Katalog

( ) 1908 / 1981 Edebiyat ve sanat belleğimiz ‘Varlık’ ile Cumhuriyetin kültür temellerini döşeyen aydın: Yaşar Nabi Nayır! dirilme, güçlenme ve kalkınma davasıdır. Topyekûn ÖNER YAĞCI Batılılaşma ve laikleşme yolu ile çağdaş uygarlık düzeyine erişme davasıdır” diyerek 1960’lı yılların YEDİ MEŞALECİLER! başucu kitaplarından Atatürkçülük Nedir?’de, Yakup Varlık dergisiyle Cumhuriyet tarihinin edebiyat ve Kadri Karaosmanoğlu, Falih Rıfkı Atay, Hasan sanat belleği olan, Varlık Yayınları’yla kültürümüze Âli Yücel, Şevket Süreyya Aydemir, Hıfzı Veldet damgasını vurarak “Varlık olmadan çağdaş Türk ede- Velidedeoğlu, Ömer Asım Aksoy, Melih Cevdet biyatı tarihi yazılamaz” dedirten bir edebiyatçıydı Ya- Anday, Ceyhun Atuf Kansu, Attilâ İlhan, Oktay Akbal, şar Nabi Nayır (1908 / 1981). Tahsin Yücel, Tarık Zafer Tunaya gibi aydınlarımızın 1928’de altı arkadaşıyla yayımladığı Yedi Meşale adlı düşüncelerini paylaştı. seçme şiirler kitabıyla Cumhuriyetin ilk edebiyat toplu- Tek Yol Atatürk Yolu’nda “Atatürk yolu tek luğunu kuran genç şairlerinden biri olarak adını duyurdu: kurtuluş yolumuz bizim. Aklı başında hiçbir Türk “Nasıl taşta çeliğin izi kalırsa derin,/ üstüne satır aydınının şüphesi yok bundan. Ama yurdun hayrına satır öyle nakşoldu yerin./ üzülme senden sonra olan bu çıkar yolu bırakıp birtakım birbirinden beter kalbime girenlerin,/ yalnız senin aksindir orada çıkmazlara saplananlarımız günden güne çoğalıyor” görecekleri...” diyerek uyardığı yazılarını bir araya getirdi. Kahramanlar ve Onar Mısra adlı şiir kitapları- nın yanı sıra, romanlar (Bir Kadın Söylüyor, Âdem ‘YENİ TÜRK EDEBİYATININ BİR VARLIK ile Havva), öykü kitapları (Bu da Bir Hikâyedir, Sevi OLDUĞUNU İSPAT EDECEĞİM!’ Çıkmazı), oyunlar (Mete, İnkılap Çocukları, Beş De- 1960’tan sonra Varlık’ta yazdığı kültür ve vir, Köyün Namusu) yayımladı. siyaset yazılarını, Nereye Gidiyoruz ve Çağımıza Balkanlar’daki Türk mirası ve Türklerin durumuyla Ters Düşenler / Günümüz ve Geleceğimiz Üstüne ilgili gezi izlenimlerini aktardığı Balkanlar ve Türklük Düşünceler’de aktardı: (1936) kitabını yıllar sonraki gezisinin izlenimleriyle “Tarihsel yanılgılar sonucu dilimize zorla sokulmuş genişletti: Yollar Boyunca Değişen Dünyamız (1973). ama halkımıza bir türlü benimsetilememiş binlerce Arap ve Fars sözcüğünü ve bunların birlikte getirdik- EDEBİYATÇILAR İLE OKURLARI leri gramer kurallarını korumaya kalkışmak gibi boş KUCAKLAŞTIRDI! bir çabanın peşinde değil midirler yüzyıllardan beri? Edebiyat, roman, şiir, öykü, dil özleşmesi, edebiyat Bu yabancı sözcükleri, kılıç gücü ile alınmış yaban- eğitimi, yazarların özgürlüğü gibi konulardaki düşün- cı topraklar gibi, ulusumuzun fetihlerinden sayıp bun- celerini Edebiyatımızın Bugünkü Meseleleri ve Yıllar lara bir çeşit kutsallık tacı giydirerek bu palyaço kılı- Boyunca Edebiyat Dünyamız adlı kitaplarında sundu. lah Ataç, Ahmet Kutsi Tecer, Sabahattin Ali, Sait Fa- ğında halkımıza yutturmak isteyenler ve ona özbenli- Abdülhak Şinasi Hisar, Cahit Sıtkı Tarancı, Haldun ik, İlhan Tarus, Cahit Sıtkı Tarancı, Orhan Kemal gibi ğini unutturarak onun yabancı ulusların kültür sömür- Taner, Nurullah Ataç, Reşat Nuri Güntekin, Tahsin edebiyatçılarımızın sıcak dünyasıyla kucaklaştırdı. gesi haline gelmesi için yabancılaşmanın öncülüğünü Yücel gibi yazarların edebiyatımızın sorunlarıyla ilgili ‘ATATÜRK YOLU TEK KURTULUŞ günümüzde de sürdürenler onlar değil midirler?” görüşlerini Edebiyatçılarımız Konuşuyor’da aktardı. “Kendilerinden söz açıyorlar. Çalışmalarından. YOLUMUZ. AKLI BAŞINDA HİÇBİR TÜRK “Yeni Türk edebiyatının bir varlık olduğunu ispat Hazırlamayı tasarladıkları eserlerden. Espriler ya- AYDINININ ŞÜPHESİ YOK BUNDAN.’ edeceğim” diyerek çıkarmaya başladığı Varlık dergisi pıyor, güldürücü hikâyeler anlatıyor, karşılaştıkla- Şiir Sanatı’nda, Garip, Nâzım Hikmet, 1940 kuşağı, bir kültür okulu, çağdaşlaşmanın yol haritası oldu: rı tuhaf olaylardan söz ediyorlar” diyerek kendisi- İkinci Yeni şiiri atılımlarıyla zenginleşen şiirimizin bu- “VARLIK, Cumhuriyeti en büyüğümüzden emanet ne gelen mektupları Dost Mektuplar / Mektuplarıyla lunduğu noktadan hareketle dünyanın ve ülkemizin önde alan bir Türk gençliğinin, yaratıcı bir İnkılâp neslinin Edebiyatçılarımız’da kitaplaştırdı. gelen şairlerinin şiir konusundaki düşüncelerini aktardı. sanat sahasında da var olduğunu göstermek ve onun Bu mektuplarla okurlarını Nahit Sırrı Örik, Nurul- “Atatürkçülük; genç Türkiye Cumhuriyeti’nin için çalışmak istiyor. Telif yazılara daima en fazla yer >> 8 12 Mart 2026 LÜTFİ ÖZKÖK