Katalog

ZEHRA TIRIL’DAN ‘UNUTULAN YURTTAŞ’ Şimdinin ve geçmek bilmeyen zamanın öyküleri... Olmuş bitmiş şeylerin, daha doğrusu geçmiş zamanın öyküye dökülmüş hikâyeleri bulunabileceği gibi yaşarken veya olayların üzerinden fazla vakit geçmeden kaleme alınan öyküler de çıkabilir karşımıza. Zehra Tırıl, Yapı Kredi Yayınları tarafından yayımlanan Unutulan Yurttaş adlı kitabında, her iki tarafa denk gelen öykülerle buluşturuyor. se, hele ki at beyazsa; akılda o, düşüncede o.” tavukları yemliyor. Kü- DERYA ÇAKIR Şimdinin açmazlarının ve bungunluğunun içindeyken çük evdeki kız çocuğu “geçmiş zaman olanaksızlıktı” diyenler de çıkıyor karşımı- ben olurdum; köpekle, aşamın akışını değiştiren salgının etkileri, ya- za. Elbette bugünün olanaksızlıkları ve olanaksızlıkları da... martıyla, ağaçla, tavuklarla, tombul anneyle oyunlar, ha- kın geçmişin politik gelişmeleri, dünyanın dönü- Yazarın odaklandığı bir başka mesele, daha düne kadar yaller kurardım. Köpeğimle evin altında gizli geçitler keş- Y şünü adeta yavaşlatan önlemler, daha da keskin- yaşamımızı ve alışkanlıklarımızı kuşatan kısıtlamalar ve feder, kaçar, farklı çocuklara, farklı köylere rastlardık, ço- leşen ve ağırlaşan yaşama uğraşı, yaşamın belirginleşen denetlemeler. cuğun isteyeceği her şey bulunurdu köylerde…” boşlukları, anlık mutluluklar ve ondan daha fazla kendini Başka bir deyişle dünyayı tepetaklak eden salgın yü- İnsanın üstüne gelen yalnızca hatıralar değil; bugün- hissettiren tortulaşmış kederler… zünden yaşamımıza giren yasakların metaforik anlatımı. den bakınca ya da şimdi yazılırken bir tortu gibi kaska- Bu ve benzerleri, Zehra Tırıl’ın Unutulan Yurttaş (Ya- Gerek o kısıtlama ve yasaklara gerek bunların öncesinde tı duran ve pişmanlığa çalan duygular, düşünceler de di- pı Kredi Yayınları) adlı kitabında okuyucuları yüzleştir- yaşamımıza yön veren sürüklenişler ve savruluşlar da yazar kiliyor karşımıza: diği ve kurmacayla harmanladığı durumlar. tarafından öyküleştirilmiş Unutulan Yurttaş’ta. “Babam yollardan bir türlü dönmezdi, döndüğünde de Kaçışları, kurtulma arzusunu ve nereye gidilirse gidil- YANITSIZ SORULAR, OLASILIKLAR giderdi hemen. Çocukken, onsuz büyürken kargaları taşa sin dertlerin peşimizden geldiğini de anlatıyor Zehra Tırıl. VE SÜRÜKLENİŞLER... tutardım. Hem onun gibi olmak ister hem ona kinlenirdim. Bazı dertlerden kaçmayı denemenin dahi olanaksız ol- Sessiz ve dingin bir insanın öfkesinin gürültüyü bastı- O artık bizimleyken bile biz hâlâ evde yabancı ayak se- duğu gerçeğiyle de yüzleştiriyor. Hastalıklar ve ölüm, bu rabileceğini anlatıyor Tırıl bir öyküsünde. Anlattığı bir si dinler gibi kısık sesle konuşurduk. Gözlerinde umar- grubun en başında yer alıyor. başka şey, kişinin aklına düşen kurtlar ve oradan doğan sızlık ateşi, evi köşe bucak didiklemesi kızdırırdı bizi. sorular, olasılıklar: Evini, çoluk çocuğunu bulamama ateşiymiş o, evinde PİŞMANLIĞA ÇALAN DUYGULAR “Yanıtsız sorular, eksiklik, burukluk insanların aklını, yalnızlığa düşme ağısı. Eve kapanıp kalmıştı. Çöpte o gi- Yazar, hatırlamalara ve anılara da yer veriyor öyküle- duyusunu arayışta süründürüyor. Omuz seğirse, göz se- tarı bulmasaydım ben de babam gibi alıp başımı gide- rinde; geçmiş zamanın, aslında pek de geride kalmadığı- ğirse, telvede yol, havada leylek görülse, serçe neşeli öt- cek, gidecektim…” nı, fırsat bulduğunda kişiye hücum ettiğini anımsatıyor. se, göz dalsa, kol kaşınsa, sırt ürperse, yoğururken kabın Hücum etmese bile mutlaka bir yerde rastlanıyor ona: Zehra Tırıl, Unutulan Yurttaş’ta şimdi ile geçmek bil- dışına hamur sıçrasa, falcı yüreğin kabarmış dese, rad- meyen zamanı birleştiriyor. Boşluk yaratan ve boşlukları “Çocukken yatağımın karşısındaki duvarda asılı manza- yoda çalan türkülerden sıradaki türkü tutulsa, düşte da- ram: Küçük bir ev, bacada martı, kız çocuğu evin eşiğinde dolduran hikâyelerin anlatıcılığına soyunduğu gibi onla- ğa tırmanılsa, denizde yüzülse, kuş olup uçulsa, at görül- köpek okşuyor. Belden önlüklü tombul anne ağacın altında rın anlatıcılarına da kulak veriyor. n Tanımlar ve sözcükleriniz: H. Ömer Seyfettin’in bir öyküsü. A. Yağı alınmış sütten veya yoğurttan yapılan BULMACA peynir. — — — — — — KITAP 24 2 57 54 33 4 — — — Hazırlayan: MUSTAFA BAŞARAN trbulmaca@gmail.com 78 70 16 I. ”……… Temelkuran” (Kıyı, Muz Sesleri ve Devir adlı kitapları da B. Alexandre Dumas’nın bir kitabı. olan gazeteci, yazar) — — — — — 59 58 37 31 21 J. “……… Mahfuz” — — — — — — — — — — — (Mısırlı yazar) 63 56 23 66 38 36 28 39 9 68 55 — — — — — C. Stephen King’in bir kitabı. 65 40 12 74 48 — — — — — K. Franz Kafka’nın bir kitabı. 1 64 45 50 44 — — — — — — — D. Thomas More’un ünlü yapıtı. 27 11 73 15 77 34 47 — — — — — — L. Nina Berberova’nın bir kitabı. 62 3 25 53 5 41 — — — — — — — — — E. “Akşam, yine akşam, yine akşam / 72 14 42 52 61 8 43 17 60 Göllerde bu dem bir ……. olsam” (Ahmet Haşim) M. Ritmini kalp atışından aldığı söylenen Jamaika’ya özgü bir müzik türü. — — — — — 29 6 75 46 18 — — — — — — 69 13 10 7 22 30 F. Gösterge. — — — — — 1807 ÇÖZÜM: A. ORHAN, B. YESENİN, 19 71 35 76 26 C. UYKU TANRISININ EVİ, D. NEDAMET, E. CEBEL, F. ALBERT, G. K, H. MİLDİYU, Önce aşağıda tanımları verilen sözcükleri bulmaya çalışın ve her bir harfi bir yatay çizgi üzerine G. “Savaşma ………. benle I. ÜNANİMİZM, J. ZÜBÜK, K. ERDAL, L. gelecek biçimde yazın. Sonra çizgilerin altlarındaki sayılara göre bu harfleri bulmacadaki aynı Hayata karış benle SERVER, M. İLBER. İyi günde kötü günde sayılı karelere aktarın (Kara kareler iki sözcük arasını gösterir. Bir satırın sonunda kara kare yoksa Metin: “Ne zaman elektrik verilse / bedeni- Olmaya çalış benle” bu, sözcüğün alttaki satırın başına sarktığını gösterir). Bulmaca tamamlanınca, sorulan tanımların min tek bir hücresine / aydınlanıyor yurdu- (Sezen Aksu) karşılığı olan sözcüklerin ilk harfleri yukarıdan aşağıya doğru Bu Defa Çok Fena adlı şiir kitabının mun / lambasız bütün evleri” yaratıcısının adını oluşturacak; bulmaca karelerindeyse aynı şiir kitabından dizeler ortaya çıkacaktır. — — — — — (Oyuncak Müzesi) Geriye kalan harfleri de siz tahmin ederek metni oluşturun. 51 32 67 49 20 14 10 Ekim 2024