Catalog

alanındadır. Tanrılar da kusursuz değildir. Taraf lirginleşir. Agamemnon evine tutar, öfkelenir, kandırır ve anlaşmazlığa düşerler. kudretli bir kral olarak döner; İnsanlar seçimlerinin sonuçlarını yaşarken kıvrak zekâsıyla öne çıkan Ody- kendilerinden büyük güçlerin bulunduğu bir sseus ise İthake’ye bir dilenci evrende hareket ederler. Poseidon’un öfkesi görünümünde girer. tanrısaldır fakat bu öfkeyi üzerine çeken dav- Polyphemos’un mağarasında ranış Odysseus’a aittir. “Hiçkimse” olmak onu nasıl kur- Odysseus’un dönüş arzusunun sınandığı baş- tardıysa kendi evinde de bir süre ka bir karşılaşma ise Kalypso ile yaşanır. Odysseus olmamak onu korur. Ogygia Adası’nda onu yedi yıl yanında tutan Agamemnon’un hikâyesi böyle- tanrısal nymphe, Odysseus’a ölümsüzlük ve ce Odysseus’un dönüşünün karşı- yaşlanmama olanağı sunar. sında başka bir ihtimal olarak du- Odysseus yine de İthake’yi seçer. Uzakta, kü- rur: Yurdu bulmak kadar ona nasıl dönüleceği- ciktirir. Laertes için dokuduğu kefen tamam- mümkün değildir. Bu sırrı yalnızca ikisi bilir. çük ve dönüşü belirsiz bir ada, kendisine sunu- ni bilmek de önemlidir. landığında evleneceğini söyleyip gündüz do- Yatağın merkezindeki ağacın zeytin olması lan ölümsüzlükten daha güçlü bir çekim taşır. da çarpıcıdır. Zeytin, Odysseus’a yardım eden kuduğunu gece sökmesi bunun en belirgin ör- EVİN DÜZENİ Athena’yla ilişkilendirilen ağaçtır; dönüşün so- neğidir. İKİ FARKLI DÖNÜŞ Homeros’un dünyasında ev, yalnızca yaşanı- nunda Penelope’yle paylaştığı en mahrem sır- Penelope’nin gücü, kendisine tanınan sınırlı Odysseia, Odysseus’un dönüşünü anlatırken lan özel bir mekân değildir. Hane; aileyi, soyu, rın merkezinde de yine o vardır. alan içinde zamanı ve evin düzenini yönetebil- başka bir dönüşü de onun karşısına yerleştirir: mülkü ve bunların sürekliliğini bir arada tutan Bunca savaştan, denizden, tanrıdan ve cana- mesinden gelir. Agamemnon’unkini. bir düzendir. vardan sonra Odysseus’un kimliğini kesinleş- Bu nedenle yirmi yıldır beklediği adam kar- İlyada’nın Akha orduları üzerindeki güçlü Odysseus’un yirmi yıllık yokluğu bu neden- tiren şey Troya’da kazandığı ün değil, iki eşin şısına çıktığında onu hemen kocası olarak ka- komutanı Troya’dan sağ çıkar ve yurduna ula- le İthake’de yalnızca bir kocanın ya da kralın bildiği bir ev ayrıntısıdır. bul etmemesi de aynı ihtiyatın devamıdır. şır fakat Klytaimnestra ile Aigisthos’un ihaneti eksikliği anlamına gelmez. Homeros’un geniş coğrafyası sonunda ye- Penelope, bunca yıl korumaya çalıştığı ha- sonucunda kendi evinde öldürülür. Taliplerin Penelope’nin çevresini kuşatma- rinden oynatılamayan bir yatağa kadar daralır. neye kimin döndüğünden emin olmak ister. Odysseus onunla ölüler ülkesinde karşılaş- sı ve Odysseus’un servetini tüketmesi, hanenin Odysseus yirmi yıl boyunca denizlerde dola- Evlilik yataklarının başka yere taşınmasını tığında Agamemnon artık bir savaş kahrama- geleceğini de belirsizleştirir. şırken onu Penelope’ye ve evine bağlayan yatak söylediğinde Odysseus itiraz eder çünkü yata- nından çok, eve dönmenin tehlikesini bilen Bu uzun yokluk boyunca Penelope’nin ken- İthake’nin toprağına kök salmış halde kalır. n ğı kendisi yapmış, evin bulunduğu yerde yeti- bir ölüdür. Odysseus’a da yurduna vardığın- dine özgü bir yönetim biçimi vardır. şen canlı bir zeytin ağacının gövdesini yatağın da temkinli olmasını ve kendisini hemen açığa Doğrudan hükmetmekten çok zamanı kulla- Odysseia / Homeros / Çevirenler: vurmamasını öğütler. nır; kararları erteler, taliplerin baskısını karşı- bir parçası haline getirmiştir. Azra Erhat, A. Kadir / Türkiye İş İki kahramanın farkı dönüş biçimlerinde be- lar ve hanenin bütünüyle el değiştirmesini ge- Onu yerinden oynatmak, ağacı kesmeden Bankası Kültür Yayınları / 488 s. HALİL İNALCIK’TAN ‘KURULUŞ VE İMPARATORLUK SÜRECİNDE OSMANLI: DEVLET, KANUN, DİPLOMASİ’ smanlı Devleti nasıl bir hukuk ve siyaset anlayışı üzerinde yüksel- letler sistemi içindeki Osmanlı diplomasisi ve devlet geleneğinin tari- di? Bir uç beyliğinden dünya imparatorluğuna dönüşürken dev- hi kökleri, yazarın farklı dönemlerde yazdığı makaleleri aracılığıyla ye- O let düzenini hangi ilkeler şekillendirdi? Kanun, töre, hâkimiyet ve niden değerlendiriliyor. Kuruluş ve İmparatorluk Sürecinde Osmanlı: Devlet, Kanun, Diplomasi, diplomasi Osmanlı siyasi yapısında nasıl bir yer tuttu? Halil İnalcık’ın Osmanlı devlet düşüncesi, hukuk düzeni ve diplomasi ta- Usta tarihçi Halil İnalcık (1916 / 2016), Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları’nca rihi üzerine çalışmalarını bir araya getirirken büyük tarihçinin bu mese- yayımlanan Kuruluş ve İmparatorluk Sürecinde Osmanlı: Devlet, Kanun, leleri ele alış biçimini yansıtan seçkin bir derleme de sunuyor. n Diplomasi’de, Osmanlı Devleti’nin kuruluşundan imparatorluk dönemine uzanan süreçte şekillenen devlet anlayışının temel unsurlarını ele alıyor. Kuruluş ve İmparatorluk Sürecinde Osmanlı: Devlet, Kanun, Osmanlı hanedanının meşruiyet kaynakları, kanun ve örf ilişkisi, pa- Diplomasi - Seçme Eserleri XIX / Halil İnalcık / Türkiye İş dişahlık kurumu, fetih siyaseti, Balkanlar’daki genişleme, Avrupa dev- Bankası Kültür Yayınları / 240 s. / 2026. 8 Ekim 2026 7 PENELOPE / Resim: VICTOR JOHN ROBERTSON