Catalog

30 NİSAN 2026 PERŞEMBE EKONOMİ ekonomi@cumhuriyet.com.tr 9 CUMHURİYET 24 AYAR DOLAR Av RO sterlİn FAİZ BORSA ALTIN ALTIN 45.07 52.86 60.83 40.91 14.311 44.118 6.568 2 kuruş 11 kuruş 11 kuruş 0.05 puan 18 puan 279 lira 50 lira TÜİK’in Mart 2026 ile ilgili verilerine göre geniş tanımlı işsizlik oranı yüzde 31.5 12 milyon 850 bin işsiz! Kurallar Yeni bir rekora ulaşan geniş çözülürken tanımlı işsizlik, erkeklerde ‘Yarını savunmak ir önceki yazımda ABD’nin yüzde 24.1’den yüzde 26.3, kurduğu kurallara dayalı sistemin için bir aradayız’ kadınlarda yüzde 39.1’den Bçözülüşünü tartışmıştım. Dünya, eski düzenin çatlaklarından sızan bir yüzde 39.5’e çıktı. Dar DiSK, KESK, TMMOB ve Türk kaosla karşı karşıya. Bu yazımda soyut Tabipleri Birliği’nin (TTB) çağrısıyla tanımlı işsizlik ise yüzde 8.1. bir sistem krizi saptamasının içerdiği, dün İstanbul Taksim’de toplananlar, kimi somut eğilimlere bakmak istiyorum: 1 Mayıs İşçi Bayramı öncesi; 1 Mayıs ÜİK’in dün yayımladığı Küresel ekonomi zayıflıyor bir resesyon 1977’de Taksim ve sonraki yıllarda olasılığı artıyor. Uluslararası hukuk “İşgücü İstatistikleri, Mart yapılan mitinglere düzenlenen aşınıyor ve devletler silahlanıyor, adeta T2026” raporuna göre 15 ve saldırılarda ölen emekçileri andı. savaşa hazırlanıyor. Yeni bir savaş daha yukarı yaştaki kişilerde (dar Burada konuşan DİSK Genel Baş- türünün şekillendiğine inanan analistler tanımlı) işsiz sayısı, Mart 2026’da ülkelerinin çoktan bir savaşın içinde kanı Arzu Çerkezoğlu, Taksim’de bir önceki aya kıyasla 96 bin kişi olduğunu düşünüyorlar. bulunmalarının yalnızca geçmişi an- azalarak 2 milyon 873 bin kişi mak için olmadığını, “bugünü ve ya- Ekonomik dengeler oldu. İşsizlik oranı ise 0.3 puan rını savunmak” için bir araya gel- diklerini söyledi. 1977’de işçi sınıfı- azalarak yüzde 8.1’e indi. Dar hızla bozuluyor nın sesini boğmak ve meydanı kor- İran savaşı, sadece bölgesel bir tanımlı işsizlik oranı erkeklerde kunun simgesi haline getirmek is- çatışma değil, küresel ekonomi için yüzde 6.9’dan yüzde 6.8, kadınlarda büyüyen bir şok oldu. Enerji fiyatları teyenlerin başarılı olamadığını be- yüzde 11.5’ten yüzde 10.7’ye yukarı tırmanıyor, hammadde-gıda emtia lirten Çerkezoğlu, “Bu meydan bir- düştü. Bunlara karşın “zamana piyasaları, tedarik zincirleri geriliyor, lik, dayanışma ve mücadeledir” de- bağlı eksik istihdam, potansiyel bin kişiydi. Ayrıca Mart 2026’dan hazır olanları, iş arayan ancak yatırım iştahı zayıflıyor. Mali piyasalar di. Bugün de emeği değersizleşti- şimdilik sakin görünse de bu sakinlik işgücü ve işsizlerden oluşan hemen çalışmaya başlayamayacak önceki en yüksek işsiz sayısı 12 ren, milyonları yoksulluğa mahkûm aldatıcı. Gerçek ekonomi, finansal atıl işgücü oranı (geniş tanımlı milyon 829 bin kişiyle Haziran olanları kapsayan potansiyel eden politikaların sürdüğünü vurgu- ekranlardaki iyimserliğe eşlik etmiyor. işsizlik oranı) 1.6 puan artarak layan Çerkezoğlu, Taksim’deki bari- 2025’teydi. işgücü sayısındaki yükseliştir.” Öte Her yeni gün, resesyon, enflasyon katların da bu anlayışın sembolü ol- yüzde 31.5’e yükseldi. Bu oran da yandan yine TÜİK’in verilerine göre ardından daha geniş bir finansal kriz duğunu söyledi. Ayrıca KESK Eş Ge- istihdam yüzde 48.5 erkeklerde yüzde 24.1’den yüzde Mart 2026’da, önceki aya kıyasla ihtimalini biraz daha büyütüyor. nel Başkanı Ahmet Karagöz fabri- Ancak bu kez, PIMCO’nun eski 26.3, kadınlarda ise yüzde 39.1’den Bu kapsamda, DİSK-AR’ın istihdam edilenlerin sayısı 226 bin kalarda, okullarda ve meydanlarda CEO’su halen Queens’ College raporunda “dar tanımlı işsizlik yüzde 39.5’e çıktı. DİSK Araştırma kişi artarak 32 milyon 425 bin kişi, daha güçlü dayanışmaya ihtiyaç ol- Cambridge’in başkanı Mohamed A. sınırlı çerçeveye sahip ve işgücü Merkezi (DİSK-AR) ise TÜİK verileri istihdam oranı ise 0.3 puan artarak duğu ifade ederken TTB adına konu- El Erian’ın işaret ettiği gibi, bu kez üzerinden hesaplama yaparak geniş piyasalarını anlamak için yetersiz” yüzde 48.5 oldu. İşgücü sayısı ise bir krizi 2008’deki gibi yönetilebilecek şan Prof. Dr. Pınar Saip 1989’da ölen tanımlı işsiz sayısının 12 milyon denerek şu vurgu yapıldı: “Geniş 129 bin kişi artarak 35 milyon 298 irade ve kaynak bulmak çok zor olacak. 17 yaşındaki Mehmet Akif Dalcı’yı 850 bin kişiye ulaştığını açıkladı. tanımlıdaki artışın nedeni zamana bin kişi, işgücüne katılma oranı 0.1 O dönemde, G20 masasında büyük anarak çocuk işçiliğine dikkat çekti. güçler bir araya gelip sistemi ayakta Bu sayı bir önceki ay 12 milyon 87 bağlı eksik istihdam ve ümitsiz puan artarak yüzde 52.8’e çıktı. l Haber Merkezi tutmaya çalışabiliyordu. Bugün aynı bin, Mart 2025’te 11 milyon 665 işsizler ile iş aramayıp çalışmaya l Ekonomi Servisi refleksi beklemek zor. Küresel siyaset, ortak çözüm üretmekten çok, karşılıklı Turizm cennetlerindeki yerler otel yatırımı için şirketlere tahsis edilecek suçlama üretme modunda çalışıyor. Bu yüzden yeni bir kriz patlarsa müdahale değil dağılma daha olası görünüyor. Deniz yolları üzerindeki gerilim bu çözülmenin en tehlikeli göstergelerinden biri. İran’ın Hürmüz Boğazı’ndan Yeşile ‘beton’ sürecek geçen tankerlerden haraç alması, Endonezya’nın benzer bir yöntemi dünya MUSTAFA ÇAKIR ticaretinin yüzde 40’ının geçtiği Malakka Boğazı için düşünmesi denizlerin amuya ait taşınmazları birer ortak alan olduğuna ilişkin uluslararası KISA... KISA... KISA... mutabakatı sorguluyor. Bu adımlar Kbirer özelleştiren iktidar, gözde fiilen, Birleşmiş Milletler Deniz Hukuku turizm merkezlerindeki ormanlık ve l t ÜiK’in “Ekonomik Güven Sözleşmesi’nin altını oyuyor. Wolfgang yeşil alanları da otel-tesis yatırımları Endeksi, Nisan 2026” raporuna Münchau’nun hatırlattığı gibi, böyle bir için şirketlere açıyor. göre ekonomik güven geçen gidişat bizi yalnızca son küreselleşmenin Kültür ve Turizm Bakanlığı’nın martta 97.9 iken bu ay yüzde değil, son 200 yılın ticaret düzeninden 1.5 azalışla 96.4’e indi. Endeks, dün yayımladığı duyuruya göre bile geriye, korsanlık ve “gunbot” diplomasisi çağına taşır. şubatta 100.7 ile iyimserlik için Hazineye ait taşınmazlar, turizm gereken “en az 100 puan”lık amaçlı yatırım yapılmak üzere personel lojmanı yapılacak. Hangi savaşa hazırlanıyorlar? değerin üzerindeydi. yerli ve yabancı girişimcilere tahsis Kemer Göynük’teki ormanlık arazi Tam da bu sırada dünya yeniden l tÜ r KiyE Ekonomi 123 metrekare edilecek. Listede çeşitli kentlerdeki 5 yıldızlı otel için tahsis edilecek. silahlanıyor. Almanya, Japonya, Politikaları Araştırma Vakfı’nın 12 taşınmaz yer aldı. Güney Kore ve Çin’de askeri hazırlıklar 1000 yataklı olacak. Bu yer denize “Gıda Fiyat Endeksi (TEGE), özelleştirilecek hızlanıyor, savunma harcamaları sıfır. Kıyıdaki otellerin, tesislerin Nisan 2026” raporuna göre Kemer’e 1000 yatak her yerde yükseliyor. Örneğin, ABD arasında kalmış az sayıdaki yeşil aylık gıda enflasyonu yüzde 3.59 ÖzEll Eştir ME İdaresi Listeye göre Bodrum Göl savunma bütçesini yüzde 42 artırmayı olarak hesaplandı. TEGE’ye göre alandan birisi. Afyonkarahisar’da Başkanlığı’nın dünkü Resmi tartışırken Almanya yaklaşık üçte bir, Mahallesi’ndeki ağaçlık-makilik Nisan 2026 itibarıyla yıllık gıda alan 750 yataklı 5 yıldızlı otel için Gazete’deki ilanına göre İstanbul Japonya ise yaklaşık yüzde 10 daha alan 160 yataklı özel konaklama enflasyonu yüzde 34.3 ve Ankara’daki 6 taşınmaz daha tahsis edilecek. Artvin Şavşat Çermik fazla harcama planlıyor. Wall Street tesisi için tahsis edilecek. Bodrum l t icar Et Bakanlığı’nın Resmi satış yoluyla özelleştirilecek. Köyü’ndeki ormanlık arazi 3 veya Journal’a göre “Otomotiv ve ağır Kızılağaç’taki ormanlık arazi de 1200 Gazete’deki düzenlemesine Toplam yüzölçümü 27 bin 4 yıldızlı otel için tahsisi yapılacak. sanayi sarsılırken Berlin, fabrikaları, göre “güvenli ödeme sistemi”, 1 yataklı otel veya tatil köyü (5 yıldızlı) metrekare olan taşınmazlar işgücünü ve sermayeyi Avrupa’yı 100 yataklı olacak. Balıkesir Ayvalık Temmuz’dan itibaren taşınmaz arasında en dikkat çekici yeniden silahlandırmaya yönlendiriyor. ile günübirlik tesis için tahsis Küçükköy’deki arazi 120 yataklı Almanya, kendini bir silah fabrikasına alım-satım işlemlerinde de ihale İstanbul Ortaköy’deki edilecek. 2 bin 392 metrekare kapalı 4 veya 5 yıldızlı otel için tahsis dönüştürüyor.” Financial Times ve uygulanacak. Örneğin ödeme taşınmaz için olacak. Çünkü alan olacak. Alanın içinde koylar edilecek. Bu yer Sarımsaklı’da denize Foreign Affaires’te “Böyle giderse (nakit, havale, EFT vb.) ile tapu “arsa” nitelikli bu taşınmazın var. Antalya Manavgat Kızılağaç’taki yakın noktada bir alan. Hatay Arsuz 2030’dan önce yine büyük bir askeri devri eşzamanlı olacak. Yine büyüklüğü 123 metrekare. En taşınmaz 5 bin 952 metrekare Arpaçiftlik’teki alanların 5 yıldızlı güç olacak” diyen tarihçi Lian Fix emlak satış bedelinin bir kısmı büyük yer ise Ankara Yenimahalle kapalı alanı olan spor tesisi için Almanya’nın hegemonya eğiliminden, otel ve günübirlik tesis için tahsisi veya tamamının kredi yoluyla Karacakaya’daki 10 bin 949 bunun Fransa’yı kaygılandırdığından tahsis edilecek. Manavgat Sorkun yapılacak. Mersin Tarsus Kızılmurat karşılanması durumunda, kredi metrekarelik üç parselden oluşan söz ediyorlar. Avrupa’da ve Asya’da Mahallesi’nde ormanlık arazi eğlence Mahallesi’ndeki alana da özel dışındaki kalan tutarın da bu arsa. İhaleler için son teklif devletler, yeni bir savaşı göze alabilecek konaklama tesisi yapılacak. merkezi olacak. Kemer Çamyuva sistem üzerinden ödenmesi verme tarihi 3 Haziran. şekilde pozisyon alıyor. Siyasi iklim de l ANKARA Mahallesi’ndeki alana 100 yataklı gerekecek. l Ekonomi Servisi ona göre şekillenmeye devam ediyor. Üstelik kimi savunma analistler yeni bir savaş türünden söz ediyorlar: Hibrit savaş, siber saldırılar, altyapı sabotajı, 110 Dolar ekonomik baskı ve bilgi operasyonları ‘Her koyun kendi bacağından asılır’ dönemi Brent petrolün dünkü bu yeni türün bileşenleri. İngiltere’de vadeli varil fiyatı savunma çevreleri, bu bağlamda Birl EşiK Arap Emirlikleri’nin (BAE) Sağlam şuna dikkat çekti: “Hürmüz bunun güvenli limanlara ve offshore ülkenin çoktandır fiilen bir savaşın Petrol İhraç Eden Ülkeler Örgütü’nden açıldığında yüksek kapasiteyle piyasaya ülkelere giderek likit olmayan varlıklarda içinde olduğunu düşünüyorlar. Önceki (OPEC) ayrılma kararı enerji gündeminin dönmek istiyor. Savaştan sonra BAE’nin, değer kaybı oluştuğunu not düştü genelkurmay başkanı “kaynakları sosyal merkezine oturdu. Hürmüz’den Kızıldeniz, Kızıldeniz’den ve “Körfez diye ortak paydada ifade harcamalardan savunma harcamalarına Enerji uzmanı Mühdan Sağlam Eyliat Aşkelon hattıyla petrol dağıttığını, ettiğimiz ülkelerin artık tabiri caizse her kaydırmayı öneriyor” (The Times). Yemen ve İran’la ilgili mevcut ayrışma, Asya ülkeleriyle kontratlar yaptığını koyunun kendi bacağından asıldığı yeni Devletler bir yandan silahlanırken bir Hürmüz krizi ve OPEC kotalarının göreceğiz. Artık tek bir Körfez yok.” bir ekonomik çekim stratejisi izlemesi yandan da kendi toplumlarını psikolojik Ekonomist a rda tunca, Ba E’nin bu BAE’nin kararında etkili olduğunu Petrolde çok ciddi bir volatilite zorunlu oldu. Bundan sonra BAE’nin ve ekonomik olarak dış düşmanlara “sarsıcı” kararıyla “petrol sonrası söyledi. BAE’nin 2030’da üretimini oluşmayacağını düşünen Prof. Sinan özellikle Batı sermayesiyle daha yakın olduğu kadar, hatta daha da önemlisi çağa” güçlü bir finansal kaynakla 5 milyon varile yükseltmek için 120 Alçın ise bölgede savaş öncesi birikmiş ilişkiler kuracak önlemler alacağını iç düşmanlara, “uyuyan hücrelere”, hazırlık yapmak istediğini vurguladı. milyar dolar yatırım yaptığını belirten sermayenin 20 trilyon dolar olduğunu, göreceğiz” dedi. l Eli F ÖzGE yal ÇIn “terörist saldırı” riskine karşı hazırlıyorlar. Bu hazırlıkların bir parçası da aşırı sağ (faşist) eğilimlerin güçlenmesi olarak Gökhan Erün, ‘Firmaların yanında ‘Kadın girişimciliğine karşımıza çıkıyor. Guardian’da Şada dijital varlıkların İslam, “Orbán gitmiş olabilir ama onun ekosistemin bütünsel bakıyoruz’ olmak önceliğimiz!’ önyargıları şimdi Avrupa siyasetinde dönüşümünde daha da içselleşti” diyor. önemli hale Y Kredi Üst Yöneticisi Gökhan Garanti BBVA Genel Müdürü Mah- Eğer tam ölçekli bir ekonomik ve geldiğini belirtti. Erün, Mart 2026 sonu itibarıyla mut Akten, “19. Türkiye’nin Kadın Gi- siyasal kriz patlarsa, bu kez dünya aktif büyüklüğün 3.8 trilyon liraya rişimcisi Yarışması”nın sonuçları- muhtemelen birlikte hareket edemeyecek. rüyoruz. Kadın girişimcilere sağladı- şunu vurguladı: Küresel ekonomide ulaştığını, Türkiye ekonomisine de nın açıklandığı ödül töreninde bir ko- 2008’de küresel koordinasyon ğımız finansman 350 milyar TL’yi aş- belirsizliklerin arttığı, finansmana 2.8 trilyon lira kaynak sağladıklarını nuşma yaparak “Kadın girişimciliğini mümkündü, bugün ise çok düşük ihtimal. tı” dedi. Ekonomist ve KAGİDER işbir- erişimin ve risk yönetiminin daha açıkladı. Bankanın nakdi kredi hacmi hep bütünsel yaklaşımla ele aldık. Fi- Çok taraflılık zayıfladı, güven eridi, liğiyle düzenlenen yarışmada bu yıl kritik hale geldiği bir dönemden 1.9 trilyon lira, toplam müşteri nansman, eğitim, pazar erişimi ve ce- kurumlar yıprandı. Eski dünyanın kuralları Gurvita kurucusu Bahar Şamhili Tan- çözülürken yenisi henüz kurulmadı. mevduatı da 2 trilyon liraya ulaştı. geçiyoruz. Bu dönemde firmalarımızın saretlendirme olmak üzere dört te- ju, “Türkiye’nin kadın girişimcisi” se- Arada kalan boşlukta, “Parmaklarımız İlk üç aylık net kâr da 20.3 milyar yanında güçlü, güvenilir ve çözüm mel alanda kurguladığımız modeli- zonklarken kötü bir şey bu tarafa lira oldu. Dış ticaretin ekonomideki odaklı ortak olarak yer almak bizim mizle somut etki yaratmayı hedef- çildi. Ayrıca beş kategorinin birincileri doğru geliyor.” (Macbeth 4.1) stratejik önemine atıf yapan Erün için stratejik bir öncelik.” ledik ve bu yolda emin adımlarla yü- de ödüllerini aldı. apı