Catalog

gorus@cumhuriyet.com.tr 30 NİSAN 2026 PERŞEMBE 2 olaylar ve görüşler saldırı başlattı... Bütün umudunu, CHP’yi bölmeye, Sine-i millete dönmek dağıtmaya ve etkisizleştirmeye bağlamış Prof. Dr. Şule Özsoy Boyunsuz seçme ve seçilme hakkı ile olan görünüyor. ilgisi nedeniyle de ara seçimler HHH ürkiye’de kamuoyunca iktidarların keyfi biçimde CHP neden CHP, bir kitle partisi. zaman zaman gündeme yapmaktan kaçınabilecekleri Soldan gelen eleştiriler, getirilen ve sine-i oylamalar değildir. TBMM’de partinin sol ilkelere yeterince T eleştiriliyor? bağlı olmadığını, sağdan millete dönmek olarak ifade boşalan her sandalye için o gelen eleştiriler ise fazla ürkiye’nin günümüzdeki edilen “topluca istifa”, aslında seçim çevresindeki seçmenin solcu olduğunu öne sürüyor. temel sorunu belli: anayasal olarak var olmayan AY 67 gereği seçme hakkı, aday Özgür Özel bu eleştirilere T Hiçbir sorunu bir beklentiye dayanıyor. olabilecek tüm yurttaşların karşı oy istediği kitle için, çözemeyen, bütün sorunları Zannediliyor ki muhalefetin da seçilme hakkı vardır. Hiç “İster sağcı olsun, ister derinleştiren ve yeni sorunlar solcu, yeter ki Demokrat topluca istifası erken seçimi yaratan “Şahsım Devleti” kimsenin yurttaşın seçme ve olsun” diye özetlenebilecek rejimi! zorlayacak veya sistemi seçilme hakkını keyfi biçimde Günümüzdeki bütün bir söylem geliştirdi. çalışmaz hale getirecek. TBMM, ortadan kaldırmaya hakkı Bu söylem, her ne kadar çözümsüzlüklerin temelinde, üye tam sayısının üçte biri ile yoktur. AY 13 gereği anayasal “hedefe yönelik” görünse de 2017’de yasalara aykırı olarak toplanmakta, 151’den büyük hakların nasıl sınırlanacağı yeterli değil. sayılan oylarla kurulan “Şahsım olmak kaydıyla, toplantıya Çünkü seçmenler, somut belirlenmiştir. Yapılması Devleti” rejimi ve 2018’den beklentilere, somut vaatlere oy sonra ekonomik, hukuksal ve katılanların salt çoğunluğu ile seçim anayasal bir gerekliliktir. Öte yandan bu yaklaşım, gereken bir seçimi yapmamak verirler. siyasal sorunların çok hızla karar almaktadır. Yani Meclis’in Dolayısıyla maddenin lafzi ara seçimin tarihini TBMM açık bir biçimde hakkın özüne Üstelik seçmen, mevcut derinleşmesi, yaygınlaşması ve toplanamaz ve çalışamaz yorumuna göre ara seçimin çoğunluğunun inisiyatifine dokunacaktır. Böyle bir şey ucube rejimin niteliklerinden yaratılan yeni sorunlar yatıyor. belirlenen takvim içinde bir hale gelebilmesi için 400’ün bırakarak seçimlerin adil bir seçmen iradesinin oluşumunun dolayı, seçimlerin şeffaf ve CHP 2024 seçimlerinden adil koşullarda yapılacağına üzerinde milletvekilinin istifası zorunluluk olduğunda tereddüt biçimde yapılması ilkesini engellenmesi yani darbe birinci olarak çıkınca da inanmıyor. Cumhurbaşkanı adayı Ekrem gereklidir. Bunun için iktidar yoktur. (1) zedelemektedir. Ara seçimler, oy anlamına gelecektir. HHH İmamoğlu’na ve doğrudan koalisyonunun milletvekillerinin kaybeden iktidarlar için sarsıcı O halde TBMM, 1.5 yıllık Bu gerçekler bağlamında partiye yönelik olarak haksız ve Seçim tarihi nasıl de istifası lazım. Böyle bir sonuçlar yaratabilmektedirler. seçim dönemi içinde ara seçim CHP’nin yapması gerekenler hukuksuz saldırılar başlatıldı ve belirlenir? durumda bile yapılacak seçim, Örneğin; 1983 seçimlerinde tarihi belirlememiş ya da erken yeterince açık: buna Özgür Özel’in liderliğinde 1) Soyut ve somut eleştirilere erken genel seçim değil ara Anayasanın 78. maddesinin genel seçim kararı almamışsa, yoğun bir miting seferberliği ile yüzde 45 oy oranıyla iktidara aynı enerjiyle devam etmek. karşılık verildi. seçim olacaktır. Yani tüm amaçsal yorumu da bizi aynı gelen ANAP, 1986 ara Yüksek Seçim Kurulu’nca 1.5 2) Belediyelerin başarılarını Özgür Özel, bu konuda ülkede seçime gidilmez, noktaya götürmektedir. Ara seçimlerinde yüzde 32’ye yılın son pazar günü ara seçim başarılı bir sınav verdi. yaygınlaştırmak. yalnızca boşalan sandalyelerin seçimin amacı, Anayasamızın gerilemiştir. Bu seçimden sonra tarihi olarak belirlenmelidir. Buna rağmen CHP, hem 3) Somut vaatleri dile bulunduğu seçim çevrelerinde o 2.maddesindeki demokratik iktidarlar ara seçim riskini Unutmayalım ki bir temel kendisini destekleyen hem getirmek. sandalyeler için seçim yapılır. de CHP’li olmayan muhalifler 4) Seçim güvenliğini devlet ilkesi gereği, TBMM’nin göze almak yerine 1991 ve hakkın özüne dokunacak tarafından sıkça eleştiriliyor; garantilemek. Anayasamızın (AY) 78. temsil işlevinin ve oylama 1995’de olduğu gibi erken şekilde hiçbir anayasal kural NEDEN? 5) Rejim konusunda, maddesine göre her beş yıllık çoğunluklarının adil biçimde genel seçime yönelmişlerdi. yorumlanamaz. HHH Cumhuriyeti savunan bütün seçim döneminde bir defa ara sağlanmasıdır. Boş sandalyeler Genel seçim erkene alındığında Ara seçimler aslında anayasal ÇÜNKÜ “Rejim partiler, demokratik toplum seçim yapılmak zorundadır. Meclis’in temsil işlevini “Genel seçime bir yıl kala ara bir tercih olarak zaten sine-i Bunalımından” kurtulmanın kuruluşları, meslek odaları, Ara seçimin ne zaman umudu CHP’de! sendikalar gibi örgütlerle zayıflatmakta, aranan toplantı millete dönmek, seçmen seçim yapılmaz” kuralı gereği İnsanlar “reel politik” açıdan, işbirliği yapmak. yapılacağına ilişkinse üç kural ve karar çoğunluklarına iradesini tazelemek için olağan ara seçim zorunluluğundan yani bu “Ucube Rejim”den Sonuç olarak CHP’ye düzenlenmiştir: ulaşılmasını zorlaştırmaktadır. koşullarda seçim döneminin kurtulmuş oluyorlardı. kurtulmanın gerçekleştirilebilir umut bağladıkları için, 1. Genel seçimin üzerinden Özellikle, üye tam sayısı yarısından itibaren yapılması 90’lar sonrasında da erken onu, “Demokratik, Laik görülen yolu bakımından, 30 ay geçmeden ve genel üzerinden hesaplanan oylama beklenen seçimlerdir. Bunun genel seçimler hâkimiyetlerini ve Sosyal Hukuk Devleti” ana muhalefet partisi olan “Cumhuriyet Rejimi”ni seçime bir yıl kala ara seçime çoğunlukları eksikliğin için topluca istifaya da gerek olmasından ve belediyelerdeki sürdürmüşler ve 2007 anayasa korumak ve geliştirmek başarılarından dolayı, CHP’nin gidilemez. Buna göre 2.5 yıl ile miktarına bağlı olarak, daha da yoktur. Tek gereken sandığı değişiklikleri ile yasama dönemi amacıyla eylemde ve öncü rolü oynayacağını 4. yıl arasındaki 1.5 yıllık süre zorlaşacaktır. Yeri geldiğinde getirmektir. dörde indirilmiş ancak ara söylemde yeterli çaba sarf görüyor. ara seçim dönemidir. Bu süre bir oy bile çıkan sonucu (1) Necmi Yüzbaşıoğlu- Bülent seçim için konulan takvim etmediği gerekçesiyle Nitekim İktidar da aynı içinde boşalan sandalye sayısı değiştirebilir. Nitekim; 1979 ara revize edilmemiştir. Böylece Tanör, “1982 Anayasasına kanıda olduğu için CHP’ye, eleştirenleri dikkate almak kaç olursa olsun bir ara seçim seçimlerinde beş ilden seçilen Ekrem İmamoğlu’na ve ve “Cumhuriyet için direniş Göre Türk Anayasa Hukuku”, 2007-2017 arasında fiilen CHP’li belediyelere karşı seferberliği” başlatmak! zorunluluktur. beş milletvekili hükümetin 20.basım, s.233; Erdal Onar- uygulanamaz hale gelerek 2. 30 ay bekleme kuralının değişmesine yol açmıştı. Levent Gönenç, “1982 unutulan ara seçim konusu, bir istisnası vardır: TBMM üye Maddenin yazımında ara Anayasasına Göre Ara Seçim”, 2017 anayasa değişiklikleriyle tam sayısının en az yüzde 5’inin seçimin bir zorunluluk olduğu AÜHF Dergisi, C.51/s.4, 2002; yasama döneminin tekrar beş Maden işçilerinin (en az 30 sandalye) boşalması belirgin olsa da anayasa koyucu Süheyl Batum, “Zorunlu Ara yıla çıkarılmasıyla birlikte halinde üç ay içinde ara seçime tarafından eksik bırakılan, Seçim Üzerine”, Cumhuriyet, hukukumuza dönmüş ancak gidilir. büyük olasılıkla da seçim 16.04.1991; Faruk Bilir, uygulanmaktan kaçınılmıştır. zaferi üzerine 3. Takvime ilişkin bu iki kanunlarında somutlaştırılması “Yasama Dönemi ve Yasama Cuma Gürsoy birimiz” ifadesinin doğruluğu, bu Seçme ve seçilme hakkı kuralın da istisnası vardır: Bir beklenen husus, seçim Dönemi ile İlgili Sorunlar”, TBB direnişle bir kez daha kanıtlan- YAZAR ilin hiç milletvekili kalmadığı tarihinin kimin tarafından, Ara seçim, iktidarların Dergisi s.77, 2008. Tolga Şirin, mıştır. takdirde 90 günden sonraki nasıl belirleneceğidir. Bu siyasi çıkarlarına göre “Ara Seçim Zorunludur”, T24, Bu noktada Ankara’nın de- “Onlar ki toprakta karınca, su- ilk pazar günü o ilde ara seçim soruya genellikle verilen yanıt, yapılıp yapılmamasına karar 8.04.2026; Fahri Bakırcı, “Ara mokratik güçlerinin desteğini de da balık kadar çokturlar / Müca- yapılmak zorundadır. TBMM’nin ara seçim tarihini verebilecekleri bir mesele Seçimler Üzerine”, Yeni Arayış, unutmamak gerekir. Siyasi parti- delemizde sadece onların desta- Maddenin yazılışında isteğe belirleyeceğidir. Nitekim 1982 olamaz. Yalnızca anayasanın 9.04.2026; Mümtaz Soysal, ler, dernekler, kişiler ve tüm du- nı vardır.” bırakılmış bir alan yoktur. Anayasası dönemi uygulaması 78. maddesinin açık hükümleri Meclis Konuşması, TBMMTD, yarlı kesimler üzerine düşen so- - Nâzım Hikmet Ran Belirlenen takvimler içinde ara da bu yönde gelişmiştir. nedeniyle değil, konunun 19. Dönem, 1995, Cilt 93, s.570. rumluluğu yerine getirmiştir. An- ürkiye işçi sınıfına bin selam. kara halkı, direnen maden işçile- TDirenenleri yaratanlara da se- rinin yanında olmuş; hep birlik- lam olsun. Tarih, her zaman dire- te kazanılmıştır. İşçi sınıfı, tarihe nenleri yazmıştır: “Bu havalarda düştüğü bu not ile mücadele az- dövüşenler de var.” minin ne denli güçlü olduğunu Şu günlerde, Doruk Maden iş- kanıtlamıştır. çileri bir destan yazmıştır. Bu di- Uçak gemileri Burada iki farklı çizgiyi birbirin- reniş, sınıf sendikacılığı açısından den ayırmak gerekmektedir: Do- da önemli bir moral kaynağı ol- Hakan ercan özellikle “caydırıcılık, baskı, savaş uçakları, elektronik kabiliyetini güçlendiren esnek ruk Maden işçileri direndi ve ka- muş; sarı sendikacılık ile sınıf sen- güvence, destek” gereksinimleri harp unsurları ve denizaltı ve dağıtık görev mimarileri zandı. Oysa Divriği maden işçile- (E) Tuğamiral dikacılığı arasındaki ayrımı somut rinin durumu farklıydı: Örgütlü- için en etkili politik, askeri savunma helikopterleriyle içinde kullanılmaları bir biçimde ortaya koymuştur. lük yeterli düzeyde değildi. Dola- çak gemileri, modern Sendikacılık yalnızca ekonomik ve hatta psikolojik güç beraber kendi öz savunma öngörülmektedir. Bu yısıyla baştan itibaren uzlaşma- hakların kazanımından mı ibaret- Uaskeri gücün görkemli ve enstrümanlarından birdir. silah ve sistemlerinden oluşan kapsamdaki gelişmeler cı bir tavır hâkimdi. İşçiler, “Grev tir? Elbette hayır. Ekonomik hak- fakat tartışmalı unsurlarından Özetle uçak gemileri, sert bir koruma zarfı bulunur. Bu “dönüşüm ve buna eşlik eden çadırında görünürsek patron bizi lar büyük önem taşımakla birlik- biri olmaya devam ediyor. Bu güç ile yumuşak gücü hemen nedenle, bir uçak gemisini bir uyum süreci” şeklinde geri işe almaz” gibi çekinceler ta- te, iş güvenliği ve çalışma güven- dev platformlar, zamanın her hemen bütün yönleriyle etkisiz hale getirmek, söz değerlendirilebilir. şıyordu. Ne yazık ki bazı çevreler liği gibi konular da en az bunlar şeyi dönüştüren ve eskiten bünyesinde toplayabilen konusu 360 derecelik çok Sonuç olarak uçak gemileri de bu korkuları körükledi. Divriği kadar yaşamsaldır. etkisinden payını alsa da ortaya benzersiz stratejik varlıklardır. katmanlı kinetik, akustik ve “ne dokunulmaz ne de modası halkı ve Divriği Kültür Dernekleri Doruk Maden işçileri, toplu- çıkan tablo onların modasının Teknolojinin gelişimiyle elektromanyetik savunma geçmiş” platformlardır. Aksine, sahip çıkmaya çalışsa da demok- mun üzerindeki ölü toprağını kal- geçtiğini söylemek için henüz beraber uçak gemilerine mimarisini aşabilmeyi değişen savaş ortamına uyum ratik kitle örgütleri olayı sahip- dırmış, direnenlerin kazanacağını erken olduğunu gösteriyor. yönelik tehdit yelpazesi de gerektirir. sağlayarak varlığını sürdüren lense de dışarıdan gelen destek bir kez daha tüm açıklığıyla gös- Savaş zamanlarında uçak ancak bu kadarına olanak tanıdı. genişlemiş; denizaltı, mayın, Artan tehditler, uçak etkili stratejik enstrümanlardır. termiştir. Bu bağlamda işçilerin Oysa sınıf, kendi davasına bizzat gemileri, bir ülkenin askeri önderlik vasfı da ayrıca önem ka- güdümlü mermi, balistik gemilerini sahneden silmek Yakın gelecekte, onların sahip çıkmalıdır; sonrasında dışa- zanmaktadır. Her mücadelede ol- gücünü dünyanın herhangi füze tehdidine ilave olarak yerine kullanım konseptini “küresel, sürdürülebilir ve rıdan yardım beklemek, stratejik duğu gibi, burada da etkin bir ön- bir noktasına hızla taşıyabilen hipersonik füze ve özellikle dönüştürmektedir. Daha çok katmanlı” güç üretebilme bir hata olacaktır. “Kendi dava- derlik direnişin başarıya ulaşma- en etkili unsurlardır. Yalnızca sürü halinde hareket eden dikkatli, daha uzun menzilli kapasitesini tam anlamıyla sı için dövüşmeyenler, düşmanın sında belirleyici rol oynamıştır. bir savaş makinesi değil, insansız hava ve deniz araçları konuşlanma ortaya çıkıyor. ikame edebilecek başka bir davası için dövüşecektir” sözü, bu Maden işçilerinin zaferini kutlu- aynı zamanda bir “güç gibi yeni nesil tehditler de Gelecekte insansız hava platformun ortaya çıkması gerçeği ne güzel özetlemektedir. yorum. Yaşam bize bir kez daha projeksiyonu” simgesidir. ortaya çıkmıştır. araçlarıyla daha fazla pek olası görünmemektedir. 1 Mayıs’ın öncesinde, işçilerin şunu öğretmiştir: Direnmek, ka- Harp sahasında kara, deniz, entegre, yapay zekâ Uçak gemileri yalnızca askeri birlik ve dayanışmasının ne kadar zanmaktır. Direnmeyen, baştan değişen savaş ortamı hava hedeflerini “eşzamanlı destekli savunma ağlarına gücü değil; aynı zamanda kıymetli olduğu belleklere yeni- kaybeder. Büyüyen tehdide karşın ve sürdürülebilir” şekilde etki dahil, ağ merkezli harekât siyasi iradeyi ve küresel etki den kazınmıştır. Yaşasın sınıf da- Dönemin en güzel sloganların- uçak gemisini etkisiz hale altına alabilecek bir başka yanışması, yaşasın maden işçile- anlayışıyla uyumlu, sistemin kapasitesini de temsil etmeye dan biri olan “Direne direne kaza- getirmek kolay değildir. rinin direnişi! platform bulunmamaktadır. nacağız, ya hep beraber ya da hiç- bütünlüğünü (unsurların devam edecek gibi görünüyor. Etrafında; refakat gemileri, Barış ve kriz dönemlerinde ise uyumlu çalışmasını) ve beka Ordnaryüs Profesör Sadr Dplomas tarhçs Doç. Dr. Türkye, özellkle son 20 yıllık Maksud Arsal’ın, Tanzmat’ın Hüner Tuncer, Osmanlı’nın son dönemde, hızla şçleşen br yüzüncü yılı nedenyle 1939 dönemnde Avrupa devletleryle toplum yapısına sahptr. yılında kaleme aldığı bu eser, olan lşklern rdelyor, Türkye’dek toplumsal ve laklkten kopan devlet Balkanlar coğrafyasının elden syasal gelşmeler yönetmlernn başına nelern çıkışını özetlyor ve o dönemde kavrayablmek ve geleceğn çok açık şeklde yapılmış olan yanlışlıkları gözler etkleyeblmek çn Türkye şç ortaya koyuyor, laklğe hava gb, önüne seryor. sınıfını tanıyablmek, su gb gereksnmemz olduğunu anlayablmek, davranışlarını tarhsel gerçeklerle kanıtlıyor ve analz edeblmek gerekr. geleceğe ışık tutuyor. 13,5x20,5 / 118 Sayfa / İnceleme 13,5x20,5 / 200 Sayfa / İnceleme 13,5x20,5 / 303 Sayfa / İnceleme