Katalog

BAŞAK BAYSALLI’DAN ‘BAŞKA ZAMANLARIN ADIMLARI’ ‘Yüreğimdeki derin sızının sesini dinledim’ Başak Baysallı’nın Fresko Üçlemesi (Everest Yayınları) olarak silah altına alınması, Varlık Vergisi ve 6-7 Eylül olaylarına kısa süre önce yayımlanan Başka Zamanların Adımları odaklandı. İlk kitapta babaannesi Matilda’nın izini sürerek Fresko adlı kitabıyla tamamlandı. Üçlemenin ilk kitabı Fresko Apartmanı’nın kapısını çalan Defne, Fresko Üçlemesi’nin son Apartmanı’nda ana karakterlerle tanıştıran yazar, Sarkaç’ta ise halkası Başka Zamanların Adımları’nda ise İstanbul-Napoli-Kudüs 1940’lı yıllarda, Rum, Yahudi ve Ermenilerin Nafia askeri arasında kendinden önceki adımları takip ediyor. Bir yazarın yarattığı tüm ESRA ARGA karakterlerde tanıdığı insan- ların izi vardır, diye düşünü- ‘MEKÂNIN TOPLUMSAL VE BİREYSEL HAFIZADAKİ yorum. Kendisinden de izler YERİNİ VURGULAMAK İSTİYORUM’ vardır hatta. Kirkor’un öfke- n Sizi yakın geçmişte yaşanmış ve gereği kadar konuşul- den uzak duruşunda benden, mamış olayları anlatmaya yönlendiren neydi? yaşama ilişkin bazı sözlerinde BAŞAK BAYSALLI - Yakın tarihi araştırmaya başladı- dedemden izler var meselâ. ğımda çok gençtim, bir kitap yazma hayalim yoktu. Bugüne n Üçlemede kurgu karak- nasıl geldiğimizi öğrenmek istiyordum. Yıllar boyunca se- terlerin yanında gerçek ka- minerlere, konferanslara, sözlü tarih çalışmalarına katıldım. rakterler de var, değil mi? Öğrendikçe gerçekle yüzleştim, çaresizlik hissiyle ya- BAYSALLI - Evet, kurgusal şadım uzun süre, olan olmuştu ve yaşananları değiştirmek karakterler ile gerçek karakter- mümkün değildi. leri buluşturmayı seviyorum. Çaresizlik hissi zamanla yerini derin bir sızıya bıraktı. Sarkaç’ta dönem atmosferini Fresko Üçlemesi’nin hikâyesini oluştururken yüreğimdeki güçlü kılabilmek için gerçek derin sızının sesini dinledim. kişilerden yararlandım. İsmet n Üçlemede mekânlar sadece arka plan değil, onları ya- İnönü, Berber Yani, Ara Güler, Necip Fazıl onlardan birkaçı. şadığınız yerlerden esinlenerek mi yarattınız? Yahudi toplumunu tanıma sürecinde bana rehberlik eden BAYSALLI - Yıllardır İstanbul’da yaşıyorum. Şehrin giz- Alberto Modiano da Başka Zamanların Adımları’na yerle- li köşelerini keşfetmeyi seviyorum. Bu sevgi yazdıklarıma şen karakterlerden biri oldu. Gerçek kişilerin kurgunun ger- da yansıyor. Tarihi yapıların metinde yalnızca dekor olarak çekliğine katkı sunduğuna inanıyorum. yer almaması için mekân-insan ilişkisine odaklanıyorum. Mekânın hem toplumsal hem de bireysel hafızadaki yerini ‘AİT OLDUĞUM TOPRAKLAR BENDE vurgulamak istiyorum. PEK ÇOK AĞRIYA SEBEP OLUYOR’ Başka Zamanların Adımları’nda öne çıkan bir cüm- n ‘KURGUSAL VE GERÇEK KARAKTERLERİ le “Ev, insanda ağrıya sebep olur muydu hiç?” Gerçekten BULUŞTURMAYI SEVİYORUM’ ev, insanda ağrıya sebep olur mu? Sizin de böyle bir ağrı- n Sanatın diğer dallarını da ihmal etmediğinizi fark nız oldu mu? ya Savaşı, İsrail-Filistin meselesini işlerken iktidarların ve ettim. Resim, müzik, opera... Sarkaç’ta Seyyan Hanım ve BAYSALLI - Ev, birçok anlam taşıyor. Doğup büyüdüğü- geniş toplumun “öteki” ilan edilen toplumların yaşamını na- Denizkızı Eftalya’dan bahsederken Başka Zamanların müz yuva, aile, yetiştiğimiz toplum, ülke, ait olduğumuz her sıl mahvettiğini göstermek istedim. Adımları’nda Leyla Gencer’e yer vermişsiniz. ne varsa ev demek. n Başka Zamanların Adımları’nın kapağındaki kadın Unutulmaz şarkı ve sanatçılarımızı nasıl seçtiniz? Hem soyut hem somut anlamlarıyla düşününce ev herkeste görseli siz misiniz? BAYSALLI - Sanatın tüm dallarının birbirini beslediğini ağrıya sebep olur. Tabii burada ağrının da anlamlarını düşün- BAYSALLI - Kitabın çıktığı günden bu yana en çok karşı- düşünüyorum. Edebiyat, resim ya da müzikten bağımsız dü- mek gerekir. Acı, rahatsızlık, huzursuzluk aklıma ilk gelenler. laştığım soru bu oldu. Hayır, ben değilim. Diğer iki kitabın şünülemez. Benim için ev, her şeyden önce ait olduğum topraklar demek kapakları tekrar baskılarda değişecek ve okur birbirini bü- Üçlemede farklı dönemler, hiç yaşamadığım yıllar var. ve ne yazık ki bu topraklar bende pek çok ağrıya sebep oluyor. Dönem atmosferini yaratabilmek için tarihten ve mimariden tünleyen üç kadın görseliyle karşılaşacak. Sanırım üçlemede yararlandığım kadar müzikten, resimden de yararlanmalıy- İKTİDARLARIN YAKIP YOK ETTİĞİ YAŞAMLAR kadın karakterler ön planda olduğu için tasarımcımız Hamdi dım. Asıl neden bu olsa da hikâyeye yerleşen şarkıların, re- Üçlemeyi yazmaktaki amacınız ülkemizdeki azınlık- n Akçay kadın görsellerini tercih etti. simlerin kendi zevkimin yansıması olduğunu söyleyebilirim. ların yaşadıklarını hatırlatmak mı, yoksa aidiyet duygusu- n Şu anda üzerinde çalıştığınız yeni bir kitap var mı? Kirkor’un bendeki yeri çok başkaydı. Sevecen, iyi kalpli ol- nun önemini vurgulamak mı? BAYSALLI - Yazı masamda birçok taslak var, yazılacak ması günümüzde göremediğim özelliklerdendi belki de. Başka BAYSALLI - Her ikisi de. Başka birçok meseleyi dile ge- onlarca hikâyeden birini nihayet seçebildim. 19. yüzyıl son- Zamanların Adımları’nda Kirkor’dan ayrılmak beni çok üzdü. tirmek de. Katliamlar, sürgünler, kendi memleketinde öteki larında bir sürgün hikâyesi. Şu günlerde dönem araştırması n Bu bölümü yazarken ne hissettiniz? Kirkor size tanı- olmak, uzak diyarlarda yabancı olmak... Tüm bunları anla- yapıyorum. Yine uzun soluklu bir çalışma olacak. n dığınız ya da sevdiğiniz kimi anımsatıyor? maya çalışırken yazdım üç kitabı da. Fresko Apartmanı / Sarkaç / Başka Zamanların BAYSALLI - Kirkor, benim de içimi ısıtan bir karakterdi. Napoli’den Kudüs’e uzanan bu hikâyede en çok dert edin- Onu yazdığım anlarda ona sığınmış gibi hissettim. O, hikâyeye diğim mesele iktidarların yakıp yok ettiği yaşamlardı. Adımları / Başak Baysallı / Everest Yayınları / 112 veda ederken yüzümde hüzne eşlik eden bir gülümseme vardı. Varlık Vergisi, 6-7 Eylül olayları, 64 sürgünleri, II. Dün- s., 556 s., 448 s. / 2020, 2022, 2025. GUSTAVE FLAUBERT’DEN ‘MADAM BOVARY’ “Hem ölmeyi hem de Paris’te yaşamayı arzuluyordu.” Fakat Gustave Flaubert’in kendi döneminde sarsıntı yaratan Kitaptan... Madam Bovary’si, çağdaş okurun zihninde bir kadın öyküsü olarak artık alışılageldik olandan farklı yerlere temas ediyor. mma Bovary’nin ikilemi içinden taşarak dış dünyaya karışır, Flaubert’in romantizmin idealize edilmesine bir tepkisi, dış dünya ise onun hayallerine ters düşerek içindeki realizmin ilk ve önemli örneklerinden olan Madam Bovary, E duygusal kaosu dayanılmaz hale getirir. Meltem Gezgin’in çevirisiyle Hep Kitap tarafından özel Emma, öyküsünün sayfalarını aşar ve içinde yaşadığımız dünyada da yüz yılı aşkın zamandır yankı uyandırır, kadınların baskısıyla yayımlandı. n yüz karası olarak gösterilir; öyle ki bugün psikolojide ve Madam Bovary / Gustave Flaubert / Çev. Meltem Gezgin / edebiyatta tatminsizlik ve memnuniyetsizlik anlamına gelen Bovarizm terimi ortaya çıkmıştır. Hep Kitap / 512 s. / 2026. 12 2 Nisan 2026