Catalog

MERHABA Kadim tarihten omeros... Kim olduğu, gerçekten tek bir ta- rihsel kişiden söz edip edemeyeceğimiz, İlya- H da ile Odysseia’nın aynı ozanın yapıtları olup olmadığı yüzyıllardır tartışılıyor. Homeros’un yaşayıp yaşamadığı, nerede doğmuş kesitlerle yaşamı olabileceği meselesinde yetkin bir bilim insanı, Troya kazı başkanı Rüstem Aslan, Odysseus: Hoş Geldin Yabancı’da (Doğan Kitap) bu bilinmezliğin altını çizi- yor ve önemli bir şeyin de gerçekliğini dile getiriyor: zenginleştiren aydın: “Aslında Homeros bu anlamda bir istisna de- ğil, tam tersine dönemin entelektüel figürleri için bir normdur. Örneğin Hesiodos, epik ve didaktik şiirle- rinde sınırlı da olsa kişisel göndermelere yer verirken Homeros eserlerinde kendisinden hiçbir şekilde söz Suat Çağlayan! etmez. Bunun nedeni, kahramanlık destanlarının do- ğası gereği şairin kişisel kimliğinin metne dahil edil- memesidir. Bu tür metinlerde şair, sadece belleğin sesi olan ilham perisinin aracısıdır; birey olarak gö- ÖNER YAĞCI rünmez, yalnızca sesiyle var olur.” Aslan’ın diğer bir tespiti ise bugün, Homeros’un ÇOCUK KİTAPLARINDA DOĞA, ÇEVRE, destanını nasıl okumamız gerektiğine dönük adeta HAYVAN SEVGİSİ YÜKLÜ ANLATILAR... işaret fişeğidir: “Burada Homeros, tekil bir kişiden zi- Çocuk sağlığı ve hastalıkları uzmanı, fotoğraf sanatçısı, yade, sözlü şiir geleneğini şekillendiren kolektif hafı- siyasetçi Prof. Dr. Suat Çağlayan’ın (d. 1948) edebiyatçılığı zanın adıdır.” Homeros, simgesel bir addır. çocuklar için doğa, çevre, hayvan sevgisi yüklü anlatılarıyla Alberto Manguel ise kısa süre önce yayımlanan başladı: Büyük Kanatlı Küçük Mavi Kelebek, Umut, Özgür Arı Homeros’un İlyada ve Odysseia’sı (Çev. Algan Sez- Ramba, İyi Pençe, Sokak Kedisi Çerez, Vurdum Gol Oldu. gintüredi, YKY) kitabında Herodotos’tan yola çıkarak Kitaplarıyla antik çağlardan beri pek çok kültürde kutsal iz sürüyor, kurucu-anlatıcı Homeros’un varlığına iliş- sayılan, sağlığın, umudun, barışın simgesi olan, hakkında kin varsayımlarda bulunuyor. Ve şu öz cümleyi kuru- söylenceler üretilen sağlık, umut, barış simgesi zeytin ağacını yor: “Tüm bunlara karşın Homeros’un bir (veya bir- çocuk gönüllerine yerleştirdi: Ne Bilgesin Sen Zeytin Ağacı, çok) biyografisinin bulunması, yaşadığını kanıtlamaz.” Zeytin Kız ile Zeytin Nine Söylenceler Dünyasında, Zeytin Kız Destanları her okumada karşımıza yeni açılımlar ve Zeytin Nine Çiçekler Ülkesi’nde. çıkaran yapısı, Latin yazar Vergilius’un Aeneis anla- GÜNÜMÜZE IŞIK TUTAN ROMANLAR... tısından James Joyce’un Ulysses’ine bizi taşıyacak Tarihin derinliklerine uzanarak insanlığın en eskilerinden bu nitelikleri barındırıyor. Kuşkusuz destanların bir özel- yana sorun haline getirilen kadın ve hekimlik eksenindeki ro- liğidir, efsanevi olanı tarihe / tarihsele dönüştürmek. manlarıyla günümüzün sorunlarına ışık tuttu. Bunu da belli bir zaman dilimi ve yer bilgisi içinde Doğduğu köyden yola çıkarak dilimize o dönemde giren anlatmak. O nedenle Homeros ile Troya’yı özdeşleş- “muhacirlik” olayını odağına aldığı romanı Göç Yarası’nda, tiren “hikâye”yi bilmeden destanların büyüsü anlaşı- Birinci Dünya Savaşı yıllarında emperyalist politikalar nede- lamaz. Manguel de buna kapı aralıyor çalışmasında. niyle yaşanan göçü anlattı. Bir insanın en çok arzuladığı şey, bir zamanlar za- Yüzlerce yıl bir arada yaşayan insanların emperyalistler ve ten sahip olduğu şey olabilir mi? Odysseia’nın (Çev. işbirlikçileri tarafından birbirine düşman edilmesini işledi. Azra Erhat, A. Kadir / İş Kültür) merkezinde böyle tu- Fındık Yaprağı / Bir Karadeniz Kadınının Öyküsü’nde, doğ- haf bir arzu vardır. duğu yörenin doğal yapısı nedeniyle erkeklerin gurbetçi olmaya Troya’dan çıkan Odysseus’un önünde fethedilecek zorlandığı, kadınların ailenin yükünü tek başına üstlenmek zo- yeni bir ülke ya da kazanılacak yeni bir savaş yoktur. runda kaldığı gerçekliğine parmak bastı. Odysseia, yalnızca İthake’ye ulaşmaya çalışan bir Trabzon’daki köyünden kopup İzmir’e yerleşen bir kadının savaşçının serüveni değil; tanrılarla ölümlülerin, ev- oradaki zorlu yaşamını ve savaşımını anlattı. yaşayan Diogenes’i anlattı. le denizin, insanla canavarın birbirine bağlandığı ka- Varlıklı bir aileden gelmesine karşın dünya nimetlerini elinin YÜREKLİ YURTSEVER dim bir dünyadır. tersiyle iterek bir fıçının içinde yaşayan, köpeğinden başka bir Tıbbiyeli Hikmet / Ya İstiklal Ya Ölüm’de, Sivas Yönetmen Christopher Nolan’ın yapıtın özünü şeyi olmayan, elinde fenerle gündüzleri insan arayan ve Büyük Kongresi’nde yaptığı konuşmayla belleklere kazınan Askeri hayli ıskalasa da The Odyssey uyarlamasının yarat- İskender’e “Gölge etme başka ihsan istemem” sözüyle ölüm- Tıbbiye öğrencisi Hikmet’in yaşamöyküsünü romanlaştırdı. tığı merak, Homeros’a ve binlerce yıllık metinlerine süzleşen Diogenes’i anlattı. Kilesun’da (Savaştepe) doğumuyla başlayan romanda Tıbbi- dönmek için de iyi bir vesile. İnsanda özgürleşme umudunun doğmasının habercisi olan ve yeli Hikmet’in İstanbul’un işgaline karşı Kadıköy Kadınları mi- Belki de Homeros’un en ilginç yanlarından biri de MÖ 132’de Çiğli yöresinde Roma egemenliğinin hemen başın - tinginde “İçimizde yurt sevgisi, kafamızda aydınlık var. Bizler tam burada: Ozanın kimliği belirsizliğini korurken ya- da Anadolu’da yaşanan tarihin ilk köle ayaklanmasını Aristoni- ve sizler var oldukça hiçbir işgalci güç, ülkemizde kalıcı olama- pıtları ve kahramanları dünya edebiyatının en tanın- kos / Umutlar Yarım Kaldı’da romanlaştırdı. yacaktır. Çok yakında göreceksiniz” dediğini aktardı. mış figürleri arasında yaşamayı sürdürüyor. Romanda, 2 bin yıl öncesinin Pergamon Krallığı’ndaki At- Kurtuluş Savaşı’nda tifüs aşısının ilk üretimlerine katıla- Feridun Andaç ve Ayça Ceylan’ın yazıları... hena Tapınağı’nı, Zeus Sunağı’nı, heykel okullarını, Bergama rak aşıyı kendi üzerinde deneyen, hekimliğin kıvancı Dr. Yar- Kütüphanesi’nin kuruluşunu, parşömenin bulunuşunu, o döne- - Öner Yağcı (“Kadim tarihten kesitlerle yaşamı bay Hikmet Boran’ın (1901 / 1945) daha sonraki Eskişehir, Er- min Efes, Bergama, Leukai’sini de (Çiğli-Menemen arasındaki zenginleştiren aydın: Suat Çağlayan!”), zurum, Edremit, İstanbul’da geçen günleriyle yakın tarihimize antik kent: Güneş Ülkesi) anlattı. - Can Uyar (Tülay Metin, Altay Tayfun Özcan / önemli bir katkı olan yaşamını tanıklıklarla aktardı. Hekimlik tanrısı Askleipos’un soyundan gelen Herakleides’in Sultan II. Kılıç Arslan: Türkiye Selçuklu Altın Çağının AMAZON SÖYLENCELERİNDEN SMYRNA’YA, oğlu ve günümüzdeki Hekim Andı’na son biçimini veren Mimarı / Kronik), SİNOPE’DEN DİOGENES’E, ARİSTONİKOS’TAN Hipokrat’ı anlattığı Hipokrat’ın Romanı’nda, hem sanat - Duygu Aydemir (Minyoung Kang / Çiçekçi Kadın hem felsefe olan hekimliğin kutsal meslek olduğunu öğrenme HİPOKRAT’A TARİHİ ROMANLARI... / Çeviren: Selen Demirtaş / Timaş), sürecini anlattı. İmbatla Gelen Kadın Smyrna’da, “tarihi romanların - Evin Okçuoğlu (Anonim / Slav Halk Masalları / geniş bir hayal kurma şansı verdiği” düşüncesiyle Amazon Hipokrat’ın kendini geliştirmek için İtalya, akılcı hekimlikle Çeviren: Özdemir Başargan / Kora), söylencelerinden başlayarak İzmir’in kuruluşunu ve en eski hastalıklara göre tedavi yapılıp yoksullara ücretsiz bakılan - Y. Bekir Yurdakul (“Gerçekçi bir büyüme tarihini aktardı. Knidos ve hekimliğin iki bin yıl ileride olduğu Mısır’da öyküsü”; Işıl Özgentürk, Kuş Ne Yana Öter, hastalıklarla ilgili uzmanlaşmasına tanıklık yaptı. Romanda, Antik çağdan felsefe, aşk, erdem ve vazgeçişle ilgili Cumhuriyet Kitapları / “Tanıdık bir masal...”; Sepin Diyonisos Şenlikleri’ne tanık olan Hipokrat’ın Halikarnasos’ta bilgelikler sunduğu Sinopeli Diogenes’te, Zeus’un âşık olduğu Sinanlıoğlu, Yaşlı Ağaç ve Hikâyeler, Doğan), su perisi Sinope’yi “dünyanın en güzel yeri” diyerek getirip sıtma ve veba salgınıyla savaştığını, Peleponez savaşlarında - Vitrindekiler ve Mustafa Başaran’ın hazırladığı bırakmasından sonra onun adıyla anılan kenti ve o kentte yaralılara baktığını, Perikles’in sağlık danışmanı >> Bulmaca ile de düşün trafiği sürüyor! İyi okumalar... lİmtiyaz Sahibi: Cumhuriyet Vakfı adına: Alev Coşkun l Yayın Yönetmeni: Gamze Akdemir l Tasarım: Serhan Eren l Sorumlu Müdür: Betül Berişe l Yayımlayan: Yeni Gün Haber Ajansı Basın ve Yayıncılık AŞ l İdare Merkezi: Prof. Nurettin Mazhar Öktel Sok. No: 2, 34381 Şişli- İstanbul l Tel: 0 (212) 343 72 74 (20 hat) Faks: 0 (212) 343 72 64 l Uets: 25999 - 15079 - 37611 l Reklam Genel Müdürü: Evsun Sinem Alkan l Reklam Rezervasyon: Tel: 0 (212) 343 72 74 Mail: reklam@cumhuriyet.com. tr l Baskı: İleri Basım Mat. Amb. Reklam Tanıtım Yayın ve Teknik Hiz. Tic. A.Ş. Yenibosna Merkez Mh. 29 KITAP Ekim Cd. A1 Apt. No: 5/902 Bahçelievler-İstanbul (Vizyonpark 2. Plaza B-1 Blok Kat: 9 No: 81-82) Tel: 0 (212) 454 32 90 - 0 (212) 454 34 83 l Yerel süreli yayın l Cumhuriyet gazetesinin ücretsiz ekidir.