Catalog

1 EKİM 2026 PERŞEMBE EKONOMİ ekonomi@cumhuriyet.com.tr 9 CUMHURİYET 24 AYAR DOLAR Av RO sterlİn FAİZ BORSA ALTIN ALTIN 49.02 55.72 64.24 39.97 11.947 44.220 6.586 2 kuruş 10 kuruş 71 kuruş 0.18 puan 343 puan 172 lira 22 lira Ekonomideki dengesizlikler ‘dar’ ile ‘geniş’ tanımlı arasındaki farkı 23.2 puana çıkardı İşsiz 12.6 milyonu aştı Yapay zekâ Türkiye’de geniş tanımlı işsizlik oranı, Ağustos 2026’da YÜZDE 31.5 YÜZDE 65.8 çağında Erkeklerdeki önceki aya kıyasla erkeklerde yüzde 25’ten yüzde 25.4, Kadınlardaki istihdam oranı istihdam oranı kadınlarda ise yüzde 39.9’dan yüzde 40.1’e yükseldi. düşünmenin konomiden siyasete çok hesaplama yaparak geniş tanımlı sınıf siyaseti yönlü bir kriz sürecinde işsiz sayısının 12 milyon 608 bin Eolan Türkiye’de, toplumsal kişiye yükseldiğini duyurdu. Bu odern kapitalizmde üniversite yaşamın kronik sorunlardan sayı önceki ay 12 milyon 286 bin, eğitimi, daha yüksek beceri, işsizlik de etkisini sürdürmeye Ağustos 2025’te ise 12 milyon 597 Mdaha iyi iş ve daha yüksek gelir anlamına geliyordu. Financial Times’ın devam ediyor. bin kişiydi. Yine Ağustos 2026 aktardığı bir araştırmanın bulguları bu TÜİK’in dün yayımladığı “İşgücü itibarıyla geniş tanımlı işsizlerin 6 varsayımın hızla zayıfladığını gösteriyor: İstatistikleri, Ağustos 2026” milyon 535 bini erkekler, 6 milyon ABD ve İngiltere’de işverenler giderek raporuna göre 15 ve daha yukarı 73 bin i kadınlardan oluşuyor. Öte diplomadan çok belirli becerilere bakıyor. yaştaki kişilerde (dar tanımlı) işsiz yandan, dar tanımlı işsizlik önceki Üniversite eğitimi gerektirdiği düşünülen metin üretme, kodlama, veri analizi ve sayısı, önceki aya kıyasla 106 bin aya kıyasla genç nüfusta yüzde araştırma gibi bilişsel görevleri, artık kişi azalarak 2 milyon 740 bin kişi, 14.1’den yüzde 13’e indi. yapay zekâ üstlenmeye başlıyor. FT işsizlik oranı 0.3 puan azalarak farkında değil ama bu sorun işgücü 32.5 milyon kişi yüzde 7.8 oldu. Bu oran erkeklerde piyasasının sınırlarını aşıyor. yüzde 6.8’den yüzde 6.6 (1 milyon Yine TÜİK’in verilerine göre 547 bin kişi), kadınlarda yüzde Ağustos 2026’da, önceyi aya kıyasla Üniversitenin çelişkisi istihdam edilenlerin sayısı 136 bin Üniversite bir taraftan kapitalizmi 10.6’dan yüzde 10.1’e (1 milyon yeniden üreten işgücünü ve organik kişi artışla 32 milyon 507 bin kişi, 193 bin kişi) indi. Buna karşın Yeni açlık sınırı 37 bin 801 TL entelijansiyayı yetiştirirken diğer taraftan istihdam oranı 0.1 puan artışla zamana bağlı eksik istihdam, “Bu bilgi doğru mu?”, “Neden bu soruyu yüzde 48.4 oldu. Bu oran erkeklerde potansiyel işgücü ve işsizlerden TÜRK-İŞ’in yeni açlık ve yoksulluk tutarı (açlık sınırı) 37 bin 801 TL, böyle soruyoruz?”, “Kimin çıkarına?”, sınırı verileri, özellikle emekçilerin gıda harcaması ile giyim, konut oluşan atıl işgücü oranı (geniş yüzde 65.8, kadınlarda yüzde 31.5 “Başka türlü bir toplum mümkün mü?” yaşadığı sorunlar açısından çarpıcı (kira, elektrik, su, yakıt), ulaşım, tanımlı işsizlik oranı) önceki aya oldu. İşgücü sayısı ise 29 bin kişi gibi “insan merkezli” soruları soracak sonuçlar ortaya koymaya devam eğitim, sağlık ve benzeri ihtiyaçlar kıyasla 0.4 puan artarak yüzde 31’e artışla 35 milyon 247 bin kişi öznellikleri de yetiştirir. Sosyal bilimler ediyor. için yapılması zorunlu diğer aylık de tarihsel bilinç, sınıf ilişkileri, iktidar, çıktı. Bu oran erkeklerde yüzde olurken işgücüne katılma oranı Eylül 2026 ile ilgili dün yayımlanan harcamalarının toplam tutarı ise mülkiyet, ideoloji, devlet, eşitsizlik 25’ten yüzde 25.4, kadınlarda yüzde 52.5 ile aynı seviyede kaldı. rapora göre dört kişilik bir (yoksulluk sınırı) 123 bin 130 TL ve üzerine düşünmeye olanak verecek yüzde 39.9’dan yüzde 40.1’e ulaştı. İşgücüne katılma oranı erkeklerde ailenin sağlıklı, dengeli ve yeterli bekâr bir çalışanın “yaşama maliyeti” kavramların edinilmesini; adalet DİSK Araştırma Merkezi (DİSK- yüzde 70.5 iken kadınlarda yüzde 35 beslenebilmesi için yapılması 48 bin 885 TL’ye yükseldi. konusunda düş kırıklığına uğrayanların AR) ise TÜİK verileri üzerinden hesaplandı. l Ekonomi Servisi gereken aylık gıda harcaması Bu tutarlar Eylül 2025’te aynı siyasete, din konusunda düş kırıklığına sırayla 27 bin 971 TL, 91 bin 109 TL ve uğrayanların felsefeye yönelmesini 36 bin 305 TL idi. Ayrıca Eylül 2026 kolaylaştırır. Ancak üniversite piyasanın ihtiyaçlarına ile ilgili açlık sınırı, halen 28 bin 75 Emekçiye hep aynı yanıt: Çalışıyoruz göre yeniden tanımlandığında lira uygulanan net asgari ücreti de 9 “istihdam edilebilirlik”, “beceri”, DİSK yönetimi önceki gün Çalışma ve Ücretler üzerindeki ağır vergi yükü bin 726 lira aştı. Öte yandan TÜRK- “verimlilik” ve ölçülebilir ekonomik Sosyal Güvenlik Bakanı Vedat Işıkhan’ı ve emeklilerin yaşam koşullarına İŞ’ e göre “mutfak enflasyonu” aylık getiri temel kriterler haline geldiğinde, ziyaret etti ve çalışma yaşamındaki dikkat çekildi. Bunlara karşın çalışma bazda yüzde 1.1, dokuz ayda yüzde eğitim giderek toplumu anlamaktan sorunları bir kez daha gündeme taşıdı. bakanı, emeklilerin yaşam koşullarının 25.4, 12 ayda yüzde 35.14, 12 aylık çok işgücü piyasasına uyum Alınan bilgiye göre çalışma iyileştirilmesiyle ilgili iktidar olarak ortalamada yüzde 39.78 arttı. TÜRK- sağlamaya indirgenir. yasalarında “12 Eylül”den kalma çalıştıklarını, iş yasalarındaki İŞ gelir düzeyinin düşük olmasının Devletlerle özellik güvenlik alanında düzenlemelerin değiştirilmesi istendi. değişiklikler konusunda da taslak sağlıksız beslenmeye yol açtığını bir çalışan teknoloji şirketi Palantir’in Çalışma yaşamıyla ilgili Üçlü Danışma Grev ve toplusözleşmenin önündeki çalışmaları olduğunu ifade etti. kez daha anımsattı. üniversite mezunları yerine genç Kurulu’nun bu ay toplanacağı öğrenildi. engeller aktarıldı ve değişiklik istendi. l Mu STa Fa Ça KıR/ an Ka Ra l Ekonomi Servisi yetenekleri doğrudan seçip şirket içinde eğitme girişimi FT’nin verdiği çarpıcı, semptomatik bir örnek. Palantir’in sahibi Peter Thiel’in ırkçı faşist dünya görüşü, Borsa İstanbul’daki şirketlerin aylık değer kaybı 4.5 trilyon liraya ulaştı üniversiteye yönelik açık eleştirileri düşünüldüğünde, bu örneği “diplomasız yetenek keşfi” olarak okunmak zor. Palantir’in niyeti bir yana, burada karşımıza kurumsal olarak çok daha ‘Fonlar’ borsayı eritti önemli bir soru çıkıyor: Genç insanın eğitimini giderek üniversiteden şirketin ali piyasalarda, “fon kendisine aktarırsak, onu yalnızca bir Mdepremi”nin etkileri devam işçi olarak mı eğitmiş oluruz yoksa aynı AB tanımlı borç ederken çok boyutlu hale gelen bu zamanda belirli bir şirket ideolojisinin H-ÜFE Ağustos krizin çözümü için de yeni adımlar öznesi olarak mı kurarız? 16.3 trilyon lira sürüyor. Louis Althusser’in “interpellation” (öz- 2026 ile hızlandı neleştirme) kavramıyla söylersek ideoloji Yatırımcılara paralarını geri Haz İn E v e Maliye Bakanlığı’nın insanlara yalnızca birtakım fikirler “öğret- açıkladığı borç verilerine göre ödeyemeyen ve tasfiyesine TÜİK’in dün yayımladığı “Hizmet mez”; onları belirli toplumsal öznelere ça- Ocak-Haziran 2026 itibarıyla, Üretici Fiyat Endeksi, Ağustos karar verilen yatırım fonlarında ğırır. “Sen başarılı bir gençsin. Sen yete- sa İstanbul’da oluyor. BİST 100 en- Ocak-Haziran 2025’e kıyasla 2026” raporuna göre H-ÜFE, yatırımcıların haklarını korumak neklisin. Sen girişimcisin. Sen meritokra- deksi, dün günü yüzde 2.8, haftayı Avrupa Birliği tanımlı genel Temmuz 2026’ya (aylık) kıyasla için “Fon Koordinasyon Kurulu” adlı si sayesinde yükselebilirsin.” Bu çağrı, ki- yüzde 9.9, ayı yüzde 16.7 ve 11 Ma- yönetim borç stoku yüzde 28.6 yüzde 2.87, Aralık 2025’e (8 aylık) şiyi kendi konumunu şirketin değerlerini bir kurul oluşturuldu. Ayrıca Devlet artarak 16.3 tril yon TL ’ye çıktı. yıs’taki zirveye göre yüzde 21 düşüş- kıyasla yüzde 32.66, Ağustos paylaşan bireysel bir başarı projesi olarak Denetleme Kurulu, yatırım fonu Bu kapsamda merkezi yönetimin 2025’e (yıllık) kıyasla yüzde 33.29 le tamamladı. görmeye yöneltebilir. İşçi artık kendisini işlemleri dahil olmak üzere sermaye borç stoku yüzde 30.8 artarak ve 12 aylık ortalamaya kıyasla sermaye ile karşıt çıkarları bulunan bir sı- Bunun yanı sıra Borsa İstanbul’da piyasalarında “son dönemde” 16.7 trilyon lira oldu. nıfın üyesi olarak değil, şirketin başarısıy- yüzde 34.46 arttı. Yıllık artış eylül ayında şirketlerin piyasa değer- meydana gelen işlemleri inceleyecek Yine verilere göre aynı dönemde la kendi başarısını özdeşleştiren bir “ye- önceki ay 32.77 idi. lerinde sert kayıplar yaşandı. “BİST ve denetleyecek. Bir kamu bankası tenek” olarak algılar. Türkiye’de kamunun net bor ç Sektörel olarak bakıldığında Tüm” şirketlerinin toplam piyasa de- Üniversite eğitiminin ideolojik açıdan olan Türkiye Emlak Katılım Bankası stoku yüzde 26.8 artışla 10 ise aylık olarak en yüksek fiyat ğeri TL bazında yüzde 20 gerileye- tarafsız olduğunu söylemek elbette trilyon lira oldu. Ayrıca Hazine da fon depremi kapsamında yeni artışı yüzde 13.18 ile havayolu rek 2008 küresel finansal krizinden mümkün değil. Ancak üniversitenin garantili dış borç stoku, 2025 taşımacılığı hizmetlerinde bir adım daha atarak Katılımevim, çoğul yapısı, farklı disiplinler ve bu yana en sert aylık düşüşü kaydet- yılı sonuna kıyasla yüzde 10.5 yaşandı. l Ekonomi Servisi Birevim ve İktisat Katılım Bankası birbirleriyle çatışan düşünce gelenekleri, ti. Eylüldeki değer kaybı yaklaşık 4.5 artarak 21.6 milyar dolara paylarının devrine ilişkin Rekabet bireye kendi toplumsal konumunu trilyon TL’ye ulaştı. Dolar/TL ise is- yükseldi. Öte yandan Merkez Kurumu’na izin başvurusunda sorgulayabileceği bir alan açabilir. Şirket KISA.... KISA... KISA... Bankası verilerine göre Türkiye tikrarlı yükselişini sürdürüyor. Dün eğitiminde, performans değerlendirmesi, bulunduğunu duyurdu. brüt dış borç s toku Haziran 2026 en yüksek 49.0224’ü gördü ve günü kariyer ve gelir aynı kurumsal yapının l İSTanbu L Mücevher Fuarı- sonu itibarıyla 539 milyar dolar kontrolündedir; böylece eğitim ile 49.01’de kapattı. Brent petrolün va- TMSF’ye devir başladı İstanbul Jewelry Show, dün ol du. l Ekonomi Servisi ideolojik interpellation arasındaki mesafe deli varil fiyatı ise 99 dolarda. İstanbul Fuar Merkezi’nde 60’ıncı BDDK da, Tera Yatırım Bankası, daralabilir. l Ekonomi Servisi kez kapılarını açtı. Yurtiçi ve Destek Yatırım Bankası, Hedef Ya- yurtdışından yaklaşık 1000 marka tırım Bankası, Destek Finans Fakto- Kriz dönemlerinde... katıldı. ring ve Tera Finans Faktoring’in yö- Ekonomik kriz derinleştiğinde l ab Komisyonu taslağına göre Fitch’ten Türkiye’deki bankalara da uyarı insanların “Neden yeterince başarılı netimlerinin TMSF’ye devredilme- dış politika hedefleriyle uyumlu olamadım” sorusundan “Bu sistem Kredi derecelendirme kuruluşu Fitch tadoğu, Latin a merika ve Türkiye da- sine karar verdi. Ayrıca devre konu aday ülkelere, üyelik süreci neden böyle işliyor” sorusuna geçmeleri, Ratings, gelişmekte olan ülke banka- hil bazı ülkelerde sektörel görünü- hissedarlar Destek Finans Faktoring tamamlanmadan AB’nin tek bireysel başarısızlıkla yapısal sorunu larının jeopolitik şoklar, yüksek enf- mün, yıl ortasında zayıf büyüme, de- ve Tera Finans Faktoring’teki payla- pazarı, araştırma programları ve birbirinden ayırmaları gerekir. Eleştirel lasyon ve küresel faizlerdeki yükse- vam eden jeopolitik riskler ve yüksek rını altı ay içinde satacak. düşünme tam da bu geçişi mümkün kılar. sanayi işbirliği olanaklarına erişim lişe karşın dirençli kaldığını belirtti. enflasyon nedeniyle “kötüleşen” se- Ancak YZ eleştirel düşünmeye duyulan Yaşanan fon krizinin mali piyasa artırılacak. a ncak Fitch Filipinler, Sri Lanka, Or- viyesine çekildiğini belirtti. ihtiyacı artırırken aynı teknolojik dönüşüm üzerindeki en önemli etkisi ise Bor- eğitim kurumlarını piyasanın ve şirketlerin ihtiyaçlarına daha fazla bağlamaya başlıyor. Kıvanç zaimler, Aslında, sermaye açısından, eleştirel Kadınların ‘liderlik ‘En büyük gücümüz çalışma düşüncenin tamamen ortadan kalkması arkadaşlarının gerekmez. Eleştirel düşüncenin üretkenlik yeni yetkinlikler yolculuğu’na destek insan kaynağımız!’ için gerekli olan kısmını korumak fakat edinmesini toplumsal eleştiriye dönüşebilecek Zorlu Enerji öncülüğünde Sabancı Holding, Forbes desteklediklerini kısmını etkisizleştirmek yeter. belirtti. başlatılan “Liderlikte Kadın dergisinin Statista ile birlikte Böylece, iyi mühendis, işçi ya da yöne- Yüz’ü” programının ilk döneminin hazırladığı “Dünyanın En İyi tici, işletme ekosistemi dışındaki sorunla- tamamlandığı açıklandı. Verilen dayanışma ağı oluşturuldu. İşverenleri-2026” listesinde 23’üncü yüzyılımızdaki başarılarımızı insan rı görse bile sorgulayacak kavramlardan, bilgiyi göre Türkiye’nin dört bir Zorlu Enerji Üst Yöneticisi Elif sırada yer aldığını duyurdu. kaynağımıza borçluyuz. İnsana bilişsel modellerden yoksun kalabilir. YZ yanından 100 genç kadının katıldığı Yener, “İlk dönemde elde ettiğimiz Sabancı Holding Üst Yöneticisi ve yetenek gelişimine verdiğimiz çağındaki sınıf mücadelesinin yeni boyut- program kapsamında, 5 ay boyunca sonuçlar, genç kadınların liderlik Kıvanç Zaimler, 2024’te 195, önem, bizi her zaman pozitif larından biri de budur. düzenlenen eğitim, mentörlük ve potansiyellerini destekleyen gelişim 2025’te 51’inci sırada yer aldıklarını ayrıştırmıştır. İkinci yüzyılımızda Sermaye için daha iyi çalışan insanlar ilham buluşmalarıyla katılımcıların ve dayanışma alanlarının önemini anımsatarak bu yıl “Dünyanın En da en büyük gücümüz yine insan mı yetiştireceğiz, yoksa gerektiğinde sermayenin kendisini de sorgulayabilen kişisel ve mesleki gelişimlerine katkı bir kez daha ortaya koydu” dedi. İyi 25 İşvereni” arasına girdiklerini kaynağımız ve yeteneklerimiz yurttaşlar mı? sağlanırken güçlü bir iletişim ve l Ekonomi Servisi belirtti ve şöyle devam etti: “Birinci olacak.” l Ekonomi Servisi