Katalog

ALBERT SPEER’DEN ‘ÜÇÜNCÜ REICH YILLARI: HATIRALARIM’ ‘Hitler’in Mimarı ve Silahlanma Bakanı’ Otuz altı yaşındaki mimar, bir gecede Reich’ın verimliliğin neye hizmet ettiğini nasıl görmezden gelebildiğini ALİ KAAN CERİT sergilemesi. en kritik bakanlığını devralmıştı. Bu geçiş, kitabın da yapısını belirliyor. ir mimar düşünün. Genç, yetenekli, HİTLER’İN PORTRESİ: PARANOYAK, Birinci kısım mimarın dünyası: Hitler’le kurulan hırslı. Mesleğinin zirvesine çıkmak GÜVENSİZ VE GERÇEKLİKTEN KOPUK! kişisel bağ, Obersalzberg’deki çay sohbetleri, B istiyor ama Almanya derin bir ekonomik Albert Speer’in anıları, Hitler’i en yakından tanıyan biri megaloman yapı projeleri, Berlin’i “Germania” bunalımın içinde ve iş yok. Bir gün, ülkenin tarafından çizilmiş nadir portrelerden biri. adıyla dünyanın başkentine dönüştürme hayalleri... yeni liderinin dikkatini çekiyor. Resmi törenlerdeki Hitler değil bu; gece yarılarına kadar Speer, dünyanın en büyük kubbeli salonunu İkisi arasında kurulan bağ, mesleki bir ortaklığın mimarlık planları üzerinde heyecanlanan, çay sohbetlerinde ve zafer taklarını tasarladı. Bunlar mimarlık çok ötesine geçiyor. Mimar, liderinin en yakın saatlerce monolog yapan, aynı zamanda paranoyak, güvensiz değil, taşa dökülmüş iktidar fantezisiydi. Ve çevresine giriyor. ve gerçeklikten kopan bir adam. Speer bu fantezinin baş icracısıydı. Önce binaları, sonra tüm savaş makinesini inşa En sarsıcı sahnelerden biri, savaşın son günlerinde İkinci kısım teknokratın dünyası: Silahlanma ediyor. Ve sonunda kendini Nürnberg’de sanık Berlin’deki yeraltı sığınağında geçiyor. Speer, vedalaşmak için üretiminin merkezileştirilmesi, hammadde savaşları, sandalyesinde buluyor. Hitler’in yanına gidiyor. Aralarında on iki yıllık bir bağ var. cephe gerisinin örgütlenmesi, parti içi entrikalar... Bu, Albert Speer’in hikâyesi. Emir Eva Braun şampanya açıyor, pasta ikram ediyor. Üçüncü kısım ise çöküşün dünyası: Öngüner’in çevirisiyle Kronik Kitap tarafından Speer soruyor: “Neden hâlâ bu kadar çok insanın ölmesi Yenilginin kaçınılmazlığını gören ama yayımlanan Hatıralarım, Nazi Almanyasının gerekiyor? Her şey boşuna…” Hitler’in vedası buz gibi: Hitler’den kopamayan bir adamın son ayları... iç dünyasına Hitler’in en yakın çevresinden “Demek ki gidiyorsunuz. Peki. Görüşmek üzere.” Albert Speer’in anılarının asıl gücü, Nazi bakmayı sağlayan ender tanıklıklardan biri. Nürnberg Duruşmaları, kitabın kırılma noktası. Diğer rejiminin işleyişini bir mühendisin, bir yöneticinin gözünden Speer bu kitabı yirmi yıllık hapis cezasının ardından 1969 sanıkların çoğu suçlamaları bütünüyle reddederken Speer farklı göstermesinde yatıyor. yılında yayımladı. Ama metin sadece bir anı kitabı değil, bir yol seçiyor: “Ahlaki sorumluluk” kavramını öne çıkarıyor. Speer ideolojik söylemlerin değil, üretim rakamlarının ve totaliter bir rejimde teknik bilginin nasıl bir iktidar aracına Bu tavır, savaş sonrası kamuoyunda onu “itiraf eden Nazi” verimlilik hesaplarının adamıydı. dönüştüğünün belgesi. olarak farklı bir yere konumlandırıyor. Tank üretimini beş katına çıkardığını, Alman savaş Hatıralarım’ı özgün kılan şey yazarının kimliği. Speer Ama yıllar içinde açılan arşivler, zorla çalıştırma sanayisini rasyonel bir yönetimle ayağa kaldırdığını teknik bir ne bir general ne bir ideolog ne de bir parti fanatiğiydi. Berlin politikalarının kapsamı ve toplama kamplarıyla kurulan gururla anlatıyor. Teknik Üniversitesi mezunu bir mimardı. doğrudan bağlar bu itirafın sınırlarını gözler önüne seriyor. Mimarlık kariyeri Hitler’in dikkatini çekmesiyle birlikte TEKNOKRASİNİN BÜYÜSÜ VE KÖRLÜĞÜ! Speer’in bildiğinden çok daha fazlasının farkında olduğu hızla yükseldi; Nürnberg parti kongreleri için tasarladığı ışık Speer, üretim mucizelerinden bahsederken o üretimi ortaya çıkıyor. O, totaliter bir rejimde işini iyi yapan, sistemin kubbesi ve dev alanlar onu rejimin baş mimarı yaptı. olanaklı kılan zorunlu işçileri, toplama kamplarından getirilen dışına çıkmayan, sorgulamak yerine uyum sağlayan eğitimli Ama asıl dönüm noktası 1942’ydi. Silahlanma bakanı Fritz mahkûmları, insanlık dışı çalışma koşullarını uzun süre görüş profesyonelin prototipi. Todt’un uçak kazasında ölmesinin ardından Hitler, Speer’i Bu noktada Hatıralarım, salt bir tanıklıktan öte bir bellek inşası, alanının dışında tutuyor. bir insanın kendi tarihini yazarken neyi vurguladığının, neyi geri Almanya’nın tüm savaş sanayisinin başına getirdi. Kitap boyunca “Bilmiyordum” ile “Görmek istemedim” Speer o gece Todt’un uçağıyla Berlin’e dönmeyi planlamış arasındaki sınır sürekli bulanıklaşıyor. planda bıraktığının, hangi dili seçtiğinin belgesi haline geliyor. ama Hitler’le gece yarısına kadar süren bir sohbetin ardından Hatıralarım’ın en ibretlik yeri de burası: Teknik uzmanlığın, Söylenenler kadar susulanlar da bu metnin parçası. Speer’in çok yorgun düşüp uçuşu iptal etmişti. profesyonel yetkinliğin, ahlaki sorumluluğun yerine nasıl hikâyesi bilginin, tekniğin ve uzmanlığın iktidarla kurduğu geçebildiğini, bir insanın verimlilik peşinde koşarken o ilişkiyi sorgulayan herkes için güncelliğini koruyor. Ertesi sabah telefonla uyandırıldığında Todt’un öldüğünü öğrendi. n Tanımlar ve sözcükleriniz: başka bir hikayede ………. olmaya git- miştir belki de.” (Nâzım Hikmet Ran) A. Dere kıyılarında, sulak çayırlarda ken- BULMACA KIp diliğinden yetişen, çok yıllık ve yaprakla- — — — — — — — rı sebze olarak kullanılan, tohumlarından 1 28 13 21 26 57 78 Hazırlayan: MUSTAFA BAŞARAN trbulmaca@ gmail.com çay yapılan, ıspanağa benzeyen bir bitki. F. Stephen King’in bir kitabı. — — — — — — — — — — — — — 8 35 3 55 59 42 25 29 43 37 67 74 86 B. “Rengarenk dünyada bir adam gezer, G. Çakırdoğan da denilen yırtıcı kuşlar- Ne zengin ne fakir, ne mümin ne zındık, dan bir tür doğan. Hiçbir gerçeğe dalkavukluk etmez, Hiçbir yasayı tanımaz — — — — — — Cesur ve üzgün 36 75 39 10 72 45 Bu ………. dünyada kimdir bu adam?” H. Sanayi. (Ömer Hayyam) — — — — — — — — — — — — — — — 65 61 51 14 76 85 58 5 2 17 9 22 32 54 60 I. “Filler Sultanı ile Kırmızı Sakallı Topal C. Göz kapaklarının altında birtakım kabar- cıkların belirmesiyle başlayan, tedavi edil- ……….” (Yaşar Kemal kitabı) mediğinde kirpiklerin içeriye kıvrılması, say- dam tabakada yaralar çıkması nedeniyle — — — — — — — körlükle sonuçlanabilen bulaşıcı hastalık. 6 63 73 38 33 27 7 — — — — — — J. Kalıtım. 18 4 47 69 70 41 — — — 30 48 20 D. “Aynada başka güzelsin, K. Gaziantep ilinin bir ilçesi. Yatakta başka; Aldırma söz olur diye; — — — — — — — Tak takıştır, 12 77 15 49 44 24 11 Sür sürüştür; ………. gel, 1881 ÇÖZÜM: A. CİMRİLİK, B. Piyasa vakti, ALABİLDİĞİNE, C. RÜŞTİYE, D. Mahallebiciye.” (Orhan Veli Kanık) İZİNSİZ, E. ABUKLUK, F. NEYZEN, G. CEDİT, H. OYUN, I. LÜZUM, J. EDİP. — — — — — — — Metin: “Yaş önemli değildir. İkiniz birlikte Bulmaca tamamlanınca, sorulan tanımların karşılığı olan sözcüklerin ilk harfleri yukarıdan aşağıya 23 82 52 64 40 31 50 büyüyecek, kendi yolunuzu bulacaksınız. doğru Berci Kristin Çöp Masalları adlı kitabın yazarının adını oluşturacak; bulmaca karelerindeyse E. “Kim bilir. Masalınızın kahramanı, Tıpkı bizim gibi.” (Carian Cole) aynı kitaptan bir metin ortaya çıkacaktır. Geriye kalan harfleri de siz tahmin ederek metni oluşturun. 14 12 Mart 2026 ta