Catalog

31 AĞUSTOS 2026 PAZARTESİ 6 SÖYLEŞİ Emekli Tuğgeneral Er, ilk çözüm sürecini anımsattı, ‘Bunun sonu kanlı bitebilir’ diye uyardı İktidar seçim kazanma, DEM Çık bakalım çıkabilirsen, ve PKK taviz koparma peşinde büyük lafın yeri yok e ABD ne SDG, ne PKK ne de Öcalan ktidar, iktidarını sürdürmeye, DEM ve ukukçu Mehmet Uçum’un demokra- Niçin “Büyük Kürdistan” hedefi buzdola- İPKK de seçime kadar taviz koparmaya ba- siyi savunduğu, haksızlıklara karşı çık- Htığı, adaletsizlikleri eleştirdiği, anaya- bına kaldırıldı. ABD’nin nihai hedefi, bölün- kıyor. İlk çözüm sürecinde Hendek olayları- sanın pek çok maddesinin, uygulanmama- müş bir İran, zayıflatılmış bir Türkiye, güç- nı unutmayalım. Terör örgütüne verdiğiniz ta- sını gündem yaptığı, Avrupa İnsan Hakla- rı Mahkemesi’nin özellikle Türkiye’de büyük lendirilmiş bir “Kürdistan” ve onun doğal vizden vazgeçtiğinizde siyasi bir çıkış arana- adaletsizliklere, haksızlıklara uğramış kişi- müttefiki İsrail ile Kürdistan/İsrail işbirliğine maz. Tek bildikleri dil “ateş, kan ve barut” ile ler hakkında verdiği kararların uygulanmasını mekli Tuğgeneral Ali Er savunduğu vb. görülmemiştir. destek veren Arap sermayesi. çatışma ortamını tırmandırırlar. Cumhuriyet’in sorularını yanıtladı. Bu kişiliği gerçek kişiliği midir, bilemem E n İsrail’in, Türkiye sınırına 70 ama iktidara bağlı, cumhurbaşkanı başda- km uzaklıktaki bir havaüssünü vurması- nışmanı unvanı mı tüm bu açıklamalarının E. TuğgEnEral ali Er arkasındaki neden bilemem; mesela iktidar- nın ardından Netanyahu İsrail devlet te- da olmasaydı bugüne kadar yaptığı açıkla- levizyonunda “Anlamaları için mesaj ver- 1954’te Balıkesir’de doğ- P malara, hukukçu kimliği izin verir miydi, ay- dik” ifadelerini kullandı. 27 Ekim’de ise du. Kuleli Askeri Lisesi’ni, nısı mı olurdu, bilemem. Kara Harp Okulu’nu, Ka- İsrail’de seçim var. Bu zaman diliminde İktidarda olmak hele başdanışmanlık, ar- tık onun yorum ve kişiliğinin kopmaz bir par- 0 ra Harp Akademisi’ni ta- Netanyahu daha ne kadar ileri gidebilir? çası. mamladı. ABD Marine İsrail’in en önemli sorunu, bölgedeki ku- İktidarda olmak insanın kişiliğini yapılandı- Kurmay Koleji’nden ve rumsal yapıları ve kökleri sağlam devletle- rıyor. Bu temel gerçek. R TSK Akademisi’nden mezun oldu. Ta- Ama artık, iktidardan ayrıldıktan sonra, rin varlığı. Bu devletlerin başında da 100 kım Bölük ve Tabur Komutanlığı ile te- gerçek kimlik gibi bir şey kalır mı, farklı şey- yılı aşan Türkiye Cumhuriyeti Devleti ge- rörle mücadelede bölge güvenlik ko- ler söyleyebilir mi, bilmiyorum ama bu görül- T liyor ki Avrupa’da dahi 100 yılı dolduran mutanlığı yaptı. Genelkurmay Başkan- memiş bir olgu da değil. lığı, Kara Kuvvetleri, Ordu ve Kolor- devlet bulmak zor. İsrail’in hesapları büyük Neyse burası kişilik tahlili ve insanların ge- du Karargâhlarında görev yaptı. NATO lişmesi ve dönüşmesinin tartışılacağı yer de- bir devletle karşı karşıya olduğunu bilmesi- R IMS’te Müşterek Harekât Başkanlığı gö- ğil, alanım da değil. ne rağmen yanlış. İsrail’in Türkiye’yi açık- HHH revinde bulundu. Bu göreve seçilen ilk ça risk ve tehdit olarak algıladığını ortaya Uçum, Avrupa İnsan Hakları Mahkeme- Türk subayı oldu. 2003 YAŞ kararları ile E koyması, Kudüs, Kıbrıs, Yunanistan üzerin- si en üst organının, Osman Kavala hakkın- tuğgeneralliğe terfi etti, 2007’de kendi da verdiği hemen serbest bırakılması ve 70 den Türkiye’yi tehdit etmeye kalkması ken- isteğiyle emekliye ayrıldı. bin Avro tazminat ödenmesi (ki bu çok) ke- di ayağına kurşun sıkması anlamına geli- sin kararına saldırdı. yor. Çünkü bunun sonu belli. Diyor ki “Öncelikle belirtelim ki milli yar- n Nedir belli olan son? gı bağımsızlığı ülke içinde yasama, yürütme Meclis’teki 467 ‘evet’ten cesaret aldılar erkleri ve çeşitli güç odakları karşısında ba- İsrail, Türkiye’ye zarar verebilir ğımsızlık olduğu gibi aynı zamanda ülke dı- ama Türkiye devletleşme sürecini n SDG kendini fesh ettiğini olduğunu da biliyoruz... Bunları bugün hem Suriye’de belli şındaki kuvvetlere ve mercilere karşı da ba- tamamlamamış devlet, İsrail’e onanmaz ve Suriye ordusuna entegre birleştirebilmeleri için öncelikle bir aşamaya gelindi hem de ğımsızlık demektir. Uluslararası sözleşme- yaralar açar. Bir daha kendini toparlaması olduğunu açıkladı ancak kendi coğrafyalarında bağlı Türkiye’de süreç kapsamındaki ler ve merciler ulusal yargının bağımsızlığı- nı ve asli olma özelliğini ortadan kaldıracak zorlaşır. Bu çok net. hiyerarşik yapıya dahil oldukları devletler içerisinde o çerçeve yasa 467 milletvekilinin yahut ulusal yargıyı zaafa uğratacak şekil- n İsrail bize nasıl bir zarar verebilir? olmayacağı görüşü öne çıkıyor. devletlere meydan okuyabilecek oyuyla Meclis’ten geçti. Bu de konumlandırılamaz ve böyle yorumlana- İsrail en fazla Türk Silahlı Kuvvetleri’nin Bu gelişmeyle dengeler nasıl güce ulaşmaları beklenecek. Erken noktadan geri dönüş var mı? maz. Önemle vurgulanmalıdır ki asıl olan ulu- sal yetkilerdir, uluslararası düzenlemeler ve muharebe gücünü bir süreliğine yıpratabi- değişti? öten horozun başı kesilir, ABD Bu noktadan PKK açısından kararlar talidir.” lir ama Türkiye’nin gücü İsrail’in uzun va- Bu karar SDG’ye yine SDG’nin horozlar erken ötsün istemiyor. geri dönüş yok. PKK bir terör HHH dede bizi yıpratmasına yetmez. Türkiye’nin patronları tarafından yani ABD n Sizin söylemeye diliniz örgütüdür. Gerek PKK gerek DEM İçinde yanlışların bol olduğu bir açıklama. stratejik ağırlığı sadece bölgesel değil kü- tarafından aldırıldı. Çünkü az varmadı ama Türkiye’nin Partililer tüm açıklamalarında aba Bunu bir hukukçudan çok, bilgisiz pozunda bir siyasetçi yapar. resel de. İsrail’in Türkiye’yle hesaplaşması önce ifade ettiğim gibi ABD, Çin farklı illerinde PKK’liler için altından sopa gösteriyor. Onlara Anayasa AİHM’yi üst yargı organı ola- için ABD’nin Türkiye’yi tam anlamıyla göz- nedeniyle geri bölgesinde baş ağrısı düzenlenen taziyelerin birinde bu cezareti Meclis’teki 467 evet rak resmen kabul etmiştir. Uçum bunu bi- den çıkarması gerek. istemiyor. DEM Parti Eş Başkanı oyu verdi. Burada iktidarın ve lir ama bunu pratikte kabul etmez, yani ikti- n Türkiye’nin NATO üyeliğinin etkisi n Peki bu, Türkiye’nin başını Hatimoğulları “dört parça PKK’nin Meclis’teki temsilcilerinin dar uygulamaz! Dile getirdiği, biz bunu tak- mıyoruz... de yok mu? ağrıtacak bir gelişme mi? Kürdistan coğrafyası”ndan söz bir hesabı var. Eğer iki tarafın Yorumlarsak açıklamayı: Milli yargı (ya- Bakınız, NATO demiyorum. Çünkü Su- Şu çok net: Ne ABD ne SDG ne etti... birleştiği nokta, Türkiye’nin ni tamamen iktidarın kontrolü altındaki yargı) riye coğrafyasında Türkiye’yle İsrail ara- PKK ne de Öcalan için “Büyük Dört ülkede “Kürt bölgesi” olarak anayasal düzenini değiştirmek, iktidar dışında başka (yerli) güç odaklarının sında meydana gelebilecek bir çatışma- Kürdistan” hedefi buzdolabına tarif ettikleri her parçanın taşıyıcı Türkiye’yi hak ve özgürlüklerin müdahalesine karşıdır, tabii, ülke dışındaki güç odaklarına haydi haydi karşıdır. ya NATO’nun doğrudan angaje olacağı- kaldırıldı. Ancak Barzani 2017’de anneliğini içinde bulundukları azınlıklar üzerinden tanımlandığı Bize yeni bir şey söylemiyor Uçum. Yıllar- nı düşünmüyorum. Çünkü out of area ope- Kürdistan bağımsızlık referandumu devletler yapıyor. Terörsüz bir ülke yapmaksa, bu Türkiye dır, “milli yargı” dediği iktidar yargısının pra- ration (görev alanı dışı) kapsamına girer, yapmaya kalktığında onu ABD Türkiye denen süreçte Türkiye de Cumhuriyeti’nin yıkılması tiği budur. Bunu fiilen yaşıyoruz. Türkiye’nin ülke dışındaki güçlerine yöne- durdurdu. Çünkü zamanı değildi. taşıyıcı anneliğe soyunduruldu. anlamına gelir. Ben bunu olası HHH Gelmek istediğim nokta başka: lik bir saldırı NATO’nun altıncı madde kap- ABD’nin nihai hedefi, görmek Bu süreçten Türkiye’nin birliği, görmüyorum. Avrupa’ya, Avrupa Konseyi’ne AİHM’ye bir samına girmez. NATO buna karışmaz. Tür- istediği son resim (end state), bütünlüğü çıkmaz. Bölünme tehdit veya gözdağı: Çıkarız, çıkınca AİHM ‘Süreç PKK’ya yarar’ kiye de ister mi bilinmez. bölünmüş bir İran, zayıflatılmış nidaları atan, ayrılıkçı bir Kürt de çöker: Ancak bu süreç eninde sonunda n ABD’nin Suriye Özel Temsilcisi bir Türkiye, güçlendirilmiş hareketi güçlenerek çıkar. “AİHM siyasi proje kararlar verdikçe Türki- ye için hiçbir kıymeti kalmıyor. Belli ki Türkiye PKK’ya fayda sağlar. Çünkü PKK ve Türkiye Büyükelçisi Tom Barrack bir “Kürdistan” ve onun doğal n Kamuoyunda sürece karşı AİHS’ye taraf olma durumunu ve AİHM’ye süreç sonunda Türkiye’yi yıpratır, havvaüssü saldırısıyla ilgili Türkiye’nin müttefiki İsrail ile Kürdistan/ olanlar ilk çözüm sürecinde bireysel başvuru imkânını gözden geçirme- Türkiye’nin devlet sistemini bozar. uçak kaldırması durumunda savaş İsrail işbirliğine destek veren Arap olduğu gibi “barış karşıtı” diye ye zorlanıyor. Türkiye aleyhine siyasi hesap- Yıpranan, birbirine düşmanlaşan, larla kararlar verilmeye devam edilirse bu du- çıkabileceğini söyledi. Netanyahu otokratik ve monarşik sermayesi. eleştiriliyor. Bu “barışın” bedeli rumun kaçınılmaz hale geleceğini tüm muha- güven ortamının kalmadığı bir provakasyona devam ederse böyle bir n Cumhurbaşkanı Erdoğan, ne olacak? taplar bilmelidir. İş bu noktaya gelirse AİHM ortamda, asıl hedefi Türkiye’den ihtimal öngörür müsünüz? “Bölgemizde tarih yeniden Sürecin başında “Türkiye sisteminin çöküşü de önlenemez olur.” ayrılmak olan gruplar daha Bunun Türklerin keşif unsurları ayrıldık- yazılıyor” dedi. Birkaç Cumhuriyeti Devleti kimseyle HHH cesaretlenir ve daha rahat hareket Tabii, “milli yargı”nın Kavala (daha pek ço- tan sonra yapılan bir harekât olduğu apaçık yıl öncesine kadar pazarlığa oturmaz” ğu hakkında) verdiği kararlar, siyasi değil... alanı bulurlar. ortada. En fazla “psikolojik harekât” diye terörist olarak denmişti. Ama şu an Terörsüz Tam tersi bir durum var. Siyasi kararlara n “İktidarın ve PKK’nin ifade edilir. Başka hiçbir anlamı yok. Ora- kabul edilenlerin silah bırakmak için karşı, üst mahkeme (ve bizim Anayasa Mah- Türkiye Meclis’teki temsilcilerinin bir da Türk askeri konuşlanmış olsa, orası Türk bugün statü bile önce devletten kemesi) tam bir hukuki karar veriyor. Sapta- hesabı var” dediniz. Nedir sizce nan olgular böyle. uçakları tarafından kullanıyor olsa durum sahibi siyasi adım beklediklerini denen süreçte HHH hesap? farklı olurdu. Zaten öyle bir durumda İsra- aktörlere, görüyoruz. Zaten Çıkarız yoksa açıklaması bence gerçek- Türkiye Herkes kendi hesabına göre iş il de cüret edemez, o cesareti gösteremez- hatta devlet yaşananlar için leştiremeyecekleri bir olay. yapıyor. İktidar gelecek seçimlerde di. Netanyahu seçimlere kadar son atımla- başkanlarına “barış” kelimesi Bir nabız yoklaması, herhalde Saray baka- taşıyıcı anneliğe de iktidarını sürdürmek için adım lım ne olur diyor. rını kullanıyor, aşırı milliyetçileri ve onla- dönüştüğü kullanılması çok Hiçbir şey olmaz. soyunduruldu atarken, DEM ve PKK “O zamana ra yakın olanları hedef alıyor ve safları sık- bir süreçten yanlış. Barış savaşan HHH kadar ne kadar taviz koparırsak laştırmaya çalışıyor. Ancak ABD’nin şu an geçiyoruz. Bu devletler arasında Türkiye’de adaletsizlikler had safhada: kar” diye bakıyor. Bu politikanın İsrail’in şımarıklıklarına tahammül edebile- süreç, tarihin olur. Terör, Türkiye’nin Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM) verilerine göre, 30 Haziran 2026 itibarıyla sonu çok kanlı bitebilir. Hala mı ceğini düşünmüyorum. yeniden yazılması ayrılıkçı bir iç sorunudur. Türkiye’den sonuçlandırılmayı bekleyen 22 ders almadık... Unutmayalım, ilk mı, bölgede sınırların ve Türkiye’de şu an konuşulanlar bin 600 dosya (başvuru) bulunmaktadır. ‘İsrail daha ileri gidemez’ çözüm sürecinin ardından Hendek güç dengelerinin yeniden ayrılıkçı PKK’nın talepleri değil. (Cumhuriyet’e açıklama) Türkiye, bu sayı ile n Yani daha ileri gidemez mi? olaylarında 800’lere ulaşan şehit AİHM önünde bekleyen tüm dosyaların yüz- şekillendirilmesi mi? Her Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı de 40’ını tek başına oluşturarak ülkeler ara- Gidemez. Çünkü ABD’nin önceliği artık verdik. Çünkü başta verilen Suriye devlet başkan Ahmet için sorun olan hak, hukuk, adalet sında ilk sırada yer almaktadır. Çin. ABD’nin İran’daki aceleciliği de bunu tavizlerden sonra geri dönüldü. Hüseyin Şara teröristti, başkan ile temsiliyet gibi politik konular Mehmet Uçum önce buna baksın. Ve gösteriyor. Karşımızda silahlı bir terör oldu. SDG kendini fesh edince ve sanki PKK’nin Türkiye’den “milli yargı”sına dönüp, hey n’oluyor, desin. n ABD’de de seçim yaklaştı... örgütü var, verdiğiniz tavizden HHH Mazlum Abdi’yi de kendine istekleri gibi gösteriliyor. Ben esas Uçum’a verilen yanıt için, AKP Hem seçim var hem de Çin bölgede ABD vazgeçtiğinizde siyasi bir çıkış danışman yaptı. “Tencere kapak Türkiye’de hukukun üstünlüğünü, milletvekili Tuğrul Türkeş’e bırakıyorum: ile denge kurabilecek kapasiteye ulaşmak aranamaz. Tek bildikleri dil “ateş, misali.” Diğer taraftan bu gelişme anayasal hak ve özgürlüklerin Türkeş, Türkiye’nin 70 yılı aşkın süredir üzere. ABD Başkanı Trump’ın duygusal kan ve barut” ile çatışma ortamını Suriye’de devletleşen bir PKK’nin sonuna kadar kullanılmasını, Avrupa Konseyi üyesi olduğunu hatırlatarak davranış biçimleri, ABD devlet aklının tırmandırırlar... sözleşmeden çekilme tartışmalarını devlet resmi değil mi? Gelinen noktada kuvvetler ayrılığını, bağımsız bir çıkarlarına aykırı buldu ve bir “akıl tutulması” bir parçası. İran şu an ABD için büyük n Yine benzer bir tehlike Suriye taşıyıcı anne görevi görecek. yargıyı herkes istiyor. Belirli etnik dedi. (Uçum bunu duydu mu?) bir sorun. İran’ın, ABD’nin bölgedeki olduğundan mı söz ediyorsunuz? Suriye’de Kürdistan, Irak’ta gruplar için özel anayasa, yasa Ayrıca “deli saçması” ve “kafkaen ab- ‘ müttefiklerine sorun çıkartmayacak “Riski var” diyorum. Bunlar Barzani yönetimi ve dilim varmıyor olmaz. sürtlük” suçlaması yaptı. kadar zayıflatılması gerekiyor ki ABD tüm nasıl görülmüyor, şaşkınlık Başka bir noktaya değindi: “Kavala figü- ama şartlar olgunlaştığında n ABD’nin nihai hedefinden söz rü yalnızca görünür yüzdür.” Mesele sa- dikkatini Çin’e verebilsin. içindeyim. akıllarında Türkiye’nin ettiniz. Bu hedef doğrultusunda dece tek bir kişiyle sınırlı değil, tüm Türkiye Cumhuriyeti vatandaşlarının hak ve menfa- atleri evrensel hukuktadır. Ve: “Evrensel hukuk ilkeleri ve adalet bir gün herkese lazım olacak.” Şartlar olgunlaştığında PJAK eklemlenmeye hazır HHH Hukukçu başdanışman, Tuğrul Türkeş’e neden yanıt vermedi, yoksa veremedi mi... n İran uzun zamandır ABD’ye PJAK’ın kapasitesi yeterli istemedi. “Önce Türkiye’deki değiştirmez. Çünkü Kürdistan Bilmiyorum. direniyor. PJAK da İran devletine değil. PJAK’ın İran’da harekete kazanımlarımızı cebimize koyalım, planı ayrı bir stratejik resim. Ama Uçum’a sormak hakkımız, acaba karşı Trump’ın çağrısına karşın geçmesi için hem Irak hem de sonra İran’ı düşünürüz” dendi ve İran’ın PKK’nin devletleşme ülkemize doğrudan yatırımların büyük ölçü- de kesilmenin ardında, ülkemizdeki hukuk, harekete geçmedi. PJAK’tan Suriye’deki PKK unsurlarından hedefe ulaşıldı. Çünkü Türkiye’de sürecine etkisi olmaz. Çünkü demokrasi, AİHM kararlarına sırt çevrilmiş yapılan son açıklamada PKK’nin destek gelmesi gerekiyordu. Öyle büyük bir durum üstünlüğü bölgede olası bir zayıflamada PKK, olunmasının ve ekonominin insanlarımızı ez feshedilmesinin kendileriyle bir durumda Irak ve Suriye’deki sağladılar. PJAK’ın İran’daki ayrılıkçı, en organize güçlerden biri mesinde rolü nedir? doğrudan bağlantısı olmadığı da unsurlar zayıflayacaktı ve çok çatışmaya girmemesi Türkiye’deki olduğunun farkında. Dolayısıyla Uçum’un bu cesareti şuradan mı geliyor: “Avrupa askeri bakımdan bize muhtaç, söylendi. Buradaki durum nihai zaiyat verilecekti. Bu olmadı süreci hızlandırdı. Öte yandan şartlar olgunlaştığında PJAK ana içeride ne yaparsak sesini çıkartamaz.” hedefte değişiklik yaratır mı? çünkü PKK kendini ucuza satmak İran’ın, direnişi Kürdistan planını kaynağına eklemlenmeye hazır. Öyle mi? ‘