Katalog

DR. ENGİN KEFLİOĞLU’NDAN ‘TÜRK SAHNESİ’NİN KÜÇÜK KEMAL’İ’ Tiyatromuza ışık tutan bir çalışma te geçirmesi çalışmaların ilk adımı oldu. tiyatrosunun ilk yıllarına, derinlikli bir anlatımla siyasal, HİLMİ ZAFER ŞAHİN Ardından kurum tarafından görevlendirilen toplumsal ve kültürel tarihimiz üzerinden yolculuğa çıkarıyor. Mustafa Kemal Küçük altyapıyı hazırladı. Türk Sahnesi’nin Küçük Kemal’i adlı çalışmada, sanatçının 1935-1936 tiyatro sezonunun başında, 5 Oyunculuğu ve yönetmenliğinin yanı çocukluk yıllarında sahne sanatlarına ilk ilgi duyuşunu, Ekim tarihinden itibaren İstanbul Belediyesi ortaöğrenimindeki sahne çalışmalarını, Darülbedayi’ye sıra çevirileri, uyarlamaları, kuramsal Şehir Tiyatroları’nda başlayan “Çocuk Tiyat- girişini ve kendine yer açmasını, Muhsin Ertuğrul’un yanında yazıları, Eminönü Halkevi’nde verdiği rosu” geleneğimiz 90 yılını geride bıraktı. kamera önünde ve arkasında yer alışını, ülküsel bir anlam tiyatro dersleriyle birçok ismi tiyatromuza O günden bugüne çocuk izleyiciye perdeleri- yüklediği tiyatroya bakışını ayrıntılı ve zaman dizinsel bir kazandıran Küçük, kısa ömrüne karşın Şehir ni kesintisiz olarak açan tiyatromuz, süreç için- bakışla ortaya koyuyor. Tiyatroları’nın öncüleri arasındaydı. de oyun yazarından yönetmene, oyuncudan sah- Öyküsel bir anlatımın biçimlediği kitap, 1901 yılında Diğer yanıyla, Osmanlı coğrafyasında yurt ne tasarımcısına pek çok kişinin katılımıyla ge- sanatçının Girit’te doğuşundan 23 Nisan 1936’da ölümüne bellenen toprakları 19. yüzyılın sonlarından reksinimlere uygun yenilendi, gelişti, şekillendi. kadarki yaşamını yalın bir anlatımla paylaşıyor Dr. Keflioğlu. başlayarak terk etmek zorunda kalan bir Özellikle oyun yazarlığı alanında onlarca Özellikle, onun az bilinen son günlerini, kıyıda köşede kalan kuşağın, başkent İstanbul’da tutunmaya önemli isme kapılarını açan çocuk tiyatromuz, bilgi ve belgelerin ışığında bir araya getiriyor, ülkemiz çocuk çalışanların arasında yer alan Küçük, özverisi, artık bugün yazınsal bir zenginliğe de sahip. tiyatrosu üzerine çalışacak olanlara yeni kapılar aralıyor. sonradan pekiştirdiği Türkçesindeki temiz, Bugün artık yalnızca çocuğa yönelik çalış- Öyle ki Çocuk Tiyatro’muzun kuruluşunda yönetici ve yalın kullanımı ve çalışkanlığıyla tiyatro malar yapan topluluklar olduğu düşünüldüğün- yönetmen olmanın yanında, tiyatro yazınımızdaki ilk iki dünyamızda kendine yer açmıştı. de, 90 yıllık emeğin ve çabanın boşa gitmedi- çocuk oyununun “İlk Tiyatro Dersi” ve “Gülmeyen Çocuk”un Akademisyen ve araştırmacı Dr. Engin Keflioğlu, Bilge ği görülüyor. yazarı da olan Mustafa Kemal Küçük’ü çok yönlü tanımamızı Oğuz Yayınları tarafından yayımlanan Türk Sahnesi’nin Küçük Çocuk Tiyatrosu’nun ülkemizde yer edinmesinde iki önemli sağlayan Dr. Engin Keflioğlu’nun Türk Sahnesi’nin Küçük Kemal’i adlı çalışmasıyla sanatçının uğraşını sanat, kültür ve isim öne çıkmaktadır: Muhsin Ertuğrul ve tiyatromuzda Küçük Kemal’i kitabı, tiyatromuzda önemi her geçen gün artan bir tiyatro dünyamıza çok yönlü tanıtıyor. Kemal olarak da bilinen Mustafa Kemal Küçük. alanın kuruluş yıllarına da ışık tutuyor. n 1934 yazında Muhsin Ertuğrul’un Almanya ve Sovyetler Yine aynı yayınevinden yayımlanan Türk Tiyatrosunda Reşit Birliği’ne bu alanda yapılanları gözlemlemek için yaptığı gezi Asım Baran adlı çalışmasıyla da tanıdığımız Dr. Keflioğlu, Türk Sahnesi’nin Küçük Kemal’i / Dr. Engin sonrası, gazetecileri ve tiyatro dünyasına yakın isimleri hareke- Mustafa Kemal Küçük’ü ele alırken de Cumhuriyet dönemi Keflioğlu / Bilge Oğuz Yayınları / 352 s. ELYESA KOYTAK’TAN ‘KENDİNİ YAZAN HABİTUS: CEMAL SÜREYA ŞİİRİNİN SOSYOLOJİSİ’ iir sosyolojik bir gözle açıklanabilir mi? Yeni bir şiirin doğuşu habitus ve yapıt arasındaki şekillenme süreçlerini birlikte okumayı sadece poetik tartışma ve ayrışmaların sonucu mudur? Şiirin en teklif eden yeni bir teorik zemin sunuyor. Ş kapalı ve öznel taraflarında toplumun etkisini nasıl görebiliriz? Mülkiye öğrencilerinin sosyal profilinden şiirdeki söz sanatlarına Elyesa Koytak, VakıfBank Kültür Yayınları tarafından yayımlanan kadar farklı gerçeklik boyutlarını bir araya getiren kitap, bir Kendini Yazan Habitus: Cemal Süreya Şiirinin Sosyolojisi adlı toplumsal eylem olarak şiirin sosyopolitik belirlenimlere karşı çalışmasında, büyük şair Cemal Süreya özelinde, İkinci Yeni şiirinin kendini yazma yolu olabileceğini gösteriyor. oluşumunu sosyolojik açıdan inceliyor. n Süreya’nın 1950’ler boyunca yazdığı şiirlerle toplumsal deneyimi Kendini Yazan Habitus: Cemal Süreya Şiirinin Sosyolojisi / Elyesa arasında mekik dokurken şairi, dönemin politik ve kültürel iklimine, diğer şairlerle girdiği ilişkilere yerleştiriyor. Bunu yaparken alan, Koytak / VakıfBank Kültür Yayınları / 156 s. / 2025. ULAŞ CAN OLGUNSOY’DAN ‘PERDEDEKİ MÜCADELE: 1970’LERDE TÜRKİYE’DE DEVRİMCİ SİNEMANIN STİLİ’ okaklarda yankılanan sloganlar, fabrikalarda, üniver- Türkiye’nin sinema tarihi içerisinde önemli bir yere gelişimi de kapsamlı biçimde ele alınıyor. site amfilerinde yükselen sesler, meydanlarda ço- sahip 1970’lerin devrimci sinema örneklerini film stiline 1960’lar ve 1970’lerde sinema dergilerinde yürütülen S ğalan kalabalıklar, duvarlarda “başka bir dünya” ta- odaklanarak inceliyor. ve bugün belki de büyük ölçüde unutulmuş devrimci lep eden yağlı boya yazılar... O dönemde çekilen Arkadaş (1974), sinema tartışmalarını arşiv belgeleri ışığında bugüne 1970’li yıllar, yakın tarihimizin en çalkantılı, Diyet (1974), Bir Gün Mutlaka (1975), taşıyor, yeniden değerlendiriyor. hareketli ve fırtınalı dönemlerinden biriydi. İzin (1975), Güneşli Bataklık (1977), Türkiye’de devrimci sinema anlayışının nasıl Siyasi kutuplaşmalar, sınıf bilincinin, solun Maden (1978) ve Demir Yol / Fırtına şekillendiğini ve dönemin sinema çevrelerinin kendilerini ve işçi hareketlerinin yükselişi, derin İnsanları (1979) filmlerini, çekim nasıl konumlandırdığını anlamak açısından bu tartışmalar toplumsal dönüşümler ve belleklere ölçeklerinden kurgu ritmine, kamera önemli bir çerçeve sunuyor. kazınan kitlesel olaylardan en çok etkilenen hareketlerinden mekân kullanımına, Perdedeki Mücadele’de film stili unsurları “sinemetri” sanat dallarından biri de sinemaydı. anlatı içerisinde bireysel hikâyelerle olarak adlandırılan bir yaklaşımla da ele alınıyor. Çekim kolektif mücadelelerin nasıl yan yana Özellikle o dönemde üretilen bazı filmler, uzunlukları, kamera açıları, çekim ölçekleri, mekân getirildiğine uzanan stilistik özellikleri doğrudan politik tavırları ve içerikleri dağılımları ve daha pek çok stilistik unsur ölçümlerle, bağlamında merceğe alıyor. itibarıyla “devrimci sinema” örnekleri olarak nicel verilerle inceleniyor. anıldılar. Böylece çalışma, devrimci içerikleriyle Perdedeki Mücadele: 1970’lerde Türkiye’de Devrimci anılan yapıtların perdeye aktarılış Ulaş Can Olgunsoy, Perdedeki Mücadele: Sinemanın Stili, sinema tarihçileri, akademisyenler ve biçimini anlamaya çalışıyor. Filmlerin 1970’lerde Türkiye’de Devrimci Sinemanın sinema öğrencileri kadar, Türkiye’nin yakın tarihine, yalnızca “ne” anlattığına değil, “nasıl” Stili’nde (Nota Bene Yayınları), bugüne toplumsal-siyasal mücadelelerine ve sinema sanatına ilgi anlattığına da bakıyor. dek büyük ölçüde politik içerikleriyle ele duyan herkes için yeni bir okuma öneriyor. n alınan bu filmleri, sinemasal tekniklerin Çalışmada 1970’lerde üretilen filmlerin nasıl kullanıldığı, stilistik unsurların filmsel stilistik özelliklerinin incelemeleriyle Perdedeki Mücadele: 1970’lerde Türkiye’de anlamın inşasında nasıl rol oynadığı soruları birlikte, dünyadaki devrimci sinema Devrimci Sinemanın Stili / Ulaş Can Olgunsoy / eşliğinde yeniden değerlendiriyor. deneyimleri ve Türkiye’deki tarihsel Nota Bene Yayınları / 336 s. / 2026. 8 26 Şubat 2026