Catalog

gorus@cumhuriyet.com.tr 1 EKİM 2026 PERŞEMBE 2 olaylar ve görüşler çıkılması, ülkenin yeraltı ve yerüstü zenginliklerinin Çin’in silahı: Zaman yerli ve yabancı sermaye Nejat e sle N kuruluşlarına aktarılması, EMEKLİ TUĞGENERAL halkın Ponzi/fonzi denilen “saadet ‘Ver yetkiyi in’in siyasetini uzun vadeli, küresel zincirleriyle” jeopolitik vizyonu yönlendirir. soyulması gibi Ç Çin’in küresel boyutta jeopolitik gör etkiyi!’ sonuçlar yaşandı amaçları vardır. Kendisini “dünyanın ve yaşanıyor! er yetkiyi, Üstelik daha merkezi” olarak tanımlayan Çin, farklı gör etkiyi”, önce de yapılan yanlış bir dünya düzeni kurmayı ve yeni “VAKP’nin 2018 ittifaklardan dolayı devlete düzenin lideri olmayı istemektedir. seçimleri öncesinde, sızan FETÖ gibi bir cemaat Çin bu amacına ulaşmak için ABD ile Cumhurbaşkanlığı yapısı, işi askeri bir kalkışma rekabet etmek zorundadır. Çin, “ağır bir Hükümet Sistemi’ni girişiminde bulunacak ve çarpışmaya girmeden ABD’ye üstünlük överek seçmenlerden iktidarın olağanüstü koşullar destek istediği ünlü bir ilan ederek, bu koşullar kurma”çabasındadır. Bu yaklaşım, Çin’in siyasal slogandı. altında seçim yapmasına stratejik kültürünün gereği olan “dolaylı İktidarda, yetkinin tek olanak sağlayacak kadar tutum” stratejik anlayışının yansımasıdır. bir kişide toplanması ileri götürmüştü. Çin’in uzun vadeli kalkınma, iç halinde kararların çok hızlı HHH cepheyi tahkim etme, güçlenme ve alınacağını, ekonominin Bu “Şahsım Devleti” jeostratejik hedeflerine erişme gayretleri ve ülke sorunlarının rejiminin tam anlamıyla kriz yaratmadan hızla iflas ettiği gerçeği, son için zamana gereksinimi vardır. Çin’in çözüleceğini belirtiyordu. fon vurgunu ile artık iyice ABD’ye karşı en önemli silahı zamandır. yapmaktadır. Bu eğilimin devam etmesi tedbirleri oluşturmaktadır. 2018’de Amerikan Dolar anlaşılmıştır: Çünkü, zaman Çin’in lehine, ABD’nin durumunda, 2035 yılına doğru Çin’in kuru 4.75 Lira, Türk Lirası Soyulan yarım Çin’in hedefi dolar aleyhine çalışmaktadır. Zamanı silah gibi küresel imalata katkısı yüzde 40 bandına faiz oranı yüzde 17.75 milyona yakın kişinin kullanmak için gerekli olan ‘’stratejik ABD dünyanın en büyük ekonomisini yaklaşırken ABD’nin payı ise yüzde 10-12 iken Erdoğan’ın, “Siz bu birçoğu, AKP’nin Genel sabır’’ zaten Çin’in stratejik kültüründe, temsil eder; teknolojide dünya lideridir, kardeşinize yetkiyi verin, Başkan Yardımcısı ve seviyelerinde olacaktır. ondan sonra bu faizle, eski Ekonomi Bakanı stratejik aklında mevcuttur. Stratejik dünyanın en etkili askeri gücüne, nükleer Dünyanın fabrikası konumunda olan şunla bunla nasıl uğraşılır Nihat Zeybekçi’nin sabır ABD ile diyaloğu gerektirmektedir. silahlara sahiptir ve donanması ile deniz Çin, sahip olduğu kritik mineraller, yeşil göreceksiniz” sözlerinin açıklamalarından İşte bu nedenle de Şi (Cinping) zirvede ticaret yollarını kontrol etmektedir. enerji teknolojileri ve elektrikli araçlar, ifadesiydi. anlaşıldığı gibi, bu Trump’ı diyaloğa ikna ederek zaman Ancak, ABD’yi asıl büyük yapan doların bataryalar, güneş panelleri üretimleri Yasalara aykırı olan rejimi desteklemiş olan kazanmaya çalışmıştır. küresel para statüsü ve dolar merkezli oylar geçerli sayıldığı ile küresel tedarik merkezidir. Çin, satın seçmenlerdir. küresel finansal yapıdır. Doların bu için, Yargıtay Onursal GÜVENDİKLERİ Şi Cinping’in zirvede yaptığı alma gücü paritesine göre dünyanın en Başkanı Prof. Sami REJİM, BU SOYGUNU yeteneği ve dolar merkezli küresel konuşmada kullandığı “Stratejik büyük ekonomisidir. Selçuk tarafından, sonuç ÖNLEYEMEMİŞTİR. finansal yapısı çökerse, ABD’nin küresel istikrar için yapıcı ABD- Çin ilişkisi Çin, Kuşak Yol Girişimi ile Asya’da, doğurmadığı öne sürülen GÖREMEDİĞİ kurulmalıdır”, “Çin ve ABD rakip değil üstünlüğü de ciddi bir darbe yiyecektir. Avrupa’da, Afrika’da, Ortadoğu’da ve 16 Nisan 2017 halkoylaması İÇİN ÖNLEYEMEDİ ortak olmalıdır”, “Çin ulusunun büyük İşte bu nedenle ABD-Çin arasındaki Latin Amerika’da yüz elliden fazla ülkede ile kurulan “Şahsım İSE YETERSİZDİR, yeniden doğuşu ve Amerika’yı yeniden mücadelenin ‘’ağırlık merkezi’’ dolar ve Devleti” rejiminin mantığını GÜVENİLMEZDİR. 1 trilyon doları aşan yatırımları ile belirliyordu. GÖRDÜĞÜ HALDE büyük yapmak düşünceleri birlikte küresel finansal sistemdir jeopolitik nüfuz alanını genişletmektedir. HHH ÖNLEYEMEDİYSE, ilerleyebilir” ifadeleri, Çin’in zaman Küresel güç mücadelesinde Çin’in Çin’in omurgasını oluşturduğu Şanghay Sonuç olarak, kararlar AYRICA SUÇLUDUR! kazanmak için ABD’yi diyaloğa davet asıl hedefi, ABD’yi güçlü kılan dolar ve İşbirliği Örgütü (ŞİÖ) ve BRICS’in tek kişi tarafından Fatma Betül Sayan çabalarıdır. dolar merkezli küresel finans yapısıdır. çok kutuplu dünya düzeni müşterek alındığı için, mekanizma Kaya, AKP’yi ve “Şahsım Çin bu amacına ulaşmak için, “zamanı hedefi istikametinde bu ülkeye güç gerçekten çok hızlanmıştı. Devleti” rejimindeki Çin’in yeni düzen isteği kullanarak” doların gücünü aşındırmaya, Ama tek imzayla yapılan “yürütmeyi!” temsil eden kazandırmaktadır. Çevre coğrafyası Şi Cinping liderliğindeki Çin, iddialara hızlı atamalar ve alınan önemli aktörlerden biridir ABD kontrolündeki küresel finans Çin’in denizlere açılımını tahdit etmekte, hızlı kararlar biraz garip ama sadece bir aktör, bir göre, ABD’nin kurduğu kurallara sistemini baypas edecek alternatif ticaret kuşatılmayı kolaylaştırmakta; Çin’in sonuçlar doğurdu: simgedir: dayalı düzene karşıdır ve uluslararası yöntemleri oluşturmaya çalışmaktadır. enerji tedariki için dış kaynaklara bağımlı Liyakat yerine sadakat, Asıl sorumlular, onu sistemin kurallarını değiştirmeyi, çok Dünyanın geleceğini ABD ve Çin olması ciddi hassasiyet oluşturmaktadır. sosyal devlet yerine sadaka (aile boyu?) üreten, bu kutuplu, egemenlik odaklı yeni bir arasındaki mücadele belirleyecektir. Batılı uzmanlara göre, hızla yaşlanan devleti, geliştirilmesi ve noktalara taşıyan ve bu düzenin kurulmasını amaçlamaktadır. Şi korunması gereken ifade, Bu mücadelede başta yapay zekâ olmak becerileri (!) göstermesini nüfus, yapısal ekonomik sorunlar Çin’in Cinping, tek taraflı üstünlüğü, özellikle medya ve muhalefet sağlayan “Şahsım üzere yeni teknolojiler, tedarik zincirleri, zayıf taraflarıdır. özgürlükleri yerine sınırlanan Devleti” rejimi, bu rejimin de ABD ve Batı üstünlüğünü reddeden, nadir elementler önemli rol oynayacaktır. Küresel lider konumunu korumak, ve kısıtlanan temel hak ve kurduğu sömürü ağları, çok kutupluluğun oluşturduğu küresel Özetle, ABD, farklı tedbirlerle Çin’in uluslararası sistemin kural koyucusu özgürlükler, parçalanan bu ağları örenler ve dengeleri savunan, müdahaleci dış yükselişini frenlemeye çalışırken, olma yeteneğini devam ettirmek, deniz ana muhalefet partisi, kesişme noktalarında yer politikalara karşı çıkan, devletlerin Çin, zamanı silah gibi kullanmakta, ticaret yollarını kontrol etmek, Çin’in hapsedilen belediye alanlardır! egemenliğini ve toprak bütünlüğünü esas başkanları ve çalışanları, Bu sorumlular şimdi Amerika’yı büyük yapan doları ve dolar yükselişini dizginlemek Trump’ın seçim sonuçlarını tersine alan, reforme edilmiş BM’yi, alternatif de denetim ve tasfiye merkezli küresel finans sistemini hedef başkanlığını yaptığı ABD’nin temel çeviren “Milli İrade”yi ve işleriyle görevlendirilseler küresel finans ve yönetim mimarisinin jeopolitik amaçlarını oluşturmaktadır. yapmaktadır. seçmen tercihlerini hiçe ve Sayan Kaya soygunla inşa edilmesini, kalkınma odaklı dünya ABD’nin Çin’e karşı önceliği Asya-Pasifik Ne zaman ve nasıl sona ereceği sayan, seçilen politikacı kazandığı paraları düzenini istemektedir. bölgesinde müttefikleri ile birlikte Çin’in bilinmeyen bu mücadele, dünyayı transferleri, artan refah iade etse bile, başka deniz ticaret yollarına açılımını kontrol dengesiz, kuralsız, belirsizliklerle ve yerine yükselen enflasyon, soyguncular ve “Şahsım TBMM tarafından kabul Devleti”nin bu ağlarını Dünyanın fabrikası altında tutmak, bölgede askeri stratejik tehlikelerle dolu, şiddet yayan kaotik bir edilen, kadını aile içindeki kuran ve işletenler Çin’i büyük yapan imalat kapasitesidir. üstünlük kurmasını sınırlamaktır. ortama dönüştürmektedir. Bu süreçte en şiddete de karşı koruyan saklanamaz, aklanamaz Çin’in halihazırda küresel sanayi Teknolojik üstünlüğü sürdürmek, Çin’in büyük zararı iç cephesinde zafiyetleri “İstanbul Sözleşmesi” ve hem siyasal hem de üretimindeki payı yüzde 30’un nadir elementler üzerindeki tekel gücünü olan, uzun vadeli rasyonel jeopolitik olarak anılan uluslararası hukuksal sorumluluktan üzerindedir ve halihazırda Çin; ABD, kırmak, gümrük tarifelerini baskı aracı vizyon geliştiremeyen, enerjisini ulusal bir anlaşmadan bir gece kurtulamazlar; yarısı tek bir imzayla Japonya, Almanya ve Güney Kore’nin olarak kullanmak, ABD’nin Çin’e karşı çıkar dışı amaçlar için harcayan ülkeler kurtulamamalıdırlar! toplamından daha fazla imalat uyguladığı stratejinin merkezindeki görecektir. İş kazasının görünmeyen ortakları 7. BORNOVA KİTAP GÜNLERİ lendirmeleri hazırlanmış, talimatlar Meh Met alt INKa YNa K BÜYÜKPARK imzalanmış olabilir. Ama sahada ay- MAdEN MühENdİsİ, ŞANTİyE TEKNİK nı tehlikeli davranış sürüyorsa, kâğıt yöNETİcİsİ, dAİMİ NEzARETçİ üzerindeki sistemle gerçek yaşam ara- 3 EKİM 2 EKİM - 4 EKİM 3 EKİM sında bir boşluk var demektir. ir iş kazası olduğunda ilk yaptığı- İMZA (30 Eylül) İMZ Denetimin amacı da yalnızca eksik Bmız şey genellikle bir neden aramak İMZA 14.00 13.00 bulmak veya ceza vermek olmamalı- 13.00 oluyor. İşveren gerekli önlemi aldı mı? İMZ İMZ dır. Asıl mesele, güvenli olmayan ça- 16.00 15.00 Çalışan kurallara uydu mu? Denetim lışma biçimini kaza olmadan önce gö- yapıldı mı? Y. BEKİR YURDAKUL AHMET GÜREL GÜNVER GÜNEŞ rebilmek ve değiştirebilmektir. Çün- Bunların hepsi sorulması gereken kü kazadan sonra yapılan en ayrıntı- sorular. Ama 22 yıldır maden sahala- lı inceleme bile, zamanında fark edilip rında çalışan bir mühendis olarak şu- tanın kazaya dönüşmesini engelleye- ortadan kaldırılabilecek bir riskin yeri- nu söyleyebilirim: İş kazaları çoğu za- cek bariyerleri kurmaktır. ni tutmaz. man tek bir sorunun yanıtıyla açıklana- 2. UŞAK KİTAP FUARI Bir kazadan sonra işverenin aldığı Devletin denetim mekanizması ne bilecek kadar basit değildir. Maden sa- önlemleri, çalışanın davranışını, mü- kadar güçlü olursa olsun, işyerinde- hasında toprağa baktığınızda yalnız- hendislerin ve iş güvenliği profesyonel- ki güvenlik kültürünün yerini tama- ca kaya, pasa veya cevher görmezsiniz. SSK PAZAR YERİ lerinin uyarılarını, üretim baskısını ve men tutamaz. Aynı şekilde işyerindeki Şevdeki bir çatlak, zemindeki hareket, denetimin etkinliğini birlikte değerlen- güvenlik kültürü de etkili bir kamu de- suyun oluşturduğu değişim ya da yıllar dirmek gerekir. netiminin yerine geçmez. Birbirini ta- önce alınmış bir kararın bugünkü sonu- 3 EKİM 3 EKİM 3 EKİM Kazanın görünen nedeni tek bir in- mamlayan bir sistem gerekir. cu karşınıza çıkabilir. san hatası olabilir. Fakat o hatanın ar- İMZA İMZA İMZA Toprak geçmişi unutmaz. İş kazala- Toprak unutmuyor kasında yetersiz eğitim, zayıf denetim, 12.00 15.00 15.00 rının da buna benzer bir geçmişi vardır. ertelenmiş bakım, dikkate alınmayan Maden sahasında bir şevin neden İşverenin sorumluluğu açık ama hikâye uyarılar veya zaman içinde zayıflayan hareket ettiğini anlamak için yalnızca burada bitmiyor BEKİR ÖDEMİŞ İSA KÜÇÜK ARİF KIZILYALIN güvenlik bariyerleri bulunabilir. o güne bakamazsınız. Önceki çatlak- lara, yağışlara, su hareketlerine, yapı- Hata kazaya Tehlikeyi fark etmek lan kazılara ve geçmişte alınan karar- dönüşmeden… Güvenlik ortak bir çalışma alanıdır. lara bakarsınız. Güvenli çalışma ortamının oluştu- Çalışanın sorumluluğundan söz etmek İş kazalarında da durum farklı de- 10. TÜYAP DİYARBAKIR KİTAP FUARI rulması, risklerin değerlendirilmesi, ge- işvereni aklamak anlamına gelmez. İş- ğildir. Bir uyarı dikkate alınmamıştır. rekli ekipmanın sağlanması ve çalışan- veren güvenli koşulları oluşturur. Ça- Bir bakım ertelenmiştir. Bir prosedür ların eğitilmesi işverenin temel sorum- lışan kurallara uyar ve riskleri bildirir. “bu seferlik” esnetilmiştir. Bir tehlikeli MEZOPOTAMYA ULUSLARARASI FUAR VE KONGRE MERKEZİ luluğudur. Ancak bazen çalışan aldığı Mühendisler ve iş güvenliği profesyo- davranış zamanla normalleşmiştir. eğitime karşın bildiği kuralı uygulamaz. nelleri riskleri değerlendirir ve gerek- Sonra bir gün kaza olur. Ve herkes o Bazen üretim baskısı güvenliğin önüne li uyarıları yapar. Devlet sistemi denet- güne bakar. Oysa belki de kaza o gün 3 EKİM geçer. Bazen sahadaki bir uyarı dikkate ler. Bu halkalardan biri zayıfladığında başlamamıştır. Haftalar önce, aylar alınmaz. Bazen de yıllardır tekrarlanan risk büyür. önce, belki de ilk kuralın “bu seferlik” İMZA yanlış bir uygulama normal kabul edil- Üstelik güvenlik kültürü işe girilen esnetildiği gün başlamıştır. 14.00 meye başlanır. gün başlamamalıdır. Mesleki eğitim- Bu yüzden bir kazadan sonra sorul- Burada “Bu kaza yaşanana kadar sa- de yalnızca bir makinenin nasıl çalıştı- ması gereken en önemli sorulardan bi- MUSTAFA BALBAY hada neler oldu” sorusu sorulmalıdır. rılacağını değil, hangi durumda durdu- ri şudur: Bu kazaya gelene kadar neler Asıl tehlike, yanlış davranışın zamanla rulması gerektiğini de öğretmek gere- birikti? Toprak belleğini kaybetmez. normalleşmesidir. Çalışanın kurala uy- kir. Tehlikeyi fark etmek ve gerektiğin- Biz de iş kazalarının belleğini maması elbette sorgulanmalıdır. Ama de “Durun” diyebilmek de mesleki ye- yitirmemeliyiz. neden uymadığı da sorulmalıdır. Çün- terliliğin bir parçasıdır. İş kazasının görünmeyen ortaklarını kü güvenli bir sistemin amacı, insanın Aynı durum denetim için de geçerli- görmek, güvenliğin en zor ama en ge- hata yapabileceğini kabul ederek o ha- dir. Eğitim kayıtları eksiksiz, risk değer- rekli adımlarından biridir.