraya’da Nihat Ziyalan, güncel yaşamın izleriyle yüklü an- Özdemir İnce’yle ortak bir şiir de ya- demedi... Gidemedi. latımcı bir şiire ulaştı. Derinlikli bir yalınlığın dizeleriyle bu- zarlar “Gerisini Sen Yaz”. Sidney / “köprüden Parramtta Nehrini luşturdu. “Sezgisel yalınlık” diye nitelediği şiir anlayışının ör- Gündoğan arasında gidip gelir dizeler seyrediyorum/ Sydney’in ortasında/ neklerini Sen Neredeysen Oraya’da topladı. Romanları, öyküle- 2015’te: “bu kez kış/ gözü arkada git- hayatım su gibi berrak/ akıp ri de hep geçmişinden beslene beslene üretti. ti/ döner oldu birkaç kez/ helalleşme- gidiyor /…/ dur Parramtta Nehri!/ Şiir neredeyse o hep oradaydı günlük yaşamıyla, özlemleriy- ye kalktı”. sürüklediğin balıkla konuşacaklarım le... “yıllardır sözcüklerim avcı yürüyüşünde/ apaçıklıktan bile/ KONUŞAN ŞİİRLER: ‘SEVDAKEŞ’ var/ soracaktım/ cenazelerinde bir derinlik avlamaya çalışıyor” Sevdakeş, yalın şiire en iyi örnek bir bulunamadığım sevdiklerim/ yolumu kitap. Sezdirmeli anlatıma da... Kısa, öz- gözler mi gitti/ deniz kenarında/ yanıma konup üzüntümü TÜRK ŞİİRİNDE KALICI BİR YER EDİNDİ lü, abartısız, fotoğraf yüklü, yaşamın, günlük yaşamın, geçmişin paylaşan serçe/ yüzmesini havada durdurup/ bana kuyruk 1950’lerde ortaya çıkan İkinci Yeni şiir hareketi Türk şiirinin izini süren imgeler... sallayan balık/ doğduğum yerden mi tanıdık // şimdi onları bugüne uzanan önemli bir akımı. Sürekli geçmişine ve bugününe gidip gelen bir şairin dün- geldikleri yere mi götürüyorum/ önüne katmış her şeyi İkinci Yeni’nin kurucuları arasında pek çok önemli şair olma- yası; hem yurtdışının atmosferi hem de çocukluğun unutulmaz sürüklerken/ bırakma Nihat’ı burada/ beni de eve götür nehir sına karşın giderek sadece birkaç şairle anılır olmuştur. Bunda yankıları, sesleri, görüntüleri, acıları, duyguları... (Eve Götür Beni Nehir) kimi isimlerin hareketin taşıdığı karakteristik özelliklerin dışın- Nihat Ziyalan sözcüklerle, doğayla, çevresiyle, anılarıyla, da bir poetika izlemeleri belirleyici olmuştur. NİHAT ZİYALAN: ‘GURBETİ BİZE VATAN günlük yaşamıyla, uzaktaki dostlarıyla, gurbetle sürekli sohbet Nihat Ziyalan, 1950’lerde yazdığı ilk şiirleriyle İkinci Ye- EYLETTİLER GÜLTEKİN AMA TÜRKÇEYİ ediyor, konuşuyor. Şiirleriyle de yer yer hüzünlü konuşmalar ni ile anılmasına, hatta temelkoyucu olarak görülmesine karşın UNUTTURAMADILAR’ yapıyor. İşte bu konuşmalar okurun yüreğine oya gibi işleniyor. ilerleyen yıllarda kendine özgü konu ve şiir poetikasıyla bu ha- “Gurbeti bize vatan eylettiler Gültekin. Başka çaremiz yoktu Okur da kendi dünyasında sürdürüyor bu konuşmaları. reketin şiir anlayışından giderek uzaklaşmıştır. Kendi özgün şi- gurbete gitmekten başka. Ama Türkçeyi unutturamadılar. Türk- Konuşan şiirler kitabı Sevdakeş. Şiirler, konuşa konuşa ya da iriyle Türk şiirinde kalıcı bir yer edinmiştir. çemize dokunamadılar değil mi Gültekin?” Bu sözler, bu ses, oynaya oynaya filmleri, oyuncuları, setleri, öyküleri, aşkları ve Uçakla, ülkemizden yirmi saatlik uzaklıkta yaşıyordur şa- bu soru kulaklarımdan hiç gitmedi, silinmedi. yaşamın her anını da taşıyor Sevdakeş’in yüreğine, memleket ir Nihat Ziyalan. İstanbul’dan sonbaharda bindiği uçak, onu İşte o, yalın, içten, özgün, kendinden çıkıp yine kendine var- havalarıyla birlikte. Sidney’de süren bahara getirip bırakır. dığı şiirleri, romanları, öyküleri, gençlik kitaplarını unuttura- “saksıda bir yaşam olduğumu unutmuş/ kök salmaya/ topra- Giderken annesinin yemeklerinin tadını, babasıyla güreşme- madıkları Türkçe ile yazdı. O neredeyse Türkçe de oradaydı. ğı arıyorum // gübre bol/ su eksiksiz/ şaşırtıyor insanı havalar/ sini, bakışları karşılaştığında “elektriğine çarpıldığı” “ekmekçi Evine götürmedi nehirler, uçaklar onu ama ülkesinde yayım- olmadık yerde çiçek açıyorum” (Sydney’de Bir Şair) kızın”, “Beni bırakıp gidiyor musun?” diye yakınmasını, “Ga- landı kitapları, şiirleri. Ülkesinin her şeyiyle hep içli dışlı oldu lata Köprüsü’nün altında yediği” balığı, “Asmalımesçit’in ter- İLK ROMANI ‘GÜNEŞLE DAMGALI’ hiçbir şeyini kaçırmadan; her şeyden haberi oldu, her şeyi ülke- li,/ kalabalık kokusunu”, havaalanında el sallayan sevdiklerini İlk romanı Güneşle Damgalı’da (2000), yaşanan kirlenmiş dekilerden daha iyi izledi, düşündü, anladı, yorumladı. Yani ne götürür yanında yıllardır. kültürel-ideolojik iklimin insan ilişkilerine dayattığı çürüme- Adana’dan ne İstanbul’dan ne de dostlarından koptu. yi, kırılmaları, savrulmaları ve bunlara karşı varlıklı genç kadın “yazdıklarımı gözyaşımla suladım/ kıyamam/ damlası düşsün ŞAİRİN VEFASI VE CAN DOSTLARI... Ezgi’nin bireysel karşı duruşu etkileyici bir biçimde anlatılıyor. okyanusa/ üstümdeki gökyüzü parçasını/ pul diye yapıştırdım Ortak dostumuz, onun çocukluk arkadaşı şair Mehmet Sidney’deki bu şair Adana’dan hiç kopamaz. İkinci Dünya Bacaksızlar’ı da unutmamış Nihat Ziyalan. Sonra rol arkadaşı zarfa” (Eve Götür Beni kitabının son sayfası). n 10 5 Kasım 2026 DİLVİN YASA