Catalog

gorus@cumhuriyet.com.tr 31 AĞUSTOS 2026 PAZARTESİ 2 olaylar ve görüşler y Bü ük Zafer’i anlamak Prof. Dr. Cengiz KuDay gerektiğinde ona itiraz edebilen silah arkadaşları ve en ağır şartlarda dahi akarya Meydan Muharebesi tartışabilen bir Türkiye Büyük Millet ‘Bize özgü’ de ile Büyük Taarruz arasında Meclisi bulunuyordu. Sneredeyse tam bir yıl vardır. Bu biz kim... 30 Ağustos’tan geleceğe dönem iç ve dış politika bakımından ktidar cephesinin başkanlık yönetim da son derece hareketlidir. Yıllarca Zaferi getiren yalnızca cesaret sisteminde revizyona gidebileceği süren savaşların millette yarattığı değildi; akıl, liyakat, bilim, doğru İyönündeki kulis haberleri peş peşe yorgunluk, yılgınlık ve umutsuzluk istihbarat, diplomasi, hazırlık ve geliyor. Tartışmaların fitilini ateşleyen büyüktür. Ancak 26 Ağustos 1922 ortak iradeydi. İşte 30 Ağustos’un ise “İmralı açılımı” gibi, iktidarın sabahı başlayan Büyük Taarruz, 30 bugün bize asıl söylemesi gereken kritik adımlarını ilk duyuran Cumhur ortağı MHP’nin lideri Bahçeli’nin Ağustos’ta Başkomutanlık Meydan budur. açıklaması. “Çerçeve yasa”, yeni Muharebesi ile kesin bir zafere Günümüz Türkiye’sinde ise anayasa planları gibi tartışmalı dönüşmüş, ardından Türk ordusunun önümüzde yalnızca askeri güvenlik başlıklar sürerken Bahçeli, “Siyasi İzmir’e ulaşmasıyla Anadolu’daki alması halinde, Türkiye’nin yaşamsal meseleleri yok. Cumhuriyetimizin Suriye’deki askeri işbirliğinin partiler ve seçim sisteminin yeniden Yunan işgali sona ermiştir. nasıl bir geleceğe yürüyeceği, çıkarlarını korumak ve savunmak tartışıldığı bir dönemde İsrail’in, düzenlenmesi gerekmektedir” çıkışı 30 Ağustos Zafer Bayramı’nı laiklikten demokrasiye, hukukun amacıyla hükümete, askeri bakımdan Türk heyetinin kısa süre önce ziyaret yaptı. kutlarken bu zaferi yalnızca geçmişin üstünlüğünden eğitime ve bilime gerekli görülebilecek tedbirler de ettiği Abu Duhur hava üssünü Görünen o ki kendilerinin getirdiği başkanlık modelinde önümüzdeki kahramanlık hikâyesi olarak okumak dâhil olmak üzere her türlü tedbiri vurması, bölgede yanlış hesapların kadar temel değerlerimizin nasıl seçimlerde 50+1 alma olasılığını büyük bir hata olur. Çünkü tarih, alma yetkisi verilmişti. Kamuoyunda ne kadar tehlikeli sonuçlar korunacağı da en az sınırlarımızın düşük gören iktidar, kamuoyunu yalnızca övünmek için değil, ders bu tutum yıllardır “casus belli”, yani doğurabileceğini bir kez daha güvenliği kadar önemlidir. yeni planları için yokluyor. Bildiğimiz çıkarmak için vardır. “savaş sebebi” olarak ifade ediliyor. gösterdi. Bazen insan ister istemez soruyor: parlamenter sisteme mi dönülecek Asıl üzerinde düşünülmesi Kıbrıs meselesinde de Gelecekte nasıl bir Türkiye’de derseniz; verilen demeçlerden, ortaya Ege’den Suriye’ye güvenlik gereken soru şudur: Yunanistan, Türkiye’ye yönelik siyasi yaşayacağız? Millet olma bilincimizi, atılan iddialardan anlaşılan tam o dengeleri böyle bir adımın Türkiye’yi askeri baskının dili sertleşiyor. Avrupa Cumhuriyetimizi ve onun temel da değil. “Bize özgü” başkanlıktan “bize özgü” parlamenterimsi bir Bugün Ege ve Doğu Akdeniz karşılık vermeye zorlayabileceğini Parlamentosu’nun son dönemde değerlerini gelecek kuşaklara nasıl modele geçiş olasılıklardan gibi. yeniden ciddi bir askeri hareketliliğe bildiği halde, Fransa ile yaptığı kabul ettiği metinlerde Kuzey bırakacağız? Muhabir arkadaşımız Merve Kılıç’ın sahne oluyor. Yunanistan silahlı savunma anlaşmasına, İsrail ve Kıbrıs’taki Türk askeri varlığı için Bütün endişelere karşın umutsuz geçen hafta aktardığı kulis haberine kuvvetlerini hızla modernize ediyor; açık biçimde “işgal” ifadesinin değiliz. Güney Kıbrıs ile geliştirdiği askeri göre, iktidar kendi ittifaklarını hava savunmasını güçlendiriyor, kullanılması Ankara tarafından sert Mustafa Kemal Atatürk’ün “Bütün ilişkilere ve muhtemel Avrupa etkilemeyecek ancak muhalefetin F-35 programını ilerletiyor. şekilde reddedildi. ümidim gençliktedir” sözünü desteğine güvenerek Türkiye’nin küçük partilerle ittifak kurmasını Yunanistan, Güney Kıbrıs ve İsrail Bütün bunları yan yana rehber edinen bir neslin; özgürlük, zorlaştıracak ortak listeler için hareket alanının sınırlanacağını mı yeni kurallar getiren düzenlemeler arasındaki askeri işbirliği ve ortak koyduğumuzda yapılması gereken laiklik, demokrasi ve Cumhuriyet düşünüyor? Daha da önemlisi, olası üzerinde çalışıyor. Ayrıca yeni faaliyetler artıyor. Ege adalarının ne paniğe kapılmak ne de hamasete değerlerini yaşatacağına inanıyorum. bir çatışmada Türkiye’yi ilk harekete anayasa planları çerçevesinde de silahlandırılması konusundaki Türk- sığınmaktır. Çünkü hamaset, Gençlerimizin geçmişin derslerinden geçen ve dolayısıyla “saldırgan” sistemdeki tıkanmayı aşmak için Yunan ihtilafı ise devam ediyor. böylesi dönemlerde en tehlikeli ruh güç alarak bilimin ışığında ve aklın taraf gibi gösterebileceği hesabını mı milletvekillerine kabinede daha Burada özellikle hatırlanması hâllerinden biridir. rehberliğinde yeni bir uyanışın yapıyor? fazla alan açmak, müsteşarlığı gereken bir başka konu daha var. “Kurtuluş Savaşı’nı kazandık, öncüsü olacaktır Bu ihtimallerin dahi soğukkanlılıkla geri getirmek de düşünülüyor. Türkiye, Yunanistan’ın Ege’deki gerekirse yine kazanırız” 30 Ağustos’un 104. yılında Bu planlamaların odağında ise değerlendirilmesi gerekir. Çünkü Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın yeniden karasularını mevcut altı deniz milinin demek kolaydır. Fakat Kurtuluş bize düşen, geçmişin zaferleriyle devlet yönetiminde tehditleri adaylığı için anayasal düzenlemenin ötesine genişletmesine uzun zamandır Savaşı’nın nasıl kazanıldığını yetinmek değil; o zaferleri olanaklı küçümsemek kadar, karşı tarafın olduğu savunuluyor. karşı çıkıyor ve bunu yaşamsal bir bilimsel olarak incelemek çok daha kılan aklı yeniden hatırlamaktır. niyetini kesin olarak bildiğimizi Tartışmalı İmralı süreci ve “çerçeve güvenlik meselesi olarak görüyor. değerlidir. O gün Türkiye’nin başında Çünkü Cumhuriyeti korumanın varsaymak da tehlikelidir. yasa” konusunda kendi seçmeni Türkiye Büyük Millet Meclisi’nin savaş deneyimi kadar siyasi ve yolu, gerektiğinde savaşmayı bilmek dahil istediği gibi kamuoyu desteğini Zaferi getiren nedir? 1995 yılında aldığı kararda diplomatik yeteneği de çok yüksek kadar, savaşa mecbur kalmayacak arkasına alamayan iktidar, ekonomik Yunanistan’ın Ege’de karasularını 6 Bütün bunlara şimdi Suriye de Mustafa Kemal Atatürk vardı. kadar güçlü, akılcı ve hazırlıklı bir krizin ağırlığıyla da sandıkta işlerin zor olduğunu görüyor. deniz milinin üzerine çıkarma kararı eklenmiş durumda. Türkiye’nin Yanında ona inanan komutanlar, devlet olabilmektir. ‘Mış’çasına demokrasi olmaz Gelecek yıl baskın seçimin olabileceğine yönelik kimi yorumlar Cezaevinde kalma rehberi gündemdeyken muhalefeti bölme, operasyon dalgalarıyla baskılama av. MehMet Pehlivan yorlar, onlar infaz memuru. İddia edi- için aldığım seccadeyi spor yaparken lik sorunum yok, tecrit ve izolasyonun stratejisinin ardından şimdi de yorum ki, devletin vatandaşlarına eşit de kullanıyorum. tek artısı (!) bu. Kapalı spor salonuna sistem değişikliği manevrası eçen haftalarda bu sütunlarda yer masada. Kuşkusuz her ülkenin davranma yükümlülüğünün vücut da açık sahaya da tek başıma çıkıyo- Sağlık Galan “Avukat cüppesi nasıl katla- kendine göre bir modeli olur. Ama bulmuş halidir infaz memurları. Ne rum. Başka kişilerle denk gelebilece- bizim modelimizin, ülkenin kurucu nır?” başlıklı yazım üzerine çok kıy- 7/24 revir olanağı var. Acil durum- suç işlediğinizle ya da ne suç işleme- ğim tek yer avukat görüş kabinleri. İlk değerleriyle, demokratik, laik, hukuk metli eleştiriler aldım. En çok eleştiri, larda da ambulans hızla geliyor. Haf- diğinizle asla ilgilenmiyorlar. Herkese tutuklandığımız zaman bu da müm- devleti ilkeleriyle, toplumsal uzlaşıyla yazının hitap ettiği kitlenin geniş bir ta içi mesai saatleri içerisinde revi- eşitler. Galatasaray puan kaybettiğin- kün değildi çünkü o zamanlar kimse- çerçevelenmesi gerekir. “Bize özgü” kitleye değil avukatlara olmasınaydı. ri aile hekimliği gibi düşünebilirsiniz. nin olmadığı başka bir blokta görü- de sırıtan infaz memuru hariç hepsi modelde “bizim” kim olduğumuz Eğer yazacaksam daha çok insana hi- Oldukça işlevsel. Geçtiğimiz günler- şe çıkarılıyorduk. Örneğin yan blok- düzgün insanlar. Derdiniz, sıkıntınız noktasında yanıt ülkenin geleceği, tap eden bir yazı yazmalıymışım. de revire gittim, doktor şikâyetlerimi ulusal çıkarları için hayati önemdedir. ta PKK’li hükümlüler var. Onlarla ay- olduğunda yasalar çerçevesinde yar- Tutuklu yargılamanın istisnadan çı- Muhalefetin, konunun uzmanlarının sordu. Doktorumuz beyefendi biri, nı avukat görüş blokunu kullanmam dımcı oluyorlar. Sağ olsunlar. tüm uyarılarına karşın “tek adam” kıp esasa dönüştüğü günümüzde, ce- şikâyetlerimi sabırla dinledikten son- gerekirken farklı bloklara götürülüyo- yönetim modeline geçişle birlikte Yemek zaevi hepimize yalnızca bir adliye ka- ra stresli bir dönemde olup olmadığı- ruz. Acaba bizim örgütü (!) mü onla- yaşanan sıkıntıları iktidar geç de dar yakın. “Ucu nereye giderse gitsin” İtiraf etmeliyim ki cezaevi yemek- mı sordu. Şok oldum. Hemen hemen ra tehdit görüyorlar, yoksa onların ör- olsa anlamışsa bu da iyidir denebilir. anlayışında artık kimse dokunulmaz leri bazen bayıyor. Mesela memleket- yaşıtım bir doktor olduğu için şaka- gütü mü bize tehdit görüyorlar? Siyasi Sonuçta hatadan dönmek doğru değil. Hal böyle olunca cezaevi gerçe- teki bamya hasadının büyük çoğunlu- laşmak amacıyla mı soruyor diye te- konjonktür gereği izole edilmesi gere- bir yaklaşımdır. Ama hedef sadece ğini ele almanın geniş bir kitlesi oldu- ğunu bizim cezaevine yollamışlar, ben sonsuz iktidar arayışıyla demokrasiyi reddüt ettim ve hemen cevap verme- ken kimdi diye soruyorduysam da ar- “mış”çasına bir hale getirecek siyasi ğunu düşünerek bir “cezaevinde kal- de bamya stoku bitene kadar eldeki dim. “İlahi doktor, altı üstü haksız ye- tık bu sorunun yanıtını aramıyorum. mühendislik arayışlarıysa bunun ma rehberi” yazmaya karar verdim. malzemelerle yaratıcı olmaya çalışıyo- re aylardır hapisteyim, kim bilir da- Zaten arasam da bulamam, adamlar ülkemize faturası yine ağır olacaktır. Cezaevindeki tüm bilinmezliği gi- rum. Tanıdığım en gusto karakter Fa- ha ne kadar hapiste olacağım bilmiyo- örgütsüz kaldılar. Ya da kalacaklar. İç ve dış gelişmeler, çoklu kriz derecek bir rehberi bu yazıya sığdıra- tih Altaylı kadar olamasam da bir şey- rum. Bunlar her insanın yaşadığı gün- Her neyse. başlıkları ve öngörülemez dünya mam. Tüm gereksinimleri karşılayan ler yapabileceğime inanıyorum. Ne ya- lük stresler, majör bir şey yok!” de- düzeninde Atatürk liderliğinde Zamanı tarif etmek bir rehber için en az bir-iki cilt yaz- zık ki sıfırım. Oysa kaç bölüm yemek kurulan Cumhuriyetin, onun gücünü dim. Stresle mücadelede iyiyiz. Yazıyı bitirirken büyük bir şerh oluşturan millet, Meclis iradesinin mam gerekir. Şimdilik bu yazıyı bir programı izlemiştim illa “blanch” ede- ve bu çerçevede güçlendirilmiş Temizlik düşmeliyim. Türkiye’de pek çok ceza- cezaevi oryantasyonu olarak kabul cek (haşlayacak) bir şey bulurum di- parlamenter sistemin önemi ortada. Sosyal medyada aşırı temizlik ya- evinde halen yüzlerce hak ihlali ya- edin lütfen. yordum. Yok, bulamadım. Fikir verir Yönetim sistemi konusunun ulusal pan biri vardı, hâlâ var mı bilmiyorum şanmaya devam ediyor. Cezaevleri bir Oryantasyona başlamadan önce, bir umuduyla yan hücremdeki Hüseyin’e çıkarlar çerçevesinde her konuda deneyim merkezi değildir. Romantize avukatın cezaevinden çıkmak değil de sordum, o da “kaşarlı pilav” tarifi ver- ama hücre temizliğinde o kişinin dü- olduğu gibi partiler üstü bir bakışla, edilecek, kahramanlık hikâyeleri yazı- cezaevinde kalmak üzerine yazmasını meye kalktı. Neyse, bamyanın fayda- şük bütçeli bir versiyonuyum. Hüc- uzlaşıyla ele alınması şart. Ama her lacak yerler de değil. Kuyruğu dik tut- ironik bulmuş olabilirsiniz. Ama iro- larını anlatan bir yazı buldum ve du- remdeki beton zemini her gün yıkıyo- konuda olduğu gibi iktidarın gerçek tuğumuza bakmayın, ben dahil birçok niyeti ve samimiyeti soru işaretleri ni yapmıyorum. Mevcut yargı prati- rumu idare ediyorum. rum. Minimal bir hücrem olduğu için barındırmakta. insanın cezaevi günleri ağır tecrit al- ğinde avukatlar cezaevinden çıkmaya su israfı yaptığım söylenemez. Hu- Var olan anayasaya, AYM, Spor tında geçiyor. Tecritin kırıldığı o görüş kuk bürom eski bir binadaydı, zemin yarar tahliye kararı konusunda kata- AİHM kararlarına bile uyulmazken, Cezaevinin fizyolojik sağlığınıza et- günlerinde de üç yaşındaki kızımın ahşaptı. Buradan çıkar çıkmaz büro- lizör bile ol(a)mıyorlar! Öyle ki, tutuk- muhalefete ağır baskı sürerken, kilerini önlemek için spor yapmanız asla yanıt veremediğim sorularıyla bo- mu kapısı caddeye açılan, beton zemi- landığım gün Barolar Birliği, 80 il ba- gazeteciden komedyene eleştiri şart. Ben de girer girmez cezaevi ida- ğuluyorum. Henüz zaman kavramı ol- rosu ve birçok yabancı baro tutuklulu- ni olan yani çekpasla foşur foşur yıka- getirene cezaevleri yolu gösterilirken, resinden spor matı talep ettim. İdare mayan bir çocuğa belirsiz bir başka güçler ayrılığı ilkesi aşındırılırken ğumun haksız ve hukuksuz olduğunu yabileceğim bir yere taşıyacağım. Bu yazılı bir kurul kararıyla; spor matıyla zamanı nasıl tarif edeceğimi bilmiyo- “sistemde yeni düzenleme” çıkışlarını söylemişse de ben bu yazıyı cezaevin- çekpas işini o kadar sevdim. Hatta te- demokratik hedefler olarak okumak kendime veya bir başkasına zarar ver- rum. Bu gerçeği dışlamadan, unutma- den yazıyorum. rapistim de alınmasın ama ben sorun- ne kadar mümkün sorusunun me ihtimalimi gözetip talebimi reddet- dan yalnızca insan olduğumu anımsa- larımı çekpasla örtmeyi seçiyorum. yanıtı önemlidir. İktidarın bu Meclis İnfaz memurları ti. Doktor raporuyla alabilirmişim. Bü- maya çalıştığım yerden bir şeyler yaz- aritmetiği pazarlığında bakalım bu kez Güvenlik Dizi ve filmlerdeki kötü gardiyan rokrasi ve gitti geldi işleri yorucu gel- mak istedim. Sağlıcakla... de kimler nasıl, hangi yaklaşımlarla tiplemelerini unutun. Bir kere “gar- di. Fırsattan istifade ahiretimi kurtar- Yüksek güvenlikli bir cezaevinde Çorlu Karatepe Yüksek Güvenlik- yer alacak... diyan” meslek tanımından hoşlanmı- maya ve Rabbimin rızasını kazanmak hücrede kaldığım için açıkçası güven- li Cezaevi