Catalog

1 OCAK 2025 ÇARŞAMBA 4 2024’ÜN İZLERİ baris.pehlivan@cumhuriyet.com.tr baris.pehlivan@cumhuriyet.com.tr baris.pehlivan@cumhuriyet.com.tr Sendikalar ve demokratik kitle örgütleri: Siyasi iktidardan değil, halktan umutluyuz twitter:@barispehlivan twitter:@barispehlivan twitter:@barispehlivan Beklentiler ortak: Adalet İki kimsesizin İşçiler, emekliler, öğrenciler, kadınlar, çocuklar... Toplumun hemen hemen her kesimi, adaletsizliklerin giderildiği Toplumun her kesimi giderek artan ekonomik krizin bir yıl dileğinde ortaklaşıyor. Gazetemiz Cumhuriyet’e konuşan başarı öyküsü ve siyasi iktidarın baskılarının çevrelediği 2024’ü sendikaların ve demokratik kitle örgütlerinin başkanları 2024 yüzüne tükürmek istediğin EYLÜL geride bırakırken 2025’in ne getireceğini düşünüyor. yılını değerlendirdi, 2025 beklentilerini anlattı. şerefsiz hakemlerden biri karşında BARUT “O duruyor!” Bir komutan, cezaevindeki silah ‘ERKEN DEĞİL HEMEN SEÇİM’ ‘ENKAZIN ALTINDA KALINDI’ ‘BEBEKLER ÖLMESİN’ arkadaşına böyle dedi. Koğuştaki herkes şaşkındı. Türkiye yakın tarihinin özeti yaşanıyordu. n Atatürkçü Düşünce Derneği (ADD) Genel n Devrimci İşçi Sendikaları Konfederasyonu n Türk Tabipleri Birliği (TTB) Başkanı Alpay Mustafa Önsel’in “Kelebekler Kanat Başkanı Hüsnü Bozkurt: 2025’ten beklentimiz (DİSK) Başkanı Arzu Çerkezoğlu: Ülkemiz geçen Azap: Ekim ayında büyük sağlık skandalı Çırpınca” (Kırmızı Kedi Yayınevi) adlı son erken falan değil, hemen seçim. Sağlıktan yılda kronikleşen yüksek enflasyon, bozulan yenidoğan olayı patlak verdi. Bu olay, yıllardır kitabını okuyorum. Her kitabında kalemi eğitime, ekonomiden laikliğe hemen hemen gelir dağılımı, her alanda yaşanan adaletsizlik, sağlıkta dönüşüm programı adı altında daha da nehir gibi akan eski asker yeni yazar her alanda kendini gösteren ciddi krizler açıkça hukuk devletinden uzaklaşma, iş cinayetleri, uygulanan ve sağlığı ticari bir meta haline getiren Önsel, Cumhuriyet mucizesi iki adamın gösteriyor ki ülkemiz yönetilemiyor. Yalnızca iç eşitsizlik ve demokrasiden uzaklaşmanın politikaların halkın yararına olmadığını ortaya öyküsünü anlatıyor: Engin Çırakoğlu ve Abdurrahman Bakır. Kumpas davalarının politika da değil, dış politikamızda yarattığı bir enkazın altında kaldı. koydu. Aşı karşıtlarının etkisiyle hedefi olmuş ve bedel ödemiş iki emekli da sorunlar göze çarpıyor. Suriye Bu enkazın en büyük etkisini işçiler, çocuğuna aşı yaptırmayanların komutandı onlar... politikaları Türkiye’yi içinden emekçiler ve emekliler yaşadı. sayısı geçen yıla göre artış Kitapta bu yıl emekli edilen Tümgeneral çıkılması zor bir duruma soktu. Bir Örgütlü mücadelenin en önemli gösterirken Kars’ta yerel mahkeme Çırakoğlu’nun, 26 ay hapis yattığı an önce demokratik yollarla bu gündemi adalet mücadelesi. bebeklerde genetik ve metabolik casusluk kumpası sürecindeki anıları iktidardan kurtulmayı diliyoruz. İşçilerin, emeklilerin, emekçilerin hastalıkların tanısı için topuktan bir da dikkat çekiyor. Cezaevindeki koğuş Milyonlarca çocuk okula aç gidiyor, daha iyi koşullara ulaşabilmesi için damla kan alınarak yapılan topuk arkadaşlarından Albay Ergün Özkan’ın, Bozkurt Çerkezoğlu Azap Beşiktaş’ın 1997’de şampiyonluğu kaybettiği aileler evlatlarına doğru dürüst yapılması gereken çok basit ve net, kanı taramasının aile izni olmadan maça dair isyanı da bunlardan biri: gelecek vaat edememenin yüküyle boğuşuyor. adaletin sağlanması. Gelirde adalet yok, vergide yapılamayacağına hükmetti. Hekimlerin ve “Söz konusu maçta Beşiktaş’ın verilmeyen Her durumda 20 yıl önceden daha kaotik bir adalet yok, sendikal haklarda adaletsizlik zaten sağlık çalışanlarının gücü ve halkın desteğiyle; açık penaltısı vardı. Bu, dünya futbol tarihine haldeyiz. İktidar değişikliği ile Cumhuriyetin had safhada; iş cinayetleri, çocuk işçiliği, kayıt bebeklerin ölmediği, çocukların aç yatmadıkları, üç büyük hakem hatasından biri olarak kurucu ayarlarına dönmek gerekiyor. 2025’ten dışı çalışma, toplumsal cinsiyet eşitsizliği gibi bodur kalmadıkları ülkemiz insanlarına yakışır geçmişti. Özkan, ‘Bu maçı seyrederken söz Atatürk cumhuriyeti dediğimiz dönemi birçok başlıkta büyük bir adaletsizlik söz konusu. bir sağlık sisteminin ilk adımlarının hayata vermiştim, bu şerefsiz hakemlerden biriyle karşılaşırsam yüzüne tüküreceğim diye!’ kuracağımız bir iktidar diliyoruz. Sendika, grev toplusözleşme hakkımızı istiyoruz. geçmesini umut ediyoruz. dedi. Çırakoğlu Albay gülümsedi ve ‘Hâlâ sözünün arkasında mısın?’ diye sordu. Ergün Albay, ‘Ah bir karşılaşsak. Ama artık ‘KADINLAR SES YÜKSELTTİ’ ‘YENİ ANAYASA DAYATMASI’ ‘BİNLERCE ÇOCUK İŞÇİ’ cezaevindeyiz, o umut da kalmadı’ deyince, Engin Albay: ‘Bazı insanlar çok şanslıdır, n 29 Ekim Kadınları Derneği Genel Başkanı n Laiklik Meclisi Sözcüsü Umut Kuruç: 2023 n Eğitim-İş Genel Başkanı Kadem Özbay: şans cezaevinde de olsalar ayaklarına Şenal Sarıhan: 2024 yılı kadınlara yönelik şiddetin genel seçiminin ardından siyasi iktidarın laiklik İktidarın uzun süredir dillendirdiği “dindar gelir. O yüzüne tükürmek istediğin şerefsiz devam ettiği bir yıl oldu. Kadın intiharları, ve cumhuriyeti tasfiye sürecinin hızlandığını hakemlerden biri karşında duruyor!’” ve kindar nesil” hedefinin somut bir adımı kadınların öldürülmeleri ve çocuk istismarları ardı Evet, hapisteki komutan Engin Çırakoğlu tespit etmek gerekiyor. 2024 ile bu karşıdevrim olan uygulamalar, eğitim sisteminin laik ve ayrıca eski bir futbol hakemiydi. Hatırlayanlar arkası kesilmeden devam etti. Bu tablo karşısında sürecinin hızlandığını ve artık son aşamasında bilimsel yapısına yönelik tehditleri artırırken vardır, eskiden Türk futbolundaki yüzlerce esas olarak kadınlar seslerini yükselttiler, olduğunu başta yargıda, eğitim alanında, orduda eğitim emekçilerinin ve öğrencilerin temel hakem görevdeki askerlerdi. 2000’lerin mücadeleden vazgeçmediler. ve “yeni anayasa” dayatmasında haklarının göz ardı edildiği bir tablo başından itibaren ise bu görevlendirme Fakat bu yeterli olmadı, iktidar görüyoruz. Laiklik Meclisi’nin ortaya koydu. MEB’in tarikat ve sona erdirilmişti. İşte Mustafa Önsel kadınların kazanılmış haklarını aylık laiklik ihlalleri raporları, derneklerle imzaladığı protokoller, kitabında, asker hakemlerin yeşil sahalardan ortadan kaldırıcı düzenlemeler çekilmesinin perde arkasında Fethullahçıların 2024 boyunca siyasetten, devlet eğitimin evrensel değerler yerine da olduğunu belirtiyordu: için birtakım girişimlerde bulundu. kademelerine ve yargıya, eğitimden belli bir zümrenin ideolojisi “90’lı yılların sonuna doğru, hem Yapmak istedikleri her türlü adım toplumsal yaşama kadar yıl boyunca doğrultusunda şekillendirilmesine Fethullahçı örgüt hem de futbol rantından kadınların kazandıkları hakların laiklik ihlallerinin artarak sürdüğünü zemin hazırladı. Ekonomik kriz ve Kuruç nemalanmak isteyen kişi ve gruplar, Sarıhan Özbay geri alınmasına ilişkindi. Yapmamız gösteriyor. Tarikat ve cemaat artan yoksullaşma ortaokuldan operasyonlarının parçası olmayacaklarını gereken şey bugünkü rejimin, bugünkü sistemin, uzantılarının saydığımız her yerde güçlendirildiği mezun binlerce öğrencinin ortaöğretime kayıt düşündükleri asker hakemlerin sistemin bugünkü iktidarın eğitim anlayışından, bugünkü ortada. Beklenti, laikliğe en çok ihtiyacı olan dışına atılması için, özellikle medya yaptırmamasına, 600 binden fazla çocuğun okul üzerinden oyun kurmaya başladılar. iktidarın eşitlik anlayışından, kadın haklarına toplumsal kesimlerin mücadelesinde. Bu dışında kalmasına, 500 bine yakın öğrencinin Bunun için kamuoyunun çoğunluğunun yönelik kavrayışından uzak; yeni, ileri doğru mücadele Cumhuriyetin ilkelerinden olan MESEM’ler üzerinden çocuk işçi olmasına yol reddedemeyeceği gerekçeler buluyorlardı. anlayışların yerine gelmesi için çaba göstermek. devrimcilikle laikliği kazanacaktır. Beklentimiz bu açmıştır. Mülakat ısrarı binlerce öğretmenin Örneğin futbol müsabakalarında hakemleri Bu çaba biraz da iktidar mücadelesiyle de ilgili. mücadelenin güçlenmesi ve büyümesi. haksızlığa uğramasına yol açmıştır. l ANKARA hedef alan küfür, saldırı vb. olaylardan bahisle, ‘Bu ülkenin askerine kimse küfür edemez. Ama futbol maçlarında onlara küfür ediliyor. Tükürülüyor, hakaret Şeriat çığırtkanlıklarıyla başlanan 2024’te laikliğin anayasal dokunulmazlığı hedef alındı ediliyor. TSK buna müsaade etmemeli’ diye çok ‘askersever’ gözüken yaklaşımlar sergiliyorlardı. Elbette bu sadece algıydı!” TÜRKİYE’DE 1924’te çıkarılan ve “3 Mart Menzil ‘şeriat Medreselere MEB Devrim Yasaları” arasında sayılan “Öğretim Yine ‘fuhuş’ soruşturması mahkemesi’ kurdu destekli yasallık Birliği (Tevhidi Tedrisat) Yasası”na karşın Mustafa Önsel’in kitabından hatırlıyorum; yasanın yüzüncü yılı olan 2024’te de medrese bakın, tanıdık senaryo nasıl işlemişti: istendi faaliyetlerinin sürdürüldüğü görüldü. “Ocak 2002 itibarıyla İstanbul İl Emniyet Bu kapsamda 7-8 Aralık’ta Diyarbakır’ın Müdürlüğü ekiplerince bir soruşturma Yenişehir ilçesindeki Selahaddin Eyyübi kapsamında dinleme kararı alınan, aralarında pek çok yönetici, futbolcu, Camisi’nde düzenlenen “Akademi- antrenör ve hakemin olduğu bin beş yüze Medrese Buluşmaları 2 Medresenin yakın kişinin ses tapeleri basına düştü. Geleceği Çalıştayı” dikkat çekti. Çalıştayı; Soruşturma, futbolda şike ve yasadışı Diyarbakır İl Müftülüğü, Diyanet Akademisi bahisle ilgiliydi. Tapelere göre yüzden fazla Başkanlığı Diyarbakır Dini Yüksek İhtisas müsabaka şaibeliydi. Bir aya yakın süren bir Merkezi, Mardin Artuklu Üniversitesi, Dicle kampanyaya rağmen federasyon geri adım Üniversitesi ile terör örgütü Hizbullah’a MENZİL cemaatinin 12 Temmuz 2023’te ölen lideri Seyyid Abdülbaki atmamış, ismi geçenlerle ilgili bir soruşturma yakınlığı ile bilinen Medrese Alimleri Vakfı başlatmamıştı. Elhüseyni’nin (Abdülbaki Erol) oğullarının miras kavgasıyla yaşanan gelişmeler, ortak olarak düzenledi. Sonuç bildirisinde, Derken, iş birden asker hakemlere döndü. 2024’te laiklik ihlallerinden biriydi. Miras kavgasının sonlandırılması için 22 (...) Kısacası, 1500 civarında kişinin teknik “Milli Eğitim Bakanlığı (MEB) kapsamında Ekim’de cemaat için bir şeriat mahkemesinin kurulduğu açıklandı. Cemaatin takibe alındığı bir dosyaya, sadece bir asker kurulacak yeni bir kurumla ilişkilendirilerek mevcut lideri Seyyid Muhammed Saki Elhüseyni, Semerkand Vakfı yöneticileri hakem, içeriğinde suç olmayan kısa bir yasal statü kazandırılmalı” dendi. tarafından cemaatin kasasından 10 milyar TL vurgun yapıldığını ileri sürdü. konuşma sebebiyle dahil edildi. Kampanya, bir süre sonra inanılmaz biçimde o hakem üzerinden tamamen asker hakemlere çevrilecekti. Onca sorunlu konuşma tapesi, yüzlerce şaibeli maç göz ardı edilecek, iş, takipteki biriyle sadece bir kez konuşması Yeni anayasa ile laiklik hedefte mevcut asker hakem Sadık İlhan’ın, aralarında o dönemki rütbesiyle Yarbay Kenan Altınsaat’in de bulunduğu, yine kendi AYTUNÇ ÜRKMEZ sömürgeleştirilmiş bir güruh ortaya diyoruz. Anayasada değiştirilemez gibi asker beş hakemle (toplam altı asker), çıkarmıştır” dedi. maddeler olması demek, bütün yönettikleri birkaç maça dönecekti. ürkiye’de laikliğe karşı eylemler değiştirilemez dediğiniz maddelerin Hemen belirtelim ki o maçların hiçbiri de T2024’te aralıksız sürdü. AKP, laikliğe Diyanet: Sekülerlik risk hepsini değiştirelim anlamında değildir. sonucu etkileyecek, şike yapılabilecek iddialı karşı söylem ve eylemlerini sürdürürken Diyanet laiklik karşıtı süreci Anayasanın 4. maddesine karşıyız. 4. maçlar değildi. Düşme hattında olmayan, AKP’nin desteğiyle Meclis’e giren küçük güçlendirecek bir adım attı. Diyanet, 21 madde gelecek nesillerin iradesine şampiyonluk şansı da bulunmayan takımlardı ortağı HÜDA PAR da laikliğe karşı bunlar. Ama ne gam, iş gerçeği aramak Nisan’da “2024-2028 Stratejik Planı”nı ipotek koymaktır” dedi. eylemlerini artırdı. AKP’nin ittifak ortağı değildi ki! Amaç, algılar üzerinden asker kamuoyu ile paylaştı. Stratejik planda, hakemlerin sistem dışına çıkartılmasıydı. ve bir milliyetçi parti olan MHP ise Tekin’den yeni tanım laik devletin toplumsal düzeni için Savcılık soruşturması, sadece yukarıda laiklik karşıtı eylem ve söylemlere adeta Göreve geldiği ilk günden beri laiklik önemli olan “sekülerlik” hedefe kondu. temas ettiğimiz üç maç üzerineydi. Şüpheli destek verdi. karşıtı eylemleriyle tepkilerin odağı Stratejik planda sekülerlik risk olarak yapılan hakemlerin hepsi asker kökenliydi. olan Milli Eğitim Bakanı Yusuf Tekin’den gösterilerek “sekülerleşmenin getirdiği Hatta söz konusu maçlardan birinde görev Tartışmalı miting ise dikkat çeken bir laiklik tanımı geldi. “Filistin’e destek mitingi”ndeki alan asker olmayan bir hakem, davaya konu değişimleri ve etkiler konusunda Bu kapsamda 2024’te laikliğe karşı yapılmamıştı. Ayrıca iki teknik direktör, üç gerici görüntülere, cumhuriyetçi Bakan Tekin, 16 Kasım’da Cumhuriyetin toplumsal farkındalığın artırılması” ilk eylem daha yılın başında, 1 Ocak’ta de kadın davaya monte edildi. Dava, ‘Şike kurumlardan tepki yağmıştı. laiklik politikalarını eleştirdi. hedefine yer verildi. ve Fuhuş’ adıyla açılmıştı. Operasyon, 2002 İstanbul’da yaşandı. “Filistin’e destek Tekin, “Sizin anladığınız laik şu; yılının şubat ayında üç kadının gözaltına İlk dört madde... mitingi”nde hilafet bayrağı açıldı. Bu İstanbul Kartal’daki İstanbul Anadolu 1940’lı yılları hatırlayın, camilerin alınmasıyla başladı. Kadınlar, dört gün gözaltı eyleme cumhuriyetçi kurumlardan Adliyesi’ndeki duruşmasında tahliye Yılın başında beri süre gelen süreç kapısına kilit vurmak, camileri ahıra sonunda verdikleri ifadelerde, adı geçen tepkiler yağarken Ankara Barosu, edildi. Bostancı’nın tahliyesinin anayasal boyuta da taşındı. İktidarın çevirmek, vatandaşı Kuranıkerim hakemlerle birlikte olduklarını ifade etmişlerdi. yürüyüşte hilafet bayrağı açanlara ve ardından adliyede “Yaşasın şeriat” uzun süredir giriştirdiği “yeni anayasa” öğrenmesini yasaklamak. O zaman Daha sonra mahkemede, kendilerinin bu bunları engellemeyen İstanbul Valisi sloganları atıldı. tartışmasının altından laik düzenin ifadeleri polis zoruyla ve bir an önce serbest sizin laiklikten anladığınız şeyle kalmak için verdiklerini söyleyeceklerdi. Davut Gül hakkında suç duyurusunda kaldırılması çıktı. Bu kapsamda iktidar benim anladığım şey aynı değil. Ben (...) O süreçte TSK’de de konuyla ilgili idari bulundu. MHP Genel Başkanı Devlet Erdoğan’dan destek ve destekçileri anayasanın ilk dört laiklikten bütün vatandaşların hangi soruşturma başlatılacak, elde mevcut kanıt Bahçeli de hilafet bayrağı açılmasına maddesini tartışmaya açtı. Anayasanın Sokak ve adliyedeki söz konusu şeriat dine inanırlarsa inansınlar dini inanç durumuna göre asker hakemlerin suçsuz tepki gösterenlere yönelik “Şayet ilk üç maddesi devletin şekli ve çığırtkanlıkları siyasette de karşılık ve ibadet hürriyetinin devlet garantisi olduğu belirtilecekti. Soruşturma raporu, hazımsızlık kelimeitevhitteyse bütünlüğü ile Cumhuriyetin nitelikleri buldu. Cumhurbaşkanı Erdoğan, 1 altına alınmasını anlıyorum. Sen ‘TSK’ye asker hakemler üzerinden kurulmuş tarafımızı açıkça ilan ediyorum; la ilahe belirleyen maddeleri olup dördüncü Şubat’ta Diyanet Akademisi Mezuniyet bir kumpastır’ şeklinde bitirilecekti. Sivil neyi anlıyorsun? Sen Müslümanların mahkemedeki yargılama 6-7 ay sürecek illallah Muhammedün resulullah” madde ile değiştirilemezlik koruması Töreni’nde yaptığı konuşmasında inanç özgürlüğünün prangalar ve aleyhte hiçbir kanıt olmaması sebebiyle ifadelerini kullandı. Aynı miting bugün altındadır. Başta AKP olmak üzere, şeriatı savundu. Erdoğan, “İslamın altına alınmasını, yasaklanmasını beraat ile sonuçlanacaktı. Ancak bu süreçte de yapılacak. gerici parti ve oluşumlar anayasanın hayata dair kurallarının bütünü olan anlıyorsun” dedi. asker hakemler manşetlerden düşmeyecek, ilk dört maddesine ilişkin karşıtlıklarını şeriata düşmanlık, dininin kendisine Bu ifadelerine gelen tepkilere de dönemin Genelkurmay başkanı da bu Adliyede tepki çeken olay gündeme getirdi. Bu tartışmalar da husumettir. Lümpen faşistler; İslamsız Bakan Tekin 17 Kasım’da, “Özellikle dini kamuoyu algısı nedeniyle ‘Asker hakemlerin Bir eylem de İstanbul Çağlayan cumhuriyetin nitelikleri arasında Türklük tanımı yapıyor, gaye millettin bundan sonra maçlara gitmemesi yönünde’ inanç ve ibadet hürriyeti bağlamında Adliyesi’nde yaşandı. 20 yaşındaki bulunan laikliği tehlike altına sokuyor. emir verecekti. Daha sonra girişimlerle mayasını bozmaktır. Bu ülkenin AKP uygulamalarının evrensel laiklik asker hakemler birden değil, birkaç yıla Ahmet Bostancı adlı bir yurttaş, hukuku savunmakla görevli kimi uygulamasıyla bağdaştığını ama bunu yayılacak biçimde aşamalı bir şekilde futbol HÜDA PAR ateşledi 10 Kasım 2023’te cuma namazında baroları, kelimeitevhit lafzının yazılı eleştiren CHP yönetiminin, laiklik sahalarından çekilecekti (2004).” Atatürk için dua edilmesine tepki Tartışmanın fitilini AKP’nin küçük olduğu bayraktan (hilafet bayrağı) algısının Türkiye’ye özgü ve özgürlükçü Mustafa Önsel kitabında, “Kimsesizlerin göstererek “Allah kâfirleri, müşrikleri ortağı HÜDA PAR ateşledi. HÜDA PAR rahatsız oluyor, suç duyurusunda olmayan bir laiklik anlayışı olduğunu kimsesi olan Cumhuriyetin” kol kanat gerdiği kahretsin. Bizleri bu kâfirlerden beri Genel Başkanı Yapıcıoğlu 17 Nisan’da, bulunabiliyor. Türkiye’ye dair hiçbir iddia ettim” ifadeleriyle yanıt verdi. iki “kimsesizin” başarı öyküsünü anlatıyor. etsin” dedi. Bostancı, 16 Ocak’ta “Biz, ‘Anayasanın 4. maddesi olmasın’ tasavvuru olmayan, zihni ve kalbi l ANKARA