Catalog

3 NİSAN 2026 CUMA EKONOMİ ekonomi@cumhuriyet.com.tr 9 CUMHURİYET 24 AYAR DOLAR Av RO sterlİn FAİZ BORSA ALTIN ALTIN 44.50 51.58 58.91 43.10 13.052 45.421 6.649 2 kuruş 34 kuruş 44 kuruş 0.33 puan 114 puan 768 lira 132 lira Panama Belgeleri’nin 10’uncu yılında küresel vergi dışı servet 3.6 trilyon dolar Eşitsizlik derinleşiyor Ezgi ivecan l event a takan Oxfam’ın hesaplamalarına göre bu rakam en az gelişmiş 44 ülkenin milli gelirinin iki katından fazla. Bu servetin yüzde İleri teknolojiler risk 80’i en zengin yüzde 0.1’lik kesimin elinde. yönetiminde öncelik ünyada offshore hesaplarla Ultra zengin olarak tanımlanan Ey ve Uluslararası Finans Enstitüsü’nün küresel vergi kaçırmayı ifşa yüzde 0.01’lik grup ise tek başına (IIF) “15. Küresel Bankacılık Risk Deden Panama Belgeleri’nin 1.8 trilyon dolarlık paya sahip. Yönetimi Araştırması”na göre yüzde 62 10. yıldönümü yaklaşırken, Oxfam Oxfam International Vergi So- ile “kredi riski” ve yüzde 43 ile “finansal tarafından yayımlanan yeni analiz, rumlusu Christian Hallum, şunu suçlar” yeniden bankacılık sektörünün küresel servet eşitsizliğinin ulaştığı vurguladı: en kritik gündem maddeleri haline geldi. çarpıcı boyutu bir kez daha gözler Ayrıca araştırmaya göre banka üst risk Servet vergisi zorunlu önüne serdi. Rapora göre, dünyanın yöneticilerinin (CRO) yüzde 72’si risk “Panama Belgeleri, en zenginlerin yönetiminde yapay zekâ kullanımının en zengin yüzde 0.1’lik kesiminin 13.3 trilyon dolar vergi ve denetimden uzak, sessizce hâlâ erken aşamada olduğunu vergilendirilmemiş ve denizaşırı d enizaşırı ülkelerde saklanan belirtirken yüzde 55’i ileri teknolojileri muazzam servetlerini sakladığı bir hesaplarda sakladığı servet 2024 tahmini servet büyüklüğü kritik risklerin yönetiminde öncelikli gölge dünyasının perdesini arala- itibarıyla 3.6 trilyon dolara ulaştı. görüyor. dı. Bu yalnızca karmaşık muhasebe da yürütülen Uluslararası Vergi İş- bulunarak küresel bir varlık kaydı Oxfam’ın hesaplamalarına göre Raporu yorumlayan EY Türkiye teknikleri değil, güç ve cezasızlık birliği Çerçeve Sözleşmesi müza- oluşturulmasını, finansal şeffaflığın vergi dışı bırakılmış tutar, Fransa Finansal Hizmetler Sektör Lideri Levent meselesi.” Hallum’a göre milyarder- kereleri ise bu tabloyu değiştirmek artırılmasını ve özellikle en zengin ekonomisinin toplam büyüklüğünü Atakan, CRO’ların rolünün özellikle lerin servetlerini vergi cennetlerin- için kritik bir fırsat olarak görülü- yüzde 1’lik kesime yönelik daha aşarken dünyanın en az gelişmiş sürdürülebilir büyümede artacağını de saklaması, kamu hizmetlerinin yor. 2027’ye kadar sürmesi bekle- yüksek efektif vergi oranlarının 44 ülkesinin toplam gayrisafi söylerken EY Türkiye Finansal Risk finansmanını zayıflatırken toplum- nen süreçte, süper zenginlerin da- uygulanmasını talep ediyor. Aksi yurtiçi hasılasının iki katından Yönetimi Hizmetleri Şirket Ortağı Ezgi sal eşitsizliği derinleştiriyor. ha etkin vergilendirilmesi ve vergi halde, rapora göre, mevcut sistemin fazlasına denk geliyor. Dahası, bu İvecan veri kalitesi ve bütünlüğünün en Raporda, son yıllarda bazı ilerle- cennetlerinin sınırlandırılması he- yükü giderek daha fazla dar gelirli kritik başarı faktörleri olduğunu belirtti. servetin yaklaşık yüzde 80’i, yani meler kaydedildiği de vurgulanı- defleniyor. 2.8 trilyon doları, en zengin yüzde kesimlerin omuzlarına binmeye yor. Birleşmiş Milletler çatısı altın- Oxfam, hükümetlere açık çağrıda l Ekonomi Servisi 0.1’lik kesimin elinde bulunuyor. devam edecek. FEM 2.0 yol gösterici bir çerçeve sunacak ‘Enflasyonla mücadele sürüyor ama büyümenin kaynağı belirsiz’ t ür KiyE Kadın Girişimciler Derneği’nce (KAGİDER) yürütülen “Fırsat Eşitliği Modeli”nin (FEM) yeni versiyonu (sürüm) “FEM 2.0”, kamu, özel sektör ve sivil Esas çözüm üretimde toplum temsilcilerinin bir araya geldiği bir buluşmayla tanıtıldı. KAGİDER Başkanı Es- stanbul Bilgi Üniversitesi’nde ra Bezircioğlu, şu konu- İdüzenlenen panelde Prof. Asaf ya dikkat çekti: “FEM 2.0 Döviz ve altın Savaş Akat, Prof. Ege Yazgan ve ile süreci daha sistema- Prof. Erhan Aslanoğlu, Türkiye tik ve veri temelli bir ya- rezervi azaldı ekonomisine ilişkin dikkat çekici pıya kavuşturuyoruz. Yeni değerlendirmelerde bulundu. model, kurumların mev- Merkez Bankası’nın net E. Bezircioğlu cut durumunu değerlen- Akademisyenler, mevcut uluslararası rezervleri, Körfez’deki dirmekle kalmayacak, ge- savaşın başından bu yana koşullarda Merkez Bankası’nın lişim süreçlerini izleyerek yol gösterici bir düşüşünü sürdürerek 27 Mart’ta doğru adımlar attığını ancak kalıcı çerçeve sunacak. Bu yaklaşımın, kurum- sona eren haftada 22.3 milyar çözüm için üretim ve verimlilik ların iş yapış biçimleri üzerinde daha be- dolar daha azaldı ve 35.1 milyar odaklı politikaların şart olduğunu lirgin bir etki yaratacağını düşünüyoruz.” dolar oldu. Böylece banka 28 vurguladı. Bezircioğlu, ayrıca modelin kapsayıcılık Şubat’tan beri 44 milyar dolar Prof. Akat, “Ekonomide bizim kaynaklanabileceğini söyledi. için devletin yapması gereken ve erişilebilirlik boyutunu öne çıkardı. döviz s attı. Bankanın uluslararası anlamadığımız bir şeyler oldu” Yazgan, “Açıklayamadığımız en acil işin, üretimi desteklemek s tandarttaki altın rezervi de, swap diyerek, enflasyona karşın çok şey var. Belki de kayıt dışı olduğunu söyledi ve “Yatırıma ve satış işlemleriyle son iki haftada büyüme gerçekleştiğine, ekonominin hacmi çok büyük ve dönüşecekse para basmak bile 120 ton azaldı ve 702 ton oldu. ekonomide çok ciddi durgunluk Öte yandan 100 dolara kadar talep bununla açıklanabilir” dedi. enflasyonist olmaz” dedi. gözlemlenmediğine ama 2025’te gerileyen brent petrolün varil fiyatı Prof. Aslanoğlu da talebin, enf- g ıda arzı kritik yeniden 110 dolara yaklaşırken istihdamın hiç artmadığına dikkat lasyon beklentileri ve servet artı- BİST100 günü yüzde 0.88 artışla çekti. Verimlilik ve rekabetle Yazgan, özellikle hizmet şıyla canlı kaldığını belirtti. Enflas- tamamladı. Dolar/TL ise yine ilgili çok ciddi sorunlar olduğunu sektöründe fiyat değişiminin yonla mücadelede en kritik alanın 44.50’de. l Ekonomi Servisi ‘Suda sürdürülebilir belirten Akat, “Türkiye, hastalığa sıklığına dikkat çekerek “Bu gıda olduğunu söyleyen Aslanoğ- dönüşmüş bir enflasyona karşı ortamda yeni bir döviz kuru lu, tarımda daralan üretim alanları yönetim kritik konu’ operasyonu reddettiği sürece hareketine izin verirseniz dövize ve artan nüfusun baskısına dikkat dengesizlikler sürecek” dedi. dönme refleksi aniden tetiklenir. çekti. Türkiye’de gıda fiyatlarında- iKlim değişikliği nedeniyle suyun Prof. Yazgan ise büyümenin Var olduğumuz yerde başka ki artışın dünya ortalamasının üze- yaşamsal önemli her geçen gün artıyor. kaynağına ilişkin belirsizliğe politika alanı yok. Ama savaş rinde seyrettiğini belirten Aslanoğ- TÜSİAD’ın “Dünya Su Günü” lu, kapsamlı planlama ve güçlü bir işaret ederek, bunun ya gelir yılsonuna kadar sürerse cephane nedeniyle düzenlediği “Su Odağında denetim mekanizmasının gereklili- Teknoloji Çözümleri” başlıklı etkinlikte dağılımındaki bozulmadan kalmayabilir” dedi. konuşan TÜSİAD Çevre ve Net Sıfır ğini vurguladı. l Ekonomi Servisi ya da dış borçlanmadan Yazgan, enflasyonu düşürmek Politikaları Çalışma Grubu Başkanı Fatih Yurtiçi aramada Özkadı, suyun sadece doğal bir kaynak olarak değil, “gezegenin dayanıklılığı, Oto satışı düştü dakika 4.75 lira toplumsal refahın ve sürdürülebilir t icaret açığında kalkınmanın sağlanması, ekonomilerin Bilgi Teknolojileri ve İletişim o ca K ayında canlı bir görüntü sergi- küresel rekabetçiliği için yarattığı Kurumu, “Mobil Haberleşme leyen oto pazarında, şubat ayından artış yüzde 56.6 stratejik değeri”yle ele alınmasını Hizmetleri Azami Ücret sonra mart ayında da küçülme oldu. önerdi. Özkadı şöyle devam etti: “Su Tarifesi’yle ilgili güncel listeyi ihracatta Ki sorunlar devam Otomotiv Distribütörleri ve stresi altında ve kıtlık tehlikesi ile karşı yayımladı. Yeni düzenlemeyle, ederken Mart 2026 verileriyle Mobilite Derneği’nin (ODMD) karşıya olan ülkemiz için su, ekonomik tavan fiyatlara ortalama yüzde birlikte Körfez’deki savaşın dış raporuna göre Mart 2026’da, Mart büyüme, rekabetçilik ve toplumsal 15.8 zam yapıldı. ticaret üzerindeki ilk etkileri de 2025’e kıyasla otomobil ve hafif ticari refahın sürdürülebilirliği ile iç içe. Bu güncelleme ile mobil yüzde 3.1 düşüşle 63.3 milyar ortaya çıkmaya başladı. araç satışları yüzde 12.75 azalarak 101 Sürdürülebilir su yönetimi anlayışını operatörlerin uygulayabileceği dolar, ithalat yüzde 4.7 artışla 92 Ticare Bakanlığı ve Türkiye bin 997 adet, bu kapsamda otomobil benimseyerek su verimliliğini artırmanın üst fiyat sınırları yeniden milyar dolar ve açık yüzde 27.5 İhracatçılar Meclisi’nin (TİM) satışı yüzde 13.04 düşüşle 79 bin 857 kritik önemde.” belirlendi. Buna göre “yurtiçi artışla 28.7 milyar dolar oldu. adet, hafif ticari araç satışı yüzde 11.69 ortak açıklamasına göre Mart aramalar”ın dakikası 4.11 TL’den İhracatın ithalatı karşılama oranı düşüşle 22 bin 140 adede indi. Yılın 2026’da, Mart 2025’e kıyasla 4.75 TL, “yurtdışı aramalar”ın ‘Fırsatlara erişimde da yüzde 74.4’ten yüzde 68.8’e ilk üç ayında ise Ocak-Mart 2025’e ihracat yüzde 6.4 düşüşle 21.9 dakikası 48.68 TL’den 56.37 indi. Martta, ihracatta öne çıkan kıyasla toplam satışlar yüzde 3.94 milyar dolar, ithalat yüzde 8.4 TL’ye çıktı. Kısa mesajla ilgili düşüşle 265 bin 398 adet, otomobil ciddi eşitsizlik var!’ artışla 33.2 milyar dolar ve dış sektörlerde en dikkat çekici düşüş “yurtiçi gönderim” ücreti 3.39 pazarı yüzde 5.86 düşüşle 210 bin 688 ticaret açığı yüzde 56.6 artışla yüzde 14.3 ile 1.2 milyar dolara Sa Bancı Üniversitesi Toplumsal TL, “yurtdışı gönderim” ücreti ise adet, hafif ticari araç pazarı ise yüzde gerileyen hazırgiyimde oldu. 11.3 milyar dolar oldu. İhracatın Cinsiyet ve Kadın Çalışmaları 9.88 TL olarak ilan edildi. 4.23 artışla 54 bin 710 adet oldu. Öte yandan savaş bölgesindeki ithalatı karşılama oranı da Mükemmeliyet Merkezi ile Sabancı Öte yandan martta, toplam pazar yüzde 76.5’ten yüzde 66.1’e Körfez ülkelerine ihracat yüzde 37 Vakfı’nın işbirliğinde düzenlenen 10 yıllık mart ayı ortalama satışlarına düştü. İlk üç ayda ise Ocak- düşüşle 1.4 milyar dolarda kaldı. 336 ana üründen “Toplumsal Cinsiyet Çalışmalarında kıyasla yüzde 23.8 arttı. Mart 2025’e kıyasla ihracat l Ekonomi Servisi Veri Temelli Yaklaşımlar: Bakım Odaklı l Ekonomi Servisi Gelecek Buluşması”nda, 212’si zam gördü sorunları daha iyi iStan Bul Ticaret Odası (İTO), anlamak ve kalıcı mart ayında, aylık bazda yüzde çözümler üretmek için Memur marketin yolunu unuttu 2.97 artan “İstanbul TÜFE”den veri odaklı yaklaşıma sonra, dün de İstanbul’da ihtiyaç duyulduğu sağlıklı beslenebilmesi için gereken TAYLAN GÜLKANAT perakende fiyatı en fazla artan vurguladı. Sabancı Vakfı açlık sınırının 32 bin 792 TL’ye, yoksulluk ve azalan ürünleri açıkladı. Mütevelli Heyeti Başkanı dE vl Et Memurları Konfederasyonu sınırının ise 106 bin 815 TL’ye ulaştığını g üler Sabancı Buna göre martta bir önceki aya o sman Kaya Güler Sabancı, şuna Başkanı Osman Kaya, kamu hatırlatan Kaya, bekar bir çalışanın göre indekste yer alan 336 ana dikkat çekti: çalışanlarının derinleşen yoksullukla insanca yaşam maliyetinin de 42 bin da ayakkabı almak bile lüks haline üründen 212’sinin fiyatında artış “Kadınların işgücüne katılımı hâlâ 500 TL olduğunu vurguladı. karşı karşıya olduğunu belirterek, izlenirken 38 ürünün fiyatı azaldı. geldi. Ulaşım giderleri maaşın önemli istediğimiz yerlerde değil, sınırlı. “Memur artık açlık sınırıyla göğüs “Bugün kaç memur yoksulluk sınırının Geçen ay fiyatı en fazla artan kısmını götürüyor” dedi. Mevcut ücret Fırsatlara erişimde ciddi eşitsizlikler var. üzerinde maaş alıyor?” diye soran göğüse” dedi. Kaya’ya göre mutfak ürün yüzde 55.94 ile patlıcan artışlarını “komik” olarak nitelendiren Bu nedenle alanda gerçek bir ilerleme enflasyonunun yıllık ortalama yüzde Kaya, memurların artık temel gıda oldu. Fiyatı en çok azalan ürün Kaya, enflasyon farkının aylık ihtiyaçlarını karşılamakta zorlandığını için sistematik bir dönüşüme ihtiyacımız 40’lar seviyesinde seyretmesi, temel ise yüzde 26.50 ile salatalık oldu. yansıtılması, vergi dilimi adaletsizliğinin söyledi. Artan kira, ulaşım ve giyim var. Ve bu dönüşüm ancak veri temelli gıda fiyatlarındaki artışla birleşince l Ekonomi Servisi memurun alım gücünü ciddi biçimde maliyetlerinin de bütçeyi zorladığını giderilmesi ve refah payı verilmesi ve etki odaklı yaklaşımlarla mümkün.” eritti. Dört kişilik bir ailenin yalnızca belirten Kaya, “Bir takım elbise ya çağrısında bulundu. l an Kar a