Katalog

MERHABA “...Belki harbi etiyle kemiğiyle yaşama- mış; ama gazete, radyo ve sinema yoluyla bir yandan; fırında kaybolan ekmek, seferber edilmiş ordu, pasif korunma ve karartmalar yoluyla öbür yandan; onun sertliğini ve hain- Bir aşk kırgını: Stendhal! liğini ‘etinde duymuş’ bir harp delikanlısının şiirleri...” diyerek 1948’de Duvar’la başlattığı “Çağının çağdaşı” gibi bir tanımda yetmez Stendhal’in yaratıcılığını açıklamaya. Çağına bakan / şairliğini ömrü boyunca sürdürdü. gören, hisseden biri olarak sezgilerini insana, doğaya, nesnelere, olayların ne’liğine bakan gözünün “Yüreğiniz rahat olsun dövüşenler var/ ya- rım kalan şarkınıza onlar devam edecek...” yeryüzüne ayna tutmak derdinde biri olması bize Stendhal’in yaratıcılığının derinliğini anlatır. Onu, dizeleriyle faşizme, savaşa meydan oku- saklandığı yerlerden çıkarak bir okuma yolculuğu için Aşka Dair’i* öneririm. yan bir delikanlı, Nâzım Hikmet’e “Duvar be- ni çok sevindirdi. Gayet soylu, özlü şair. Pek ulien Sorel’in öy- 1818’de karşılıksız aş- beğendim. Aşkolsun delikanlıya!” dedirten küsü sarsıcıydı be- kı Metilde Viscontini’yi bir şair oldu. Sisler Bulvarı’ndaki “Pia”, “Em- J nim için. Taşra ger- (Dembowski) tanır. Onun peryal Oteli” gibi klasikleşen şiirleriyle dikkat çekliğinin ruhunu hatırla- ardından Volterra’ya gi- çekti. Şiirle aşkı, siyaseti, özgürlüğü bütün- tan bir atmosferde kuru- der. Aşk Üzerine’yi (1819) leştirerek kültleşen şirini yarattı. lan öykünün dile getirdi- onun esiniyle yazar. Mustafa Kemal hareketinin antiemperya- ği gerçeklik duygusu beni Aynı yıl Piemonte’de ih- list nitelikleri açık bir ulusal demokratik dev- tilal, Stendhal, Fransa’ya Stendhal’e bağladığı gibi, rim olduğu, Osmanlı ümmet toplumundan nedense Sarıkamış’ı belle- döner. 7 Haziran 1821’de Türk ulus toplumuna geçişi öngören bir sü- Methilde’yi son kez görür, ğimde farklı bir yere yaz- reci başlattığı bilinciyle bir Türk yazarının ya- Londra’ya gider. İlk roma- dı! İlkgençlik yıllarımın İs- pıtlarını, temelleri Kurtuluş Savaşı’na uza- nı Armance’ı ihtimal bu tanbul’unda, 1970’lerde nan, içinde imparatorluk toplumundan ge- esinle yazar (1826). Castro Rahibesi’ni didik- len insanların da yaşadığı bir gelişme süreci Bu karşılıksız aşka leyerek okumuştum. Def- içinde tasarlaması gerektiğini düşündü. Stendhal’in yaşamında terimdeki notları da bunun Kurtlar Sofrası’nda Kurtuluş Savaşı’nı ger- bir kırılma noktasıdır. Bu- yansıması… çekleştiren kuşağı, “Kuvayı Milliye ruhu”nu nun derin izlerini ise Aşka arayan boyutuyla işledi. Ekim 1967’de Şimdi ise yeniden, yeni Dair’de gözleriz. Denebilir ki sonraki aşkları hep bir çevirisiyle Parma Ma- Yön’de başlattığı ve kitaplaştırdığı yazılarıyla “Methilde”nin arayışının yansımalarıdır. kimliğine kültür savaşçılığını ekledi. nastırı önümde, kapanıp bunu okumak istiyorum. Cumhuriyet’te yazdığı köşe yazılarını “Cum- YAZINSAL YAŞAMININ İVMESİ VE DERİNLİĞİ! huriyet Söyleşileri” kitaplarıyla sürdürdü. Bir roman yazmaya baş- Aşk, tutku ve yalan bitevi Stendhal’in yazınsal “...bir sap kırmızı karanfil...”de, Kurtuluş lamadan Stendhal okumak… Bunu Yaşar Kemal’e sordu- yaşamının ivmesidir. Yerinde duramayan biridir. Derinlikli Savaşı’ndan günümüze, bağımsızlıkla, Ke- ğumda; “Bana roman mimarisinin nasıl kurulabileceğini, bakışın/ın izlerinde gördüklerimiz onu anlatır bize. malizm-sosyalizm ilişkisi üzerine düşüncele- hikâyeyi nasıl anlatabileceğinizi hatırlatır” diye yanıt vermişti. Çağına bakma bilincini bu denli “sahih” kılan bir rini paylaştı. Sosyalizmin kendini bulabilmesi Buna başlamayı bir süre durduruyorum. Masamda Aş- başka romancı yok gibi! Kuşkusuz bunu Balzac’a, için Kemalizmle bağlarını koparması gerektiğini ka Dair’in yeni bir çevirisi (*) ama önce okuduğum Henri Dostoyevski’ye, Tolstoy’a haksızlık etmeden söylemeliyiz. söyleyen kimi sol düşünüşlerin karşısında “Ke- Brulard’ın Yaşamı’na dönüyorum (**). Dahası okurken al- “Çağının çağdaşı” gibi bir tanımda yetmez Stendhal’in malizmin sosyalizme aykırı olmadığı”nı söyledi. dığım notlara… yaratıcılığını açıklamaya. Çağına bakan / gören, hisseden Aydınlığına özlemle, saygıyla Attilâ İlhan biri olarak sezgilerini insana, doğaya, nesnelere, olayların STENDHAL, AŞK VE SAVAŞ! (15 Haziran 1925 / 10 Ekim 2005) kapağı- ne’liğine bakan gözünün yeryüzüne ayna tutmak derdinde Taşra doğumlu: Grenoble. Babası avukat, annesi mızda. Öner Yağcı’nın yazısı... biri olması bize Stendhal’in yaratıcılığının derinliğini anlatır. Stendhal, yedi yaşındayken ölür. Annesinin babası Hen- Üçüncü sayfamızda, “Bir aşk kırgını!” baş- Onun yaşama yolculuğuna dönerek Parma ri Gagnon’un etkisinde büyür. Asıl adı Marie-Henri Beyle. lıklı yazısında Stendhal’in Aşka Dair adlı yapı- Manastırı’nda yansıttığı dünyayı anlamaya çalıştığınızda Babasıyla çocuk yaşta başlayan çatışması, onu erken dö- tını irdelediği Feridun Andaç yer alıyor. şöyle bir gerçeklikle de yüzleşirsiniz adeta: Unutuş ve ba- nemde (Ekim 1799) Paris’e taşır. Cahit Kaya, dilimize çevirdiği, Ernest kış zamanlarında bir dil olarak karşınıza çıkar Stendhal. Askeri okula girmek ister, ama olmaz. Akrabaları olan Da- Hemingway’in torunu Seán Hemingway’in Yaşamının izlerinde bir dünyanın bakışı olarak üstelik. ru’lere yerleşir, Savaş Bakanlığı’nda çalışır. Yedek orduya ka- derlediği Savaş Üzerine’yi inceliyor. Onu, saklandığı yerlerden çıkarak bir okuma yolculuğu tılır, İtalya seferi için yola çıkar: Milano, onu büyüleyecektir. Mehmet Akif Koç, dilimize çevirdiği, ede- için Aşka Dair’i öneririm. Gerçeği anlatma biçimi / yorda- Temmuz 1800’de askerlikten ayrılır. Paris’te yaşamaya biyat tarihçisi, öykü ve roman yazarı Hamid mı, bunu kurarken ki yazınsal aklı okur / yazar olarak be- başlar. Amacı tiyatro alanında edebiyatçı olmaktır. Başa- Abdullahiyan’ın Simurg’un Kanadında’sını ni ilgilendiriyor elbette. Oradan bakarak onun anlatılarına rısızlığa uğrar. İşte tam bu dönemeçte de fırtınalı aşk ya- merceğe alıyor. dönmek her daim zenginleştiricidir. şamı başlar. Benzer başarısızlıklar, hayal kırıklıkları bura- Derya Çakır, Zehra Tırıl’ın yeni öykü kitabı Asıl adı Henri Beyle’yi gölgeleyen “Stendhal” adını alma- da da yaşadığıdır. Unutulan Yurttaş’ı değerlendiriyor. sı, eski bir Prusya kentini kendine yazar adı olarak seçme- Victorine Mounier, Adele Rebuffel, Melaine Guilbert ile Aysel Özmen, Özlem Özdemir’in Benim si şaşırtıcı gelebilir! Onun birtakım maskelere, yalanlara, Marsilya’ya gider. Martial Dara ile yönünün Almanya’ya Adım Afet ile başlayan, gençlere Cumhuri- hatta saklanmalara itenin ne olduğunu düşündüğümüzde, döndürür. Minnette de Griesheim’e aşık olur. Viyana se- yet değerlerini anlattığı serisinin ikinci halka- çocukluğuna çıkıyor yolumuz daha çok. Aşk kırgınlıklarının sı Afet’in Ay Macerası’nı konuşuyor. ferine katılır. Paris’e dönmüştür, Danıştay’da görev alır. getirdiği imkânsızlıkların da sevgi arayışını gösterdiği gibi… Angelina Breyter ile aşk yaşar. Angela Pietrargua ile Nevra Erdoğan, uzun yıllardır çocuk ve er- Ve bunu tümleyen şu sözleri ise sizin bu kitaba dönük genlerde kaygı konusunda uzmanlaşan Dr. Milano’da tanışma... Hayranı olduğu Napolyon’un Rusya yolculuğunuzun ilk yol işaretleri olacaktır eminim: Regine Galanti’nin Kaygılı Çocuğa Ebeveyn- Seferi’ne katılır. İtalya’ya dönüp Angela’yı bulur. “Bu Aşka Dair Denemeler’in bir kıymeti olacaksa, ince lik Etmek adlı kitabını inceliyor. 1814, Paris’in alınışına, Napolyon’un Elbe Adası’na sür- çizgilerle birbirinden ayırabildiği ölçüde olacaktır ve okur- Emek Yurdakul, Enid Blyton’ın Afacan günlüğüne tanıklık… Beklediği görevleri edinemeyince, dan temennim, birazına dahi sahip olacak kadar şanslı bir Beşler Define Adasında, Afacan Beşler Ma- İtalya’ya döner. Angela ile araları açıktır. ömür geçirmişse eğer, kendi hatıralarından yola çıkıp bu cera Peşinde, Afacan Beşler Adaya Dönüş Haziran 1815’te Ünlü Kompozitör Haydn Üstüne duyguların varlığını teyit etmesidir.” adlı kitaplarını değerlendiriyor. Viyana’dan Mektuplar’ı yayımlar. Napolyon’un Fransa’ya Kısa tanıtımlar, Emek Yurdakul’un hazırla- dönüşünü öğrenir ama İtalya’dan ayrılmaz. İtalyan ro- (*) Aşka Dair / Stendhal / Çeviren: Ayberk Erkay / dığı Güncel ve Mustafa Başaran’ın hazırladı- mantizm akımına ilgi duyar, bu kez de İtalya’da Re- YKY / 261 s. / 2024. ğı Bulmaca ile de düşün trafiği sürüyor! sim Tarihi, Roma, Napoli ve Floransa yapıtlarını yayımlar. (**) Henri Brulard’ın Yaşamı / Stendhal / Çeviren: İs- Napolyon’un Yaşamı’nı yazmaya başlar. mail Yerguz / Islık Yayınları / 326 s. / 2014. İyi okumalar... lİmtiyaz Sahibi: Cumhuriyet Vakfı adına: Alev Coşkun l Yayın Yönetmeni: Gamze Akdemir l Tasarım: Bahadır Aktaş l Sorumlu Müdür: Betül Berişe l Yayımlayan: Yeni Gün Haber Ajansı Basın ve Yayıncılık AŞ l İdare Merkezi: Prof. Nurettin Mazhar Öktel Sok. No: 2, 34381 Şişli- İstanbul l Tel: 0 (212) 343 72 74 (20 hat) Faks: 0 (212) 343 72 64 l Uets: 25999 - 15079 - 37611 l Reklam Genel Müdürü: Esra Bozok l Reklam Rezervasyon: Tel: 0 (212) 343 72 74 Mail: reklam@cumhuriyet.com.tr l Baskı: İleri Basım Mat. Amb. Reklam Tanıtım Yay. ve Teknik Hiz. Tic. AŞ, Yenibosna Mah. 29 Ekim Cad. KITAP No: 11A/41 Bahçelievler - İSTANBUL. l Yerel süreli yayın l Cumhuriyet gazetesinin ücretsiz ekidir.