Katalog

HERMANN HESSE’DEN İKİ CİLTTE TOPLU ÖYKÜLER: ‘ÇOCUKLUK DENEYİMİ’ VE ‘TEMMUZ’ Kendini gerçekleştirirken yaşamı güzelleştirmek! AHMET ANTMEN YAŞAMINDAN İPUÇLARIYLA ÖRÜLÜ ÖYKÜLER... Hermann Hesse’nin 1899-1902 yılları arasında kale- me aldığı toplu öykülerinin ilk cildi Çocukluk Deneyimi ve 1903-1905 yıllarını kapsayan ikinci cildi Temmuz, Mehtap Kazar’ın çevirisiyle Can Yayınları tarafından yayımlandı. Hesse’nin toplamda 42 öyküsünün yer aldığı ciltlerden il- ki kısalı uzunlu 18 öyküden oluşuyor ve yazarın yaşamındaki birçok geçiş sürecini yakından anlamayı sağlıyor. Çocukluktan gençliğe, ailesinin kendisini zorladığı yaşam- dan yazarlığa, şiirden öyküye, kuralcılıktan özgürleşmeye uzanan çok yönlü bir yolculuk yazara ve edebiyat serüvenine ilişkin ipuçları veriyor. Koşullar ne olursa olsun kendini gerçekleştirme uğra- şı, zorluklara göğüs germeye çok küçük yaşlarda başlayan Kurtların açlık ve güvenlik ikileminde yaşadığı zorluk in- Hesse’nin bu ilk dönem yapıtında da varlığını özellikle do- sanın yetişkinlik sürecine geçişte yapmak zorunda olduğu ter- ğaya ve doğallığa yönelik derin sevgi ve arzusuyla sembolize cihleri anımsatır. bütünlenerek yoğun biçimde hissettiriyor. Hesse’nin ergenlikten gençliğe adım atılan öykülerinde “Erwin” öyküsünde, çocukluğun oyun parkları ile gençli- aşk, cinsel arzu ve duygusal çatışma gibi izlekler de öne çı- ğin bakir ormanları arasında dikilen eski bir manastır ve ka- kar. “Hans Amstein”de Salome’nin dış güzelliği ayrıntılarıy- ranlık sınır kulesi betimlenir. Anlatıcı, gençliğine gölge düşü- la resmedilirken karakteri de doğanın acımasızlığı ve yok edi- ren bu manastırda yankılanan ayak seslerini duysa da etrafta ciliği ile özdeş betimlenir. ARAYIŞLARIN YAZARI! dolaşanların yüzlerini seçemez. Arayışların yazarı olarak Hesse, “Novalis Bir Kitap Aşığı- Yaşamın sadece yankılara mahkûm olduğu kuralcı bir dü- ÇOCUKLUKTAN GENÇLİĞE... nın Sayfalarından” öyküsünde görülebileceği üzere salt kur- zen anlatısı Hesse’nin tüm yazarlık serüveninde duyumsanan “Mermer Fabrikası” öyküsü yeni yetme bir gencin gusal karakterlerin değil, kitapların serüvenini de dehşetle özyaşamöyküsünden beslenmektedir. Helene’e aşkını konu edinir. merak eder. Kitapları, farklı çağlarda bir lamba ışığı altında Baskıcılık ve softalık nedeniyle hayallerinde yalnızlaştıkça Bu öyküde Hesse, insanın içsel serüvenini doğadan kişileş- okuyanların duygularını keşfe koyulur. geleceğe ilişkin umutları şiirsel boyut kazanan bir çocuğun iç tirmelerle yansıtır. Olay akışı da bu temsili anlatıma uygun- Hesse’ye göre sanata ilginin özünde sıradan yaşama kayıt- sesi duyulur bu öykülerde. dur, baştaki aydınlık manzara tasvirleri yavaş yavaş yerini sızlık, toplumdan kaçış, kendine ait bir dünya yaratma çaba- Hesse, kafasındaki ile yaşadığı yalan dünya arasındaki açı- kasvetli bir atmosfere bırakır. sı yatmaktadır. yı şiirle kapatmayı denemiştir. İlk öykülerine de bu şiirselliği Ümitli başlayan, naif bir gençlik aşkının maddiyat ve sınıf taşımıştır, hatta öyküler arasına serpiştirdiği dizelerle de sık- EY AŞK! EY SANAT! ilişkileri karşısında yaşadığı çaresizlik adım adım tasvir edilir. ça karşılaşılır. “Garibaldi”de anlatıcı bugününü geçmişi ile karşılaştır- “Şair Bir Hasret Kitabı”nda yer alan şairin, sevgilisi- maktan kendini alıkoyamaz. Çocukluğun gözlemci merakıyla ni Dante’nin Rüyası tablosundaki Beatrice’e benzetmesi aşk BASKIYA YAZINLA DİRENEN BİR ÇOCUKLUK! aracılığıyla dünyeviden ilahiye geçişlerle ölümü çağrıştırır. en sıradan olayları bile masalsı biçimde yorumlarken yaş iler- “Erwin”de anlatıcının hapsolduğu koridorları, “hayalleri Hesse’nin anlatısına göre aşkı doğuran sanatla güzellik bir- ledikçe tekdüzelik ve düzen arayışı galebe çalar. ile arasındaki engeller” olarak tanımlar. birinden ayrılamaz, birinin yokluğunda diğeri de anlamını yi- İkinci cilde adını veren “Temmuz” öyküsünde ise aşk ve Manastırda ona yoldaşlık eden kitaplar bile gerçek yaşam- tirir. Sanat yaşamdan damıtılmalı, yaşamsa doğanın akışına cinsel uyanış yine doğa ile iç içe anlatılır. dan yalıtılmış birer varlığa dönüşür. uyum sağlayarak sanatla güzelleşmelidir. Ağaçlar duygu ve düşünceleri imleyen sembollere dönüşür. Hayallerinin izini sürme cesaretini gösteren, bilinçle Andırışma yoluyla iki görkemli ağacın farklılıkları insanın bilinçaltı arasındaki geçişleri de sadelikle gerçekleştiren İÇ HESAPLAŞMALAR VE ‘TEMMUZ’ olasılıklarını ayıran sınırlar olarak ifade edilir. Hesse, özyaşamına dayanan öykülerini imgelem zenginliği Toplu öykülerinin ikinci cildi Temmuz’da Hesse’nin 1903- Yaşlı kayın ağacı heybetli, uzak bir kiliseye benzetilirken ile birleştirir. 1905 yılları arasında kaleme aldığı 24 öykü yer alıyor. altında dar bir bank bulunan salkım söğüt insanlarla sarmaş Katı kuralların baskısı altındaki çocuk kimliğiyle özlemini İç hesaplaşmalarının yoğunlukla yansıdığı bu öykülerinde dolaştır. Söğüt ağacının dolaşık dalları karşı cinse dokunuşun şairlerle, yazarlarla buluştuğu odalarda dindirir. Özlemini vahşi doğayla hemhallik, ergenlik, aşk, cinsel arzu ve duygu- cazibesini de çağrıştırır. n dindirdikçe hayallerine daha da bağlanır. sal çatışma gibi izlekler ve tasvirler daha belirgindir. “Yaz Sükuneti” adlı öyküsünde, doğal güçlükler ve “Kurt” öyküsünde öncekilerden farklı olarak vahşi do- Çocukluk Deneyimi / Hermann Hesse / Çeviren: yaşamın zorlu sınavlarının küçük topluluklarda kendini ğa ana bir anlatı unsuru olarak ele alınır, çarpıcı bir atmosfer Mehtap Kazar / Can Yayınları / 312 s. / 2026. koruma amacıyla nasıl tutuculaşmaya ve batıl inançlara yol sunar. Hesse, vahşi ile yerleşiğin arasında sıkışıp kalmış bir Temmuz / Hermann Hesse / Çeviren: Mehtap açabildiği gözlemlenir. kurdun billurlaşan duygu ve düşüncelerini aktarır. Kazar / Can Yayınları / 400 s. / 2026. FADİME USLU’DAN ‘BİR KIYIDA’ “Çünkü yamaçlardan sonra zirve birdenbire gelir. varoluş deneyimindeki kritik eşiklere sahne oluyor. Milyonlarca yıl boyunca ses zerrelerinden katılaşan göğün çatısı Yalnızlıktan, fırtınalı sessizlikten, kolektif düş ve düşüncelerden bir anda çöküverir. Bir kapak açılır. filizlenen hikâyeler sarsılmaz bir görme iradesiyle yaşama katılıyor. Biriken her şey birbirinin içinde birbirine karışarak tek gövdeyle Fadime Uslu, Can Yayınları tarafından yayımlanan Bir Kıyıda akar. Hiçliğe. Denize. Diplerdeki zirvelere. adlı kitabında, kişisel deneyimin özgünlüğü ile ortak duyguların Bugünse insan köpek cesetleriyle yüzüyordu çöplüklerde.” kesiştiği noktada çok katmanlı bir anlatı sunuyor. Kitaptan... Okuyucuları herkesin kendisinden bir şeyler bulabileceği, kendisini ait hissedebileceği, iç hesaplaşmalarıyla karşılaşabileceği ir Kıyıda, kaçışla yüzleşmenin, içe dönük itirafla yüksek sesli öykülerle buluşturuyor. n ifşanın, yenilgiyle itirazın karşılaşma sahası. B Öyküler çeşitli biçimlerde baskı altında tutulan bireyin Bir Kıyıda / Fadime Uslu / Can Yayınları / 160 s. / 2026. 4 19 Şubat 2026