Catalog

Sürdürülebilirlik 30 EYLÜL 2026 çarşamba 7 İyi haber 4 Avrupa doğayı onarıyor A A Birliği’nde doğa restorasyonu için yeni bir dönem başladı. Üye ülkeler, 2024’te yürürlüğe giren Doğa Restorasyon Yasası kapsamında hazırladıkları taslak ulusal restorasyon Vatikan’ın duvarından planlarını 1 Eylül’de Avrupa Komisyonu’na sundu. Böylece zarar görmüş ekosistemlerin yeniden canlandırılmasını öngören yasanın uygulanmasında önemli bir yükselen iklim alarmı aşamaya geçildi. Avrupa’daki tablo bu adımın neden gerekli olduğunu da atikan Apostolik belgeler ve insanlığın yüzyıllar yerleri mi, yoksa belleğimizi de mı kadar, 2000 seviyesine kıyasla, göre- gösteriyor. AB’de habitatların Kütüphanesi’nin 16. yüzyıldan boyunca biriktirdiği bellek var. kaybedeceğiz? li deniz seviyesinin ABD’nin doğu kıyıla- yüzde 81’i kötü durumda; her üç Vkalma cephesine dev bir dalga rında yaklaşık 40-45 santimetre, Mek- arı ve kelebek türünden birinin Kurgudan gerçeğe Dalga kapıya dayandı çarpıyor. Yaklaşık 70 metre uzunluğun- sika Körfezi kıyılarında ise 55-65 santi- popülasyonu azalıyor. Doğayı da ve 30 metre yüksekliğindeki siyah- JR, eserin çıkış noktasını anlatırken Bilimsel veriler de aynı şeyi söylüyor. metre yükselebileceğine işaret ediyor. onarmanın ekonomik karşılığı da beyaz görüntü, binayı neredeyse yuta- dev dalganın “kitapları, uygarlığımı- Dünya Meteoroloji Örgütü’ne (WMO) dikkat çekici: Avrupa Komisyonu’na Sular altında kalan bellek cakmış gibi yükseliyor. Fransız sokak zın arşivlerini kaybetme korkusu”nu göre 2025 sonunda küresel ortalama göre restorasyona yatırılan her 1 sanatçısı JR’ın “Diluvium” adlı yerleştir- temsil ettiğini söylüyor. Ancak deniz seviyesi, uydu ölçümlerinin baş- Bir kıyı kentini yalnızca binalar- Avro, 4 ila 38 Avro arasında fayda mesi için büyüttüğü görüntünün köke- “Diluvium”daki felaket kurgusal ol- ladığı 1993’e kıyasla yaklaşık 11 santi- dan, yollardan ve ekonomik varlıklar- sağlıyor. ninde ise Gustave Doré’nin 1866 tarih- sa da işaret ettiği tehlike değil. Sanat- metre daha yüksekti. Üstelik yükseliş dan ibaret düşündüğümüzde tablonun Planların odağında, zarar li Tufan gravürü var. Vatikan Apostolik çı, iklim değişikliğiyle birlikte dünyanın hızlanıyor. Bunun başlıca nedenleri, ısı- önemli bir bölümünü gözden kaçırıyo- görmüş ormanlardan sulak Kütüphanesi’nin dış cephesi için sipa- farklı noktalarında suyun yıkıcı gücüyle nan okyanus suyunun genleşmesi ve ruz. Kent aynı zamanda bellektir. Arşiv- alanlara, nehirlerden deniz ve kent riş edilen ilk çağdaş sanat yerleştirmesi giderek daha fazla karşı karşıya kaldığı- buzullar ile buz tabakalarının erimesi. leri, müzeleri, meydanları, ibadethane- ekosistemlerine kadar doğanın olan “Diluvium”, 14 Eylül’de Papa XIV. mızı hatırlatıyor: “Bu dalganın ar- Bugün yaklaşık 770 milyon insan leri, mezarlıkları, mahalleleri ve kuşak- kendini yeniden kurabilmesine Leo’nun açılışını yaptığı “AQVA -Ca- tık görmezden gelemeyece- yüksek gelgit çizgisinin beş lar boyunca aktarılan gündelik yaşam alan açmak var. Üstelik hedefler tastrophe and Wonder” (Su- Felaket ve ğimiz bir şey olduğunu metreden daha az üze- pratikleriyle birlikte var olur. Fransız bağlayıcı: 2030’a kadar AB’nin kara Hayret) sergisinin de en çarpıcı işi. düşünüyorum.” rinde yaşıyor. Hareke- UNESCO’ya göre Dünya Mirası kent- ve deniz alanlarının en az yüzde sokak sanatçısı lerinin yaklaşık üçte biri kıyılarda bulu- 25 Eylül 2026’dan 14 Mayıs 2027’ye Papa XIV. Leo te geçilmediği tak- 20’sinde restorasyon önlemlerinin JR’ın Vatikan nuyor. Akdeniz bölgesindeki Dünya Mi- kadar görülebilecek “AQVA”, Vatikan ise aynı gün dirde kıyı kentleri hayata geçirilmesi, 2050’ye kadar rası alanlarının yüzde 60’ı ise deniz se- Apostolik Kütüphanesi’nin beş Apostolik Apostolik Kütüphanesi’nin ve toplulukları- ise restorasyona ihtiyaç duyan viyesinin yükselmesine bağlı kıyı taşkını yıla yayılacak “Catastrophe and Kütüphane’den nın karşı karşı- tüm ekosistemlerin kapsama cephesine taşıdığı dev ve erozyon gibi riskleri şimdiden bildi- Wonder” (Felaket ve Hayret) sergi “atan bir kalp” ya olduğu risk- alınması amaçlanıyor. Bir başka dalga, kurguyla gerçeğin riyor. UNESCO’nun 2025’te yayımladığı dizisinin ilk bölümü. Program, tarih olarak söz lerin 2100’e ka- hedef de 2030’a kadar en az 25 bin sınırını bulanıklaştırıyor. Deniz ve Akdeniz’deki 114 Dünya Mirası kenti- boyunca yazılı sözü ve mirası tehdit ederek kütüp- dar en az on kilometrelik nehri yeniden serbest ni inceleyen araştırma da bu kırılganlı- eden güçleri; su, ateş, ışık, böcekler hanenin yal- kat artma- seviyeleri yükselirken yüz akışlı hale getirmek. ğın boyutunu gösteriyor: Kentlerin yak- ve insan müdahalesi üzerinden ele nızca kitapla- sı bekleniyor. Ülkelerin planları yalnızca milyonlarca insanın yaşadığı laşık üçte ikisi aşırı sıcak, sel, kuraklık alacak. Dizinin suya ayrılan ilk sergisi rın saklandı- C40’ın küresel 2030’u değil, 2040 ve 2050’ye kıyı kentlerinden kültürel veya fırtına gibi en az bir iklim tehlikesi- “AQVA” ise yaşamın kaynağı olan ğı bir yer değil, kent çalışması ise uzanan yol haritalarını da ortaya ni halihazırda yaşıyor. mirasa uzanan kayıp emisyonların ye- suyun aynı zamanda nasıl yıkıcı bir araştırma ve pay- koyacak. Avrupa Komisyonu Venedik belki de bunun en görünür terince azaltılmadı- güce dönüşebildiğine bakıyor. JR’ın laşım yoluyla yaşa- taslakları Avrupa Çevre Ajansı’nın riski büyüyor. örneklerinden biri. Son 150 yılda gide- ğı bir senaryoda, yüzyı- dev dalgasının ardında kitaplar, yan bir mekân olduğu- desteğiyle inceleyecek; ülkeler rek daha sık su baskınlarına maruz ka- lın ortasında 570’ten fazla nu vurguladı. Böyle bakın- geri bildirimlerin ardından nihai lan kentin yüzde 50’den fazlası, 2020 kentte yaşayan 800 milyondan ca cephenin üzerindeki dev planlarını hazırlayacak. fazla insanın deniz seviyesindeki yük- itibarıyla ortalama deniz seviyesinden dalga daha da güçlü bir Restorasyon yalnızca selme ve kıyı taşkınlarından etkilenebi- yalnızca 80 santimetre ile 1.20 met- İklİm krİzİ, soruyu beraberinde kaybedilen türleri geri getirmek Ülke İçinde leceğini ortaya koyuyor. re arasında yüksekte bulunuyor. Araş- getiriyor: Sular anlamına gelmiyor. Sağlıklı Yerinden Edilme Risk yalnızca uzak ada devletlerinin tırmalar 2100’e kadar göreli deniz sevi- yükselirken sulak alanlar taşkınlara karşı göçü İzleme Merkezi’nin (IDMC) yesindeki yükselişin düşük emisyon se- meselesi değil. Nature dergisinde ya- yalnızca doğal bir tampon oluştururken verilerine göre 2015-2024 yılları yımlanan, ABD kıyılarındaki 32 kenti in- naryosunda 42 santimetreye, çok yük- yaşa- ormanlar ve deniz ekosistemleri arasında 210 ülke ve bölgede celeyen bir araştırmaya göre, 2050’ye sek emisyon senaryosunda ise 81 santi- büyütüyor dığı- karbonun tutulmasına yardımcı afetler 264.8 milyon zorunlu kadar göreli deniz seviyesi yükselme- metreye ulaşabileceğini gösteriyor. Ka- mız oluyor; yaşayan topraklar ise ülke içi yer değiştirme hareketini si 176 bin ile 518 bin arasında ek nüfu- sım 2019’daki “acqua granda” sırasında gıda üretiminin geleceğini tetikledi. Bunların yüzde 89’una fırtınalar ve seller neden olurken depremler, su yüksek gelgit taşkınlarına maruz bı- ise su seviyesi 1.87 metreye ulaşmış ve destekliyor. Doğayı onarmak, kuraklıklar ve orman yangınları da milyonlarca yer değiştirmeye yol açtı. rakabilir. Savunma yapılarının hesa- Venedik’in yaklaşık yüzde 90’ı sular al- iklim krizine uyumdan su ve gıda Yalnızca 2024’te afetlerin tetiklediği ülke içi yer değiştirme hareketlerinin ba katılmadığı modellemede Boston, tında kalmıştı. İklim krizi, kentte yüzyıl- güvenliğine kadar insan yaşamının sayısı 45.8 milyona ulaşarak kayıtlardaki en yüksek yıllık seviyeyi gördü. IDMC New York, Charleston ve Miami gibi kı- lar boyunca biriktirilmiş kültürel mira- dayanıklılığını da güçlendirmek Direktörü Alexandra Bilak’ın sözleri tablonun aciliyetini ortaya koyuyor: “Afet yı kentleri de araştırma kapsamında. sın nasıl korunacağını bugünün mese- demek. kaynaklı yerinden edilme geleceğe ilişkin bir sorun değil. Şu anda oluyor, daha NOAA’nın projeksiyonları ise 2050’ye lesi haline getiriyor. sık yaşanıyor ve her yerde olabilir ancak en çok yoksulları etkiliyor.” Türkiye’den ve dünyadan çevre gündemi u New York İklİm Haftası şirketlerin tedarik zincirlerindeki vaka kaydedildi. Uzmanlar, sorunun kaynaklanıyor. Kirliliğin yüzde 90’dan biriminin son değerlendirmesine riskleri yönetmesini, tedarikçilerin fazlası ise ülkelerin ulusal yetki (Climate Week NYC), 20-27 Eylül nedenlerinden birinin İngiltere’deki göre özellikle Orta ve Batı Avrupa’da tarihleri arasında dünyanın dört bir ise sürdürülebilirlik performanslarını yolların büyük bölümünün uzun alanındaki sularda görülüyor. mısır, ayçiçeği ve patates gibi yazlık yanından iklim liderlerini, iş dünyasını, ölçerek gelişim alanlarını belirlemesini süreli aşırı sıcaklardan çok daha serin ürünlerde verim beklentileri geriledi. u DüNYa’NıN Yaşam Destek sivil toplumu ve uzmanları bir araya hedefliyor. Programa başvurular 3 hava koşullarına göre tasarlanmış Yüksek sıcaklıklar ve yağış eksikliği bazı sİstemlerİ üzerindeki baskı artıyor. getirdi. Bu yıl 1500’ün üzerinde Kasım’a kadar devam edecek. olması olduğunu belirtiyor. İngiltere bölgelerde topraktaki su rezervlerini Potsdam İklim Etkileri Araştırma etkinliğe ev sahipliği Ulaştırma Bakanlığı ise yerel azaltırken mera ve yem bitkilerinin u Global wİtNess’ıN yeni Enstitüsü (PIK) tarafından 60’tan yapan hafta, bugüne yönetimlerin karayolu ağlarını gelişimini de olumsuz etkiledi. JRC, raporuna göre 2025’te dünya fazla bilim insanının kadarki en kapsamlı değişen iklim koşullarına karşı daha iklim koşullarının hayvancılık üzerinde genelinde en az 124 toprak ve çevre katkısıyla hazırlanan buluşma oldu. dayanıklı hale getirmesi için rehberlik de baskı oluşturduğuna dikkat savunucusu öldürüldü. Cinayetlerin 2026 Gezegen “Enerji, etki ve eylem” ve kaynak sağlandığını açıkladı. çekiyor. Bulgular, Avrupa tarımının yüzde 85’i Latin Amerika’da Sağlığı Kontrolü odağıyla düzenlenen artan sıcaklık ve kuraklık karşısındaki gerçekleşirken, raporuna göre, u Çevre korUma etkinliklerde temiz enerji kırılganlığını bir kez daha ortaya Kolombiya 39 ölümle dokuz gezegensel tekNolojİlerİ alanında faaliyet dönüşümünden iklim finansmanına, koyuyor. üst üste dördüncü sınırın yedisi güvenli gösteren kâr amacı gütmeyen kuruluş gıda sistemlerinden doğa ve sağlığa kez en fazla vakanın seviyelerin dışına çıktı. İklim SkyTruth’ın uydu görüntüleriyle u YeNİ ZelaNDa’Ya özgü, kadar çok sayıda başlık ele alındı. kaydedildiği ülke oldu; değişikliği, biyosfer bütünlüğü, arazi hazırladığı yeni küresel analiz, uçamayan ve kritik tehlike altındaki Haftanın ana mesajı ise yeni Brezilya’da ise 26 kullanımı, tatlı su, biyokimyasal denizlerdeki kronik petrol kirliliğinin kakapo papağanlarının sayısı 325’e taahhütlerin ötesine geçerek mevcut çevre savunucusu yaşamını yitirdi. döngüler, yeni kimyasal ve sentetik boyutunu ortaya ulaşarak modern iklim çözümlerinin uygulamasını Öldürülenlerin yüzde 43’ünü Yerli maddeler ile okyanus asitlenmesi koydu. Çalışmaya göre koruma döneminin hızlandırmak oldu. halklara mensup kişiler oluşturdu. sınırları aşılmış durumda. Üstelik her yıl yaklaşık 1.58 en yüksek seviyesine u UN Global CompaCt Global Witness, eksik bildirim ve rapor, bu yedi sınırın tamamında milyon kilometrekarelik çıktı. 2026 üreme türkİYe’NİN MEXT işbirliğinde ve baskının şimdiye kadar kaydedilen doğrulama güçlükleri nedeniyle okyanus yüzeyi sezonunda hayatta Türkiye İş Bankası desteğiyle hayata gerçek sayının açıklanandan daha en yüksek seviyeye ulaştığını ortaya petrol tabakalarıyla kalan 90 yavrunun geçirdiği Sürdürülebilir Tedarik Zinciri yüksek olabileceğine dikkat çekiyor. koyuyor. Güvenli alanda kalan iki kaplanıyor; bu alan popülasyona katılmasıyla türün Programı, şirketler ile tedarikçilerini sınır ise stratosferik ozon tabakası ve İspanya’nın yaklaşık üç katına denk sayısı yaklaşık 75 yıl sonra ilk kez u İNGİltere’NİN doğusunda sürdürülebilirlik atmosferik aerosol yükü. aşırı sıcakların yol altyapısı üzerindeki geliyor. En yüksek petrol kirliliği 300’ün üzerine çıktı. Yeni Zelanda dönüşümünde yoğunluklarının Kızıldeniz, Basra Koruma Dairesi’nin Kakapo Kurtarma etkisi giderek daha görünür hale u avrUpa’Da 2026 yazına buluşturuyor. UN Körfezi, Akdeniz ve Karadeniz’in Programı başladığında, 1995’te geliyor. BBC’nin yerel karayolu damga vuran aşırı sıcaklar ve kuraklık Global Compact yetkililerinden elde yanı sıra Batı Afrika açıklarında ve tarımsal üretimi geriye yalnızca 51 kuş kalmıştı. Yoğun verilerine göre ettiği verilere göre, Endonezya çevresindeki sularda de etkiledi. Avrupa koruma çalışmaları sayesinde nüfus şirketlerin çevresel, görüldüğü belirlendi. Analize göre altı kattan fazla büyürken, yetkililer eriyen yol vakaları Komisyonu Ortak sosyal ve yönetişim (ÇSY/ESG) son üç yılda yüzde 67 modellenen petrol kirliliğinin yüzde Araştırma Merkezi’nin türün uzun vadeli geleceği için yaşam etkilerinin yaklaşık yüzde 67’si arttı; son dört yılda 81’i gemilerden, yüzde 18’i ise açık (JRC) tarımsal alanlarının genişletilmesinin hâlâ tedarikçileriyle bağlantılı. Program, ise 200’den fazla deniz petrol ve gaz altyapısından ürünleri izleyen MARS kritik olduğuna dikkat çekiyor. vrup