Katalog

yıllarına, Dünya Savaşı’na, Kurtuluş Savaşı’na uzan- nın açmazlarını ve sorunlarını irdeledi. Solcu, sosyalist, Kemalist, sosyal dı ve bunlar Cumhuriyet kuşağının kişileri olarak top- ‘HANGİ ATATÜRK’, ‘HANGİ EDEBİYAT’, demokratların tarihe ve günümüze lumsal bir mücadeleyi sürdürdü. ‘HANGİ LAİKLİK’, ‘HANGİ KÜRESELLEŞME’ nasıl yaklaşmaları gerektiği “Mustafa Kemal’in iç içe üç büyük eylemi var: Em- ŞAİR, ROMANCI, KÜLTÜR SAVAŞÇISI konusunda önerdiği bileşke: peryalizme karşı kurtuluş savaşı, padişaha karşı de- Ekim 1967’de Yön’de başlattığı yazılarıyla şair, ro- mokratik devrim, toplumun ümmet aşamasından ‘mil- “Sosyalist sol, Müdafaa-i Hukuk’la mancı kimliğine kültür savaşçılığını ekledi. let’ aşamasına dönüşümü...” düşüncesi temelinde ve Soruları, yorumlarıyla şaşırtan, yanıtlarıyla kışkırtan, arasında o red ve inkâr edilemez “Kuvayı Milliye’nin, aslında XX. Yüzyılın ilk ‘Halk sorguculuğuyla kızdıran, kararlılığıyla alkışlatan yazı- ‘göbek bağını’ mutlaka hesaba Kurtuluş Ordusu’, Müdafaa-i Hukuk’un mazlum mil- larında siyasal, ekonomik, toplumsal, kültürel sorunla- katmalı ve Kemalizmle sosyalizm letlerin hepsi için ilk kurtuluş öğretisi...” olduğu dü- rımızın kaynağını araştırdı. antiemperyalist olmalı…” şünceleri çerçevesinde Hangi Atatürk’ü sundu. Bu sorunlarımızın ancak ulusal bağımsızlık temelin- de çözümleneceği düşüncesinden hareket eden cesare- ti, özgünlüğü, yaratıcılığı, yurt sevgisiyle okuyanları CUMHURİYET GAZETESİNDE YAZDIĞI uyandırmaya, bilgilendirmeye çalıştı. KÖŞE YAZILARINI ‘CUMHURİYET SÖYLEŞİLERİ’ KİTAPLARIYLA SÜRDÜRDÜ! ‘ATTİLÂ İLHAN’IN DEFTERİ’ Cumhuriyet gazetesinde yazdığı köşe yazılarını “Attilâ İlhan’ın Defteri” adlı bir dizide kitaplaştır- “Cumhuriyet Söyleşileri” dizisi kitaplarıyla sürdürdü. dığı bu yazılarında, çağını anlamaya, sorgulamaya ça- Kurtuluş Savaşı yıllarından günümüze, bağımsızlık- lışan bir aydının anladıklarını başkalarına da anlatmak la, Kemalizm-sosyalizm ilişkisi üzerine düşünceleri yer isteğiyle dolu düşünceler, sorular, yanıtlar üretti. aldığı “...bir sap kırmızı karanfil...” yurtseverlere su- Onun Gerçekçilik Savaşı ile başlayan bu savaşı- nulmuş gerçek bir karanfildi. mı, İkinci Yeni Savaşı, 12 Mart öncesini inceleyen Fa- Sosyalizmin kendini bulabilmesi için Kemalizmle şizmin Ayak Sesleri, yanlış Batılılaşma anlayışlarıy- arasındaki bağları koparması gerektiğini söyleyen ki- la hesaplaştığı Batı’nın Deli Gömleği, aklı, aydınlı- mi sol düşünüşlerin karşısında “Kemalizmin sosyaliz- ğı savunduğu Sağım Solum Sobe, ulusal kültür sentezi me aykırı olmadığı”nı söyledi: oluşturmaya çalıştığı Ulusal Kültür Savaşı, Sovyetler “Kemalizm tarih sahnesine bir halk kurtuluş hareketi olarak çıkar; radikal jacoben Cumhuriyetçiliği sonra- dan, laikliği daha da arkadan gelecektir. Kim ki Kemalistliğini bu tarihi sacayağına oturtmaz, ATTİLÂ İLHAN: acaba ne kadar Kemalisttir. “Kemalizm tarih sahnesine bir halk Hele o antiemperyalist olmadan Atatürkçü geçinen sü- kurtuluş hareketi olarak çıkar; radikal rüngen politikacı, hangi tarih mahkemesi önünde bera- jacoben Cumhuriyetçiliği sonradan, at edecektir, çok merak ederim.” Solcuların, sosyalistlerin, Kemalistlerin, sosyal de- laikliği daha da arkadan gelecektir. mokratların tarihe ve günümüze nasıl yaklaşmaları ge- Kim ki Kemalistliğini bu tarihi rektiği konusundaki düşüncelerini aktardı ve bileşkesi- sacayağına oturtmaz, acaba ne kadar ni sundu: “‘Sosyalist sol’un Müdafaa-i Hukuk’la ara- Kemalist’tir. Hele o antiemperyalist sında o red ve inkâr edilemez ‘göbek bağını’ mutlaka hesaba katması” ve “Kemalizmle sosyalizmin antiem- olmadan Atatürkçü geçinen peryalist olması…” sürüngen politikacı, hangi tarih Ufkun Arkasını Görebilmek, Sultan Galiyef, mahkemesi önünde beraat edecektir, Dönek Bereketi, Yıldız Hilâl ve Kalpak’ta bu ara- çok merak ederim.” yışlarını sürdüren İlhan, Yanlış Kadınlar Yanlış Erkekler’de, travestilerin ve transseksüellerin “ihtişam ve sefaleti”ni inceledi. Hakkında Erol Manisalı, Selim İleri, Öner Ciravoğ- Hangi Edebiyat’ta Nâzım Hikmet’ten 40 Kuşağı’na, Birliği’nde sosyalizmin yenilgisiyle kendilerini boş- lu, Zeynep Aliye, Zeynep Ankara, Belgin Sarmaşık, geçmişten geleceğe edebiyatımızın dününü bugüne ta- lukta duyumsayanlara dayanaklar sunduğu Sosyalizm İbrahim Oluklu ve daha birçok aydının yazdığı kitapla- şıdı, sorunlarını tartıştı ve bugünün tartışılan sorunları- Asıl Şimdi, kadın hareketiyle, kadınların özgürlüğüyle na ataklığıyla çözümler aradı. rın sayısı 30’a ulaşan; Yengecin Kıskacı’nda dört öyküsü ilgili Kadınlar Savaşı ve “Aklın, sağduyun ve bilimsel yer alan Attilâ İlhan’ın söyleşileri şu kitaplarda yer aldı: Hangi Laiklik ve Hangi Küreselleşme, 1990’lı yıllarda yönteminle; o sıcak, o acı, o kahredici fakat ele avuca uluslararası emperyalizmin atağa geçirdiği dinsel gerici- Mavi Adam (Zeynep Aliye), Açtırma Kutuyu sığmaz Türkiye gerçeğinin içinde olacaksın!” diyerek (Hazırlayan: Belgin Sarmaşık); mektupları Kardeşime liğe karşı ve insanlığa giydirilen deli gömleği olan küre- aydın kavramını irdelediği Aydınlar Savaşı’yla sürdü. selleşmeye karşı bilinçlendirme ve uyarma görevini ye- Mektuplar; film senaryoları Yalnızlar Rıhtımı, ANILAR VE ACILAR DİZİSİ... Ateşten Damlalar, Dişi Kurt, Ver Elini İstanbul, rine getiren, onun aydın çığlığı olan yazılarından oluştu: Bir başka dizisi olan “Hangi” sözcüğüyle başlayan “XX. Yüzyılda ‘çağını anlamak’ aslında liberal ka- Şoför Nebahat, Rıfat Diye Biri, Devlerin Öfkesi, “Anılar ve Acılar” dizisindeki kitaplarının ilki, sol içi pitalist sistem’in gezegeni tek başına yemek için her O Sarışın Kurt, Yalnız Saksının Çiçeği, Paranın tartışmaların konu edinildiği, güncelliğini yitirmeyen türlü çılgınlığa gözünü bile kırpmadan kalkışabileceği- Kiri; TV dizisi senaryoları Sekiz Sütuna Manşet, Hangi Sol’da, sosyalizmi özgürlükçülük açısından ir- ni anlamak demek! Kartallar Yüksek Uçar, Yarın Artık Bugündür, deledi, Stalinci sosyalistliği eleştirdi. Bu tespit hakikatle küreselleşme kavramının, siyasi Yıldızlar Gece Büyür, Kurtlar Sofrası, Teleflaş, Hangi Batı, Hangi Seks, Hangi Sağ ile Osmanlı’nın iktisat açısından ifade ettiği manayı da son derece ber- Baykuşların Saltanatı; çevirileri Umut ve Kantonda son dönemlerinden başlayarak Batılılaşma sorunları- İsyan (Malraux), Çalardı Basel’in Çanları (Aragon). raklaştırıyor: ‘küreselleşme’ eşittir, o ‘Sistem’in ege- mızı, cinselliğin yaşamımızdaki yerini, ülkemiz sağı- menliğine girmek!” Attilâ İlhan aydınlığına özlemle, saygıyla. n 10 Ekim 2024 9