Katalog

MERHABA MARTYN RADY’DEN ‘ORTA AVRUPA TARİHİ: “Benim mesleğim ve sanatım yaşamaktır” demiş ROMA’NIN ÇÖKÜŞÜNDEN AVRUPA BİRLİĞİ’NE’ Michel de Montaigne ile felsefenin en önemli me- tinleri arasında gösterilen Ruhun Fenomenolojisi’ne Önsöz ile Wilhelm Friedrich Hegel kapağımızda. Her okura gerekli bir anlatıcıdır Michel de Yeni bir Avrupa tarihi Montaigne. Fransa’da din savaşlarının yoğun olduğu bir dönemde yazdığı unutulmaz dene- meleriyle yaşama ve düşünme biçiminizi etkile- yerek birikimi getirip koyar önümüze . haritası denemesi! Yazınsal denemenin başlama noktası olmasa da modern bir anlatı olarak “deneme”nin ne ol- duğu, nasıl yazıldığı, nelerden söz ettiğine ilişkin disiplini göstermesi bakımından başlangıçtır. farklı kılan kimi özelliklere de gönderme William M. Hamlin’in Montaigne: Kısa, Merak ÖZKAN AKPINAR yapıyor. Bu özelliklerden biri Orta Dolu Bir Hayat (Çev. Aybars Arda Kılıçer, Koç Avrupa’da ortaya çıkan Aydınlanma’nın Üniversitesi Yay.) adlı kitabında da ortaya koy- BÜTÜNLÜKLÜ BİR BAKIŞ AÇISI devletçi karakteridir. duğu gibi bir düşünce ve yaşam gözlemcisidir o. Ülkemizde ilk olarak Habsburglar: Yazara göre Batı Avrupa’da Aydınlanma Kuşkusuz her yazarın bir “habitus”u vardır. Bir Dünya Gücünün Yükselişi ve çağı “bireysel özgürlükler”i öne çıkarırken Montaigne’in gösterdiği de budur. Nerede, Çöküşü* adlı incelemesi yayımlanan Orta Avrupa Aydınlanması kendine özgü nasıl yaşarsınız ve ne/ler yazabilirsiniz... Sürekli ünlü tarihçi yazar Martyn Rady’nin bir biçim almıştır. bunun izindedir. Orta Avrupa Tarihi: Roma’nın “Ben kitabımı biçimlendirdiğim kadar, kitabım Burada Aydınlanma, devletin kendi Çöküşünden Avrupa Birliği’ne** adlı da beni biçimlendirdi” demesi bundandır. iktidarını ve toplumu yukarıdan aşağıya yeni incelemesi de kısa süre önce Kendi okurunu hatta yazarını yetiştirendir. Yaz- kurgulama hakkını meşrulaştıran bir araca okuyucularla buluşturuldu. dıklarının dört yüz yıldır dolaşımda olması bunun dönüşmüştür. Rady’nin bu çalışmasının en ilgi bir göstergesidir. Feridun Andaç’ın yazısı... çekici özelliği Orta Avrupa’nın MAKİNE DEVLET! Wilhelm Friedrich Hegel’in hem mutlak idealizmin İkincisi, modern devlet ve bürokrasi bölgedeki Roma hâkimiyetinin sona temelini attığı hem de felsefenin en önemli metinle- Orta Avrupa’da bireyi ezen bir güç olarak ermesinden günümüze kadar olan rinden sayılan bir yapıtıdır Ruhun Fenomenolojisi’ne tarihini tek bir ulusun perspektifinden doğmuştur. Yazar bu ezici devlet ve Önsöz (Çev. Ragıp Ege, İletişim Yay.). bürokrasi aygıtını ifade etmek için değil siyasal, toplumsal, ekonomik, Felsefeyi sorgulamaya kullanılan dilden baş- “makine devlet” nitelemesini kullanır. kültürel ve ideolojik boyutlarıyla geniş lar Hegel. Toplumsal yaşamda keskin dönüşüm- Rady’ye göre, Orta Avrupa’yı Batı Avrupa’dan ayıran ve bütünlüklü bir bakış açısıyla ele alması. Yanı sıra lerin yaşandığı (kitabının tamamlandığı 1807 yı- diğer bir özellik bölgede modern milliyetçiliklerin Avrupa tarihine ilişkin literatürde genellikle ayrı ayrı lı Amerikan ve Fransız devrimlerinin hemen son- ortaya çıkmasına kadar hâkim olan dinsel hoşgörüdür. incelenen Almanya tarihi ile Doğu Orta Avrupa tarihini rasıdır; Napolyon-Prusya Savaşı da kitabın yazı- Orta Avrupa, Reform döneminde Batı’dan çok daha tek bir anlatıda birleştirerek bu bölgelerin iç içe geçmiş lışına denk gelmiştir) bir çağda inşa ettiği anlam hoşgörülü bir yerdir. tarihlerini açığa çıkarmaya çalışması. örüntüsü yapıtaşları arasında yer alır. Batı Avrupa’da din savaşlarının yaşandığı yıllarda, Dolayısıyla Avrupa tarihi içerisinde “Orta Avrupa” Hegel felsefesinin temeli devinim, can suyu Orta Avrupa farklı mezheplerin bir arada yaşayabildiği olarak ifade ettiği bir bölgeye odaklanan Rady, ise halk dilindeki canlılıktır. Anlam tek tek söz- bir yerdi; ne var ki bu durum modern milliyetçiliğin Almanya’yı Batı Avrupa’nın değil, Orta Avrupa’nın bir cüklerde değil onlar arasındaki ilişkide gizlidir. ortaya çıkmasıyla sona erdi, dinsel hoşgörünün yerini parçası olarak yeniden konumlandırıyor. Anlam cümlededir, cümle devinimdir! asimilasyon ve etnik çatışmalar aldı. Ortaya koyduğu bu yeni haritada Orta Avrupa, Hegelci anlayışta “ruh” salt soyut düzlemde Ren Nehri’nden başlayıp doğuda Rusya’ya kadar ele alınmaz. Kendinin bilinci son tahlilde “ruh”la 34 BÖLÜMDE ORTA AVRUPA TARİHİ uzanan toprakları içeriyor. bütünleşir. Martyn Rady, 34 bölümden oluşan kitabın yaklaşık 72 maddelik yapıtın 31. maddesinde varoluşu Bunlar bugün Almanya, Polonya, Macaristan, Çekya, üçte ikisini bölgedeki Roma hâkimiyetinin sona sona eren bir etkinliğin ancak kendini kavraya- Avusturya, Ukrayna ve İsviçre gibi devletlerin sınırları ermesinden 18. yüzyıla kadar olan döneme ayırıyor. mayan tekil bireyden kaynaklanabileceği belirtilir. içirde yer alan topraklardır. Bu uzun döneme damgasını vuran temalar Aydınlanma Çağı filozofu olarak Hegel’in doğa Yazara göre bu topraklarda son bin yılda ortaya bölgedeki feodal yapılar, köylülerin zorlu yaşam ve fen bilimlerine gösterdiği ilgi çok boyutludur. çıkan devletlerin sınırları hiçbir zaman tam olarak koşulları, Batı Avrupa’dakinden farklı yönetim fikirleri Bir bütün olarak gördüğü özne ve nesneyi sabitlenmemiştir. ve Katoliklik ile Ortodoksluk arasında zamanla ortaya ya da maddeyi ve zihni soyut ya da kendinden çıkan kültürel ayrışmadır. ‘KÖPEK ADAM’ SEMBOLİZMİ! menkul varlıklar olarak değerlendirmez. 1789 ile 1815 arasındaki dönem ise Polonya-Litvanya Kitabın diğer bir dikkat çekici özelliği ise yazarın Çağcıl bilimin saikleriyle itme ve çekmenin topraklarının Avusturya, Prusya ve Rusya arasında Orta Avrupa’nın tarihini bölgeye hâkim olmaya çalışan oluşturduğu kuvvetler şeklinde yorumlar. Bilimi paylaşıldığı ve bu çerçevede Orta Avrupa’da modern çok çeşitli yabancı istilacı güçlerin müdahalelerini bir eğitici ve geliştirici niteliğiyle bilginin devinimi milliyetçiliklerin ortaya çıktığı bir zaman dilimidir. çıkış noktası olarak değerlendirmesi ve bu bağlamda olarak tanımlar. Ahmet Antmen’in yazısı... Kitabın 19. ve 20. yüzyıllara odaklanan 24.-34. bölgenin çekişmeli olan niteliğine vurgu yapması. - Özkan Karapınar (Martyn Rady, Orta Avrupa bölümlerinde ise 1848 Devrimi, Birinci Dünya Savaşı, Bugün Rusya ve Ukrayna arasında yaşanan savaşı da Tarihi - Roma’nın Çöküşünden Avrupa Birliği’ne, Nazi işgali ile İkinci Dünya Savaşı, Orta Avrupa’da bu yaklaşım çerçevesinde ele alan Martyn Rady, daha Çeviren: Özkan Akpınar, Kronik Kitap), Sovyet hâkimiyeti ve post-komünizm gibi konular kitabın başında bu istilacı güçleri ifade etmek üzere - Öner Yağcı (Bedia Akarsu,“Aydınlanma ele alınarak Orta Avrupa’nın tüm bu gelişmelerdeki Orta Çağ Avrupa kültüründe yaygın bir figür olan geleneğini sürdüren, ‘insan onuru’ ve merkezi konumuna işaret ediliyor. “köpek adam” sembolizmine gönderme yapıyor. ‘Cumhuriyet’ sevdalısı felsefeci”), Avrupa Tarihi Dizisi’nden yayımlanan Orta Avrupa Ona göre Orta Avrupa’nın son bin yıllık tarihinde Tarihi, hem genel olarak Avrupa’nın hem de daha özgül - Tek Başına Bir Siyasi Parti: Muammer Aksoy, Hunlar, Avarlar, Gotlar, Slavlar, Ruslar, Tatarlar, bir çerçevede Orta Avrupa’nın tarihini siyasal, toplum- Hazırlayan: Ali Ergendedeoğlu, Atatürkçü Moğollar, İsveçliler ve Türkler gibi çeşitli dış güçler sal, ekonomik ve kültürel boyutlarıyla anlamak isteyen Düşünce Derneği (ADD) Yayınları, bölgeye farklı dönemlerde saldırılar düzenlediler herkes için başucu kitabı niteliğinde bir çalışma. n - Hilmi Zafer Şahin (Dr. Engin Keflioğlu, Türk ve bu saldırılar bölgenin tarihinin şekillenmesinde Sahnesi’nin Küçük Kemal’i, Bilge Oğuz Yayınları), önemli bir etken oldu. * Habsburglar: Bir Dünya Gücünün Yükselişi ve - Öner Yağcı (“Anılarla güzelleşmek”), Yazarın “köpek adamlar” olarak nitelendiğini Çöküşü / Martyn Rady / Çeviren: Cem Demirkan / belirttiği dış istilacı güçlerin saldırıları Orta Kronik Kitap / 480 s. / 2021. - Y. Bekir Yurdakul (Mavisel Yener, Cumhuri- Avrupa’da özellikle devlet inşası mekanizmalarının ** Orta Avrupa Tarihi - Roma’nın Çöküşünden yetin İlk Işıkları-Satı Kadın, Tudem Yayınları ), biçimlenmesine ve Hıristiyanlaşmaya katkıda bulundu. Avrupa Birliği’ne / Martyn Rady / Çeviren: Özkan - Vitrindekiler, kısa tanıtımlar, Emek Yurdakul’un Rady kitapta Orta Avrupa’yı Batı Avrupa’dan Akpınar / Kronik Kitap / 560 s. / 2026. hazırladığı Güncel ve Mustafa Başaran’ın hazırla- dığı Bulmaca ile de düşün trafiği sürüyor! İyi okumalar... lİmtiyaz Sahibi: Cumhuriyet Vakfı adına: Alev Coşkun l Yayın Yönetmeni: Gamze Akdemir l Tasarım: Serhan Eren- l Sorumlu Müdür: Betül Berişe l Yayımlayan: Yeni Gün Haber Ajansı Basın ve Yayıncılık AŞ l İdare Merkezi: Prof. Nurettin Mazhar Öktel Sok. No: 2, 34381 Şişli- İstanbul l Tel: 0 (212) 343 72 74 (20 hat) Faks: 0 (212) 343 72 64 l Uets: 25999 - 15079 - 37611 l Reklam Genel Müdürü: Evsun Sinem Alkan l Reklam Rezervasyon: Tel: 0 (212) 343 72 74 Mail: reklam@cumhuriyet.com.tr l Baskı: İleri Basım Mat. Amb. Reklam Tanıtım Yay. ve Teknik Hiz. Tic. AŞ, Yenibosna Mah. 29 Ekim Cad. No: KITAP 11A/41 Bahçelievler - İSTANBUL. l Yerel süreli yayın l Cumhuriyet gazetesinin ücretsiz ekidir.