Katalog

HALİL ÖZCAN’DAN ‘İSMET TOTO (1905-1937)’ ‘Atatürk Hayranı Bir Arnavut Gencin Dünyası’ Yakup Kadri kitabında onu “Nitekim genç Atatürk’ü örnek alan, bunu kitaplarında anlatan TOLGA AYDOĞAN bir öğretmenin Atatürk hakkında yazdığı bir ki- fakat komünist olduğu iddiasıyla idam edilen tap epeyce fena karşılanmış ve zavallı genç, bir gencin hikâyesidir İsmet Toto’nun hikayesi. oğumundan ölümüne kadar öğrenme merakını canlı tu- eserinde, sık sık ‘inkılap’ kelimesini kullandı Halil Özcan da kitabında İsmet Toto’yu tan Atatürk, eğitime ve kültüre önem verirken Cumhu- diye komünistlikle suçlandırılmasına kadar gi- “Hakikat arayışında bilgiye susamış biri ola- D riyeti de bu temeller üzerine kurmuştur. dilmişti” diye anlatmıştır. rak fikirlerin kaynaklarına, tarihin derinlikle- 1928 yılının nisan ayında Türkiye’yi ziyaret eden Afgan kral Bu satırlar Özcan’ı yıllarca sürecek olan bir rine ve derslerine başvuran bir entelektüel, dü- Amanullah Han devrimlerden etkilenmiş ve ülkesinde uygula- yolculuğa çıkarmış ve şu soruyu sormuştur: şünce özgürlüğü savaşçısı, bilim âşığı, gericili- mak istemiş; İran şahı Pehlevi, 1934 yılında geldiği Türkiye’ye “İsmet Toto kimdi ve neden Atatürk hakkında ğin düşmanı” olarak özetlemiştir. ve Atatürk’e hayranlığını dile getirmiştir. bir kitap yazma gereği duymuştu?” Özcan kitabında Toto’nun Atatürk’le ilgili Tunus lideri Burgiba da gençlik yıllarında Atatürk’e hayran- Özcan, İsmet Toto’nun Gazi Kemal Ata- düşüncelerine de yer vermiştir. lık duymuş ve Tunus’u Atatürk’ün devrimlerini örnek alarak türk adlı kitabını edindikten sonra 2008 yılında Onlardan birinde İsmet Toto,“Mustafa inşa etmiştir. Kısaca Atatürk, yaptıklarıyla Müslüman dünyası- Arnavutluk’a giderek araştırmalara başlamıştır. Kemal’de parlayan şey, düşüncesinin büyüklü- na örnek olmuştur. Zaman içinde İsmet Toto’nun torunu Prof. Dr. ğü, bir devlet yaratma konusundaki güçlü ira- Atatürk’ü örnek alan ve araştırılmamış bir başka ismi ise Nevila Nika ile görüşerek bilgi, belge, fotoğ- desi, bir komutan olarak olağanüstü cesareti ve Prof. Dr. Halil Özcan ortaya çıkardı: İsmet Toto (1905-1937) - raf desteği aldıktan sonra kitap ortaya çıkmıştır. Türk halkının bir reformcusu olarak dehasıdır” Atatürk Hayranı Bir Arnavut Gencin Dünyası adlı kitap Cum- Bu çalışması da 2025 yılında Sedat Simavi cümlesiyle ulu önderi tanımlamıştır. huriyet Kitapları tarafından okuyucularla buluşturuldu. Sosyal Bilimler Seçici Kurulu tarafından övgü- İsmet Toto’nun 1935 tarihli Gazi Kemal Ata- ye değer bulunmuştur. türk adlı bir kitabı da bulunmaktadır. Kitap 14 bölümden oluşmak- KİTABIN ORTAYA ÇIKIŞI! ta ve Atatürk’ün biyografisini kronolojik olarak ele almaktadır. Daha önce Atatürk’ün Özel Şifre Hattı Pr Gizli Telgraf Mer- ENTELEKTÜEL, DÜŞÜNCE ÖZGÜRLÜĞÜ Özcan’ın kitabında da Atatürk’ün Türkiye’de gerçekleştirdiği kezi adlı kitabıyla 2019 Sedat Simavi Sosyal Bilimler Ödülü’ne SAVAŞÇISI, BİLİM ÂŞIĞI, GERİCİLİĞİN milli devrimin Arnavutluk’ta da gerçekleştirebilmesi için İsmet değer görülen Halil Özcan, bu kez de Atatürk’e hayranlık du- DÜŞMANI İSMET TOTO! Toto’nun verdiği mücadele belge, bilgi ve fotoğraflar ışığında, yan İsmet Toto’nun yaşamını kaleme aldı. 1937 yılında idam edilen İsmet Toto, Arnavut gençlik lide- kaynak bir yapıt olarak okurların beğenisine sunulmuştur. n Kitabın ortaya çıkmasına giden yol ise Özcan’ın okuduğu bir rindendir. 1935 yılında yazdığı kitabında Arnavutluk’un Ata- kitabın satır aralarında karşısına çıkmıştır. türk Türkiye’sini örnek alması gerektiğini ifade etmiştir. İsmet Toto (1905-1937) - Atatürk Hayranı Arnavutluk’ta elçi olarak görev yapan Yakup Kadri’nin Zo- Atatürk’ün uyguladığı milli kültür ve milli bilincin korunarak Bir Arnavut Gencin Dünyası / Halil Özcan / raki Diplomat adlı yapıtında İsmet Toto’dan bahsedilmiştir. uygarlaşma yöntemini önermiştir. Cumhuriyet Kitapları / 328 s. 1838’den 1995’e Milli hayat”a uyumsuzluklarını o günün Kurtuluş Tarihi (4 kaynaklarından yola çıkarak gün ışığına cilt, tam metin) / çıkarıyor. Doğan Avcıoğlu / Tercüme Bürosu Tekin Yay. / 960 s. - Cumhuriyet Doğan Avcıoğlu Aydınlanmasında VİTRİNDEKİLER 100 yaşında. 4 cilt Bir Köşe Taşı / ve tam metin olarak Telgrafhane Yay. / yayımlanan kült yapıtı 198 s. kabul edilmiş ve 1939’dan sonra “yeni hayat”ın omurgasını ise kadının 1838’den 1995’e dış politikamızın belli başlı amacı, konumu oluşturdu. Bu nedenle “yeni “Garp kültür ve Milli Kurtuluş Tarihi Türkiye’nin kaderini ABD ve Büyük hayat” kadının dönüşümünü, “yeni tefekkür camiasının ise hâlâ genç, hâlâ huzursuz edici, Britanya’ya bağlamaya yönelmiştir. kadın”ın inşasını gerektiriyordu. seçkin bir uzvu hâlâ yol gösterici. Milli Kurtuluş Tarihi, Bu yöneliş, 1838 İngiliz Ticaret Cihan Harbi sonrası yeni bir ulus inşa olmak dileğinde ve yalnızca geçmişi anlamak isteyenler Anlaşması ve 1839 Tanzimat Fermanı edilirken Meşrutiyet’in ilk yıllarından azminde bulunan için değil, Türkiye’nin geleceğini ile başlayan gelişme çizgisi üzerindedir beri gündemde olan “yeni hayat” cumhuriyetçi Türkiye, medeni dünyanın sorgulama cesareti taşıyanlar için ve 1995’lerde Ortak Pazar’a tam anlayışı güç kazanmıştı. Cumhuriyet’i eski ve yeni fikir mahsullerini kendi yazılmış bir başvuru kaynağıdır. Bugün üye olmakla doruk noktasına Osmanlı’dan yol ayrımına sokan ana diline çevirmek ve âlemin duyuş ve Türkiye’nin karşı karşıya bulunduğu ulaşabilecektir.” eksen buydu. Koca imparatorluklar düşünüşü ile benliğini kuvvetlendirmek bağımlılık ilişkileri, dış müdahaleler çökerken bölgesinde kendi iradesiyle mecburiyetindedir. Bu mecburiyet, bizi ve iç teslimiyetler tesadüf değildir. Türkiye’de Yeni yönünü çizen tek ülke Türkiye olmuş, geniş bir tercüme seferberliğine davet Avcıoğlu, Milli Kurtuluş Tarihi’nde bu Hayat - İnkılap ve Cihan Harbi’ni yitirmesine karşın ediyor.” Hasan Âli Yücel. Cumhuriyet sürekliliğin tarihsel köklerini anlatırken Travma (1908-1928 Sevr’i tanımamış, direnmiş ve Milli tarihinin en büyük kültür hamlelerinden bugünü hedef alıyor; bugünü anlatırken ) / Zafer Toprak / Mücadele ile yeni bir devlet kurmuştu. biri olan Tercüme Bürosu, Hasan Âli gelecek için uyarıda bulunuyor. Türkiye İş Bankası Diğer yandan on yılı bulan uzun Yücel’in öncülüğünde, Türk düşünce Türkiye’nin yönünü değiştirmek ve Kültür Yay. / 472 s. savaşlarda insan kaynaklarının, erişkin dünyasında bir devrimdi. Dönemin ülkeyi dışa bağımlı hale getirmek Meşrutiyet’in Türkçeye nüfusunun önemli bir bölümünü aydınlarının yoğun mesaisiyle antik üzere yapılmak istenenleri tarihsel kazandırdığı ya da yitiren, her açıdan yoksullaşan ülkede metinlerden modern başyapıtlara süreç içinde analiz ederek açıklarken, yaygın hale getirdiği Cumhuriyet’in reform kaygıları, seküler kadar dünya edebiyatının hafızasını uygulanan politikaları sağlam bir iki sözcük “milli” yaşam özlemi, Doğu kültür normlarını anadilimize kazandıran bu büro, zemine oturtarak sorguluyor. Doğan ve “yeni”ydi. “Milli” terk edip Batı medeniyetine geçiş sadece kitapları değil, topyekûn bir Avcıoğlu, Milli Kurtuluş Tarihi’ndeki doğmakta olan ulusal kimliğin veciz süreci ise kuşaklar arası kopukluklara aydınlanma ruhunu bu topraklara isabetli tespitleriyle günümüze ulaşarak bir ifadesiydi; siyasi yönü güçlüydü. neden olacaktı. Prof. Dr. Zafer taşıyordu. Olcay Taşlı, Tercüme yol göstermeye devam ediyor. “...1939 “Yeni” ise toplumsalı ifade ediyordu Toprak’ın Türkiye’de Yeni Hayat (1908- Bürosu - Cumhuriyet Aydınlanmasında İngiliz İttifakı ile Atatürk dönemindeki ve toplumun değişik katmanlarına 1928) adlı incelemesi bir anlamda Bir Köşe Taşı adlı araştırmasında, bloklar dışı politikanın terk edilişi nüfuz edişi II. Meşrutiyet yıllarında bu toplumsal travmanın öyküsü. Cumhuriyet’in “insancıl” ve “evrensel” ve bunun iç politikada doğurduğu gerçekleşti. 1908 bir siyasal devrimdi; Nüfus sorunu başta olmak üzere bir kimlik inşa etme çabasını çok özel sonuçlar ele alınmaktadır. Roosevelt ve sosyal bir devrimle pekiştirilmedikçe Cumhuriyet Türkiyesi’nin karşılaştığı bir örnek ışığında incelerken, tarihimizin Churchill, Kazablanka Konferansı’nda güdük kalacaktı. “Yeni hayat” bu darboğazları, savaş mağduru insanların Çin’in Amerikan, Türkiye’nin ise asla karanlıklarda yitip gitmemesi anlayışın ifadesiydi. Yaşam anlayışında İngiliz nüfuz bölgesi olduğunu travmalarını, çözümsüzlüklerini, gereken bir sayfasını da gözlerimizin radikal bir dönüşümü simgeleyen kararlaştırmışlardır. Durum, ilgililerce toplumsal katmanların “yeni önüne seriyor. 9 Nisan 2026 10