Catalog

gorus@cumhuriyet.com.tr 25 NİSAN 2026 CUMARTESİ 2 olaylar ve görüşler BİÇİM, İÇERİK Mustafa Kemal ve VE KALKINMA bilmezden gelen hiçbir NECDET ADABAĞ ‘Çanakkale Efsanesi’ okul, biçimsel olarak YAZAR ne kadar yetkin olursa Doç. Dr. HÜNE r TUNCEr susturduktan sonra boğazın Zığındere ağzı ile kuzeyindeki kadar geçecek zaman içinde olsun (ki okullarımız için içim, bir şeyin giriş bölgesini ele geçirmekti. Sarıtepe yöresiydi. yerimize başka güçler ve bu da tartışma götürür) Bdış görünüşüdür. Mart 1915 Çanakkale Tali çıkarma ise, Anzak 19. Tümen Komutanı Yarbay komutanlar gelebilir.” Mustafa içerikten yoksun olduğu İçerik, adından da belli, Deniz Savaşı’nda Mustafa Kemal, 25 Nisan Kemal’e göre, bu olağan bir kolordusu tarafından Kabatepe için çağdaş düşünceye içindekilerdir. Hangisinin 18yenilgiye uğratılan sabahı düşmanın Arıburnu’na bölgesine yapılacaktı. Bu saldırı değil, herkesin başarılı kapı açamaz ve gericiliğin önemli, hangisinin müttefik güçler, Çanakkale bir çıkarma yaptığını telefonla saldırının hedefi, Kocaçimen olmak ya da ölmek azmiyle kucağında debelenip durur. ötekinden üstün ya da Boğazı’nı yalnızca donanma ile 3. Kolordu Komutanı Esat yapmakzorunda olduğu bir Tepesi’ni ele geçirmek ve Bu okulların toplumu da ötekinden daha gerekli geçemeyeceklerini anlamıştı. Paşa’ya bildirmiş ve düşmana asıl çıkarma kuvvetinin saldırıydı. geri kalmış bir toplum olduğu tartışılmaktadır. Müttefiklerin Çanakkale karşı bir alayı ile Maydos’tan kuzey yanını korumaktı. Bir İngiliz yazar, Arıburnu olur. Böyle eğitim-öğretim Bu tartışmaya girmeden Boğazı’nı geçebilmeleri için Arıburnu yönüne gittiğini İngilizler, boğazların kolay taarruzları için şöyle dizgesine sahip toplumlar Gramsci’yi anımsamakta kara ve deniz kuvvetlerinin söylemişti. (Mustafa Kemal, yazmaktaydı: “Müttefik açılacağını ve Osmanlı dünyaya açılamaz, yarar vardır. ortaklaşa gerçekleştirecekleri komutanından talimat almayı Devleti’nin kısa bir süre içinde Devletler için harekâtın en kötü teknolojik ve hümanistik Gramsci iyi bir bir kara harekâtına beklememiş, komutanına savaş dışı edilebileceğini rastlantısı, deha sahibi küçük toplumbilimci olduğu kadar gelişmeleri izleyemez gereksinimleri vardı. Müttefik yalnızca ne yapacağını rütbeli bir Türk komutanının hesaplamaktaydı. ve gericiliğin batağında iyi bir yazın kuramcısıydı. devletlerin kara ordusu, Limni bildirmişti.) Sorumluluğu Hamilton’un genel harekât (Yarbay Mustafa Kemal), tam kaybolup gider. Biçimin de içeriğin de adasının Mondros limanında ve bizzat üzerine alarak ve planı çerçevesinde Arıburnu o anda o noktada (Conkbayırı) çok önemli olduğunu, Mısır’da toplanmıştı. Müttefik bir tümen komutanı olarak Yere sağlam basmak bölgesinde, Avustralyalılar ile bulunmasıydı. Aksi takdirde, dahası, birinin, ötekini Kara Ordusu Komutanı, İngiliz kendisine tanınan yetkiyi Ülkemiz bu batağa Anzak kolordusu pekâlâ o gün Yeni Zelandalılardan oluşan iki tamamladığını söylemiştir. Generali Ian Hamilton’du. aşarak Mustafa Kemal, sürüklenmek istenmektedir. tümenli bir Anzak kolordusu Conkbayırı’nı ele geçirebilirdi. Yetkinliğe ulaşmanın ve General Hamilton, 25 komutası altındaki 57. Buna Ortadoğu batağı mı ile 2. tali filo görevlendirilmişti. Arıburnu Cephesi’nde yetkinliğe ulaşmışlığı Nisan 1925’te, Gelibolu Alay’a bir dağ bataryasıyla dersiniz, emperyalizm Anzaklara karşı savaşan ve savlamanın yolu bu iki Yarımadası’nda müttefik birlikte Kocaçimen Tepesi’ne çıkmazı mı, adı ne olursa Yarbay Mustafa Kemal belirtenin birlikteliğinden ne yazık ki çoğu şehit olan 57. güçlerin çıkarma yeri olarak ilerlemesini emretmekteydi. olsun, bizi darboğaza tarih sahnesinde geçer, demek istemiştir, Alay komutanları, Mustafa Seddülbahir ile yakın çevre Mustafa Kemal, kimseden sokmak ve yok etmek sanırım. Biri olmazsa öteki Anzakların Arıburnu’na Kemal’le birlikte Çanakkale’de kıyılarını seçmişti. Hamilton’un buyruk almadan ordunun genel sevdası taşıyanların ana tartışılmamalı, ikisinin de çıkarma hareketlerine bir destan yazmıştı! planı çerçevesinde; Alçıtepe ihtiyatı olan 19. Tümen’in en hedefinin böyle olduğu bir yok sayılması gerektiği başladığı 25 Nisan’dan 5 25 Nisan sabahı 19. Tü- ele geçirildikten sonra bu tepe güçlü alayını savaşa sokmakla gerçek var. İşin en dramatik göz önünde tutulmalıdır. Mayıs’a değin Arıburnu’ndaki men Komutanı Yarbay Musta- çevresinde donanma için bir ve diğer iki alayını da yanı, bizi çağdışılığa Örneğin, bir binanın Osmanlı birliklerine, 19. fa Kemal’in müdahalesiyle, Ça- gözetleme şebekesi kurulup cepheye son derece büyük bir itmek isteyenlerin biçimsel olarak yetkin Tümen Komutanı Yarbay nakkale Boğazı için yaşamsal boğaz topçusuyla mücadele sorumluluğu üzerine almıştı. arabulucularının aynı olması yeterli değildir; Mustafa Kemal, “Arıburnu önem taşıyan Conkbayırı An- edilecek; kara kuvvetleriyle de bayrak altında birlikte işlevsel olması, bir başka Kuvvetleri Komutanı” olarak zaklara kaptırılmamıştı. Düş- Akıllara kazınan o emir Kilitbahir platosuna el atılarak yaşadığımız insanların, deyişle içeriksel yetkinliği komuta etmekteydi. 25 Nisan man güçleri Conkbayırı ile Çanakkale’de kesin sonuca 57. Alay’ın 261 rakımlı yani kendi yurttaşlarımızın de bir o kadar önemlidir. günü müttefik kuvvetleri, Sarıbayır’ı ele geçirmiş olsaydı, gidilecekti. tepeye saldırısından önce, oluşudur. donanmalarının bombardımanı Osmanlıların savunma sistemi Çıkarmayı gerçekleştiren Mustafa Kemal’in askerlerine Gericiliğin batağında Gericiliği sabah-akşam altında beş ayrı yerden çökecek ve savaşın sonu da hız- 29. İngiliz Tümeni ile 1. verdiği şu emir, Çanakkale kaybolmamak için talep eden; yollarını Gelibolu Yarımadası’na lanmış olacaktı. Fransız Tümeni’nin ilk hedefi, Savaşlarının tarihinde onurlu banknotlarla döşeyen; ne Bir okul düşünelim. çıkmaya başlamıştı. Bu beş 25 Nisan 1915 Çanakkale güneyde Alçıtepe’yi ele geçirip yerini almıştı: “Size taarruzu kadar ilkellik ve bağnazlık İnsanın, okul okumaktan nokta; Morto koyu, Ertuğrul Savaşı’nın kaderini değiştiren Kilitbahir platosuna ilerlemek, emretmiyorum, ölmeyi takıntıları varsa tek keyif duyacağı kadar oradaki merkez tabyalarını koyu, Teke koyu, İkiz koyu ve emrediyorum! Biz ölünceye kişi, Mustafa Kemal olmuştu! geçerli yol olarak önümüze esenlikli. Biçimsel olarak serenlerdir bunlar. Ne ki yetkin, ya içerik olarak? ümmetçilik güzel sanatları Kütüphanesi var mı, varsa peşinen reddettiği için hangi kitaplar var? Bu biçimsel olarak peşinen kitapların kaçı okunuyor; Okul kapısında biriken öfke sınıfta kalmıştır; içerik okurların sayısı nedir, olarak ne olursa olsun -ki çeşitliliği nasıldır? Hep aynı DENİZ ÖZTÜRK niden üretmektedir. Şiddet, tişimi zayıflatmaktadır. Sabah tem içinde değersizleştirilmiş olamaz- tüm dünyanın kişiler mi kütüphaneye yalnızca fiziksel değil; sözlü ve erken saatlerde evden çıkıp ak- bir unsur olarak algılar siyaset bilimci gözünde önemsenmeyen bir gidiyor, yoksa okul öğrenci psikolojik boyutlarıyla da yay- şam geç dönen ebeveynler, ço- Öğretmenlik mesleğinin kar- ülke olur. sayısının çoğunluğu gınlaşmaktadır. Bu dilin sürek- şı karşıya olduğu sorunlar bu cuklarıyla nitelikli zaman geçi- iddet, Türkiye’de artık tekil O zaman ayağa mu kitap sevdalısı! li tekrar edilmesi, çocukların rememektedir. Erken yaşta ba- tabloyu derinleştirmektedir. Şbir davranış değil; dilde ku- kalkmanın tek sırrı biçim Öğretmenlerin yetişimleri dünyasında saygı kavramını kım kurumlarına bırakılan ço- Müfredatlar istikrarsızlığı, gü- rulan, kültürde beslenen ve ku- ve içerik olarak yere nasıl? Öğretmenliğin aşındırmakta ve güç gösterisini cuklar, güven duygusunu ek- vencesizlik, düşük motivasyon, rumlarda derinleşen yapısal sağlam basmaktır. Hem gereğini yapabiliyorlar meşru hale getirmektedir. idari baskılar öğretmen niteli- bir sorundur. Okullarda artan sik geliştirmekte; çoğu zaman parasal varsıllık, hem de mı? Bilgileri, eğitim Bu kültürel zemine sosyal ğini zayıflatmaktadır. Okul yö- şiddet olayları -öğrenci saldı- bu eksiklik ilerleyen yıllarda sanatsal yetkinlik... Yoksa... yöntemleri, kılık-kıyafetleri, medya eklenmektedir. Takip- netimlerinin liyakatten uzak rıları, akran zorbalığı, dış mü- öfke ve saldırganlık olarak or- Ya onun ya da ötekinin konuşma becerisi düzeyleri dahaleler ve kamuoyuna “okul çi sayısının değer ölçütü haline taya çıkmaktadır. belirlenmesi ve pedagojik içeri- boyunduruğu altına girilir. doyurucu mu? Çocuklardan geldiği bir ortamda çocuklar, ğin zayıflaması, eğitim fakülte- baskını” olarak yansıyan vaka- Bunları yazarken 33 yıl olumlu not alabiliyorlar Liyakat erozyonu görünürlük üzerinden kimlik lerinin yetersizliği, tabloyu gi- lar- bu yapının en kırılgan yü- önce katledilen ve kendimi mı; kitap okuyorlar mı; Liyakat erozyonu bu sürecin inşa etmektedir. Ailelerin ço- derek karamsar hale getirmek- zünde ortaya çıkmaktadır. Eği- onunla birlikte gömüte edebiyatla ilişkileri nasıl? merkezindedir. Eğitim siste- cuklarını birer “gösteri nesne- tedir. Saat uygulaması da bu timdeki bu sertleşme, aslında girmiş gibi duyumsadığım İlgili bakanlık bu yönde si” haline getirmesi, duygusal mi dahil olmak üzere kamu ku- tablonun içeresindedir. Saba- daha geniş bir siyasal ve top- seminerler düzenliyor, Uğur Mumcu’yu düşündüm. rumlarında ehliyet yerine sa- lumsal çözülmenin yansıma- bağların yerini performatif iliş- hın karanlığında okula gitmek güncelleme kursları açıyor Kalkınmamışlığın sonucu dakatin ön plana çıkması, ada- sıdır. kiler almaktadır. Bu durum, ço- zorunda kalan çocuklar korku mu? Ders kitabı olarak olarak şunu derdi: “Bizi let duygusunu zedelemekte- Şiddetin ilk üretim alanı dil- cuklarda derin bir ilgi ve aidi- ve güvensizlik duygusunu ar- okutulanlar neler? İçerikleri rahat bırakmazlar, biri dir. Televizyon ekranlarında yet eksikliği yaratmaktadır. dir. Adaletin olmadığı bir or- tırdığı gibi biyolojik ritim bo- nasıl? Kim yazmış bu okul bitmeden, bir başka çorap özellikle sabah kuşağında nor- Ekonomik koşullar ise bu sü- tamda kurallar değil, güç belir- zulması dikkat, öğrenme kapa- kitaplarını? örerler başımıza.” Doğru, reci hızlandıran temel faktör- leyici olur. Bu anlayış, okullar- sitesi ve genel ruh hali üzerin- malleşen aşağılayıcı üslup, in- Bu sorular soruluyor mu, çok doğru. Yıllardır hep da doğrudan karşılık bulmak- san onurunu hiçe sayan konuş- lerden biridir. Uzayan çalışma de olumsuz etkiler yaratmakta- yoksa! Tüm bu niteliklerden böyle olmadı mı yoksa! Ama malar ve teşhir kültürü, top- saatleri, geçim kaygısı ve sos- tadır. Öğrenciler, öğretmeni bir dır. Bu durum öfke kontrolünü neden? yoksun, tüm bu soruları lumsal davranış kalıplarını ye- yal güvencesizlik, aile içi ile- otorite figürü olarak değil; sis- güçleştirmektedir. Kültürel üretim alanı da bu süre- CUMHURİYET YAZARLARI, ci beslemektedir. Dizi ve film içe- İZMİR’DE OKURLARIYLA BULUŞUYOR... riklerinde sürek- li tekrarlanan şid- det dili, silahın ve güç kullanımının DENİZ BERKTAY yüceltilmesi, ço- 25 Nisan - 13.00 25 Nisan Cumartesi cuklar için bir rol 13.00 SÖYLEŞİ - 25 Nisan, 12.00 model haline gel- Doğumunun 110. Yılında Samim Kocagöz “Rusya-Ukrayna-İran ve mektedir. Şiddet, Konuşmacılar: Şükrü Kocagöz, Mesut Gengeç Batı Çemberinde Türkiye” yalnızca normal- Yönetici: Berrin Karadeniz Uzun Havuz Etkinlik Alanı leşmemekte; ay- 15.00 nı zamanda cazip Dergilerin Edebiyatımızdaki Yeri bir seçenek ola- Konuşmacı: Hürriyet Yaşar rak sunulmakta- Yönetici: Mehmet S. Aman dır. Gösteriş odak- BELGİN BIYIKOĞLU 17.00 lı yaşam biçimi, 25 Nisan - 14.00 Gazeteniz Cumhuriy et v e tüketim baskısı Kurmacada Gerçeklikle Yüzleşmek: Tarih-Toplum-Roman Kadıköy Belediyesi’nin düzenlediği ve sürekli değişen Konuşmacılar: Kaya Tokmakçıoğlu, Gürsel Korat gündem, bireyler- Kadıköy-Cumhuriy et 26 Nisan Pazar de stres ve taham- Roman-Öykü Günleri’ne 13.00 mülsüzlüğü artır- tüm yur ttaşlarımız dav etlidir... maktadır. Sonuç Çocuk Edebiyatı olarak siyasal dil, Konuşmacılar: Prof. Dr. Necdet Neydim, Ömür Kurt MUSTAFA BALBAY ekonomik baskı- 15.00 25 Nisan - 15.00 lar, medya etki- Sözcüklerin Dünyasında Öykü ve Roman si ve eğitim siste- Konuşmacılar: Zeynep Aliye, Mehmet Zaman Saçlıoğlu mindeki yapısal 16.30 sorunların birleşi- Edebiyatta Yapay Zekâ midir. Şiddet bir Konuşmacı: Yalın Gündüz sonuçtur. Onu do- Yönetici: Berrin Karadeniz ğuran koşullar de- ğişmeden bu so- KÜLTÜRPARK nuç ortadan kalk- N O T : HER O TUR UMD AN SONRA K ONUK Y AZARL ARIN İMZA ETKİNLİKLERİ Y APIL A C AK TIR. mayacaktır.