Katalog

ŞE H I RC I Ll K KONG R ELER DEN den uzak uygulamalar yapıldığı ve yarımada butununde sınırı bulunan ılçe yerel yonetımlerının farklı uygulamalar yaptıkları belırtılerek de şoyle denılmektedır " Oysa boyle bır ımar uygulaması yerıne, Tarıhı Yarımada butunu ıçın koruma planı yapılması ve Istanbul kentının kuru luşu ıle ılgılı bırbırını takıp eden ve sonuncusu da Topkapı'da surlara kadar olan tum alanın koruma alanı olarak belırlenmesı ve sur dışında 500 m mesafe dekı alanda dıkkate alınarak belırlenecek bolgenın "sıt alanı" olarak ılan edılmesı kaçınılmaz gozukmektedır" Tarıhı yarımada, tarıhı arkeolojık arsıktektonık ve dogal ozellıklerı kaybol madan koruma altına alınması, sıt alanı ıçınde gorecelı bolgeler belırlenerek du zenleme ve tasarım ıçın bır hukumler projesı elde edılmesıne olanak sağlanması belırtılmekte şoyle sonuçlanmaktadır "Yuksek Kurulu'muzun ulke kultur mırasının korunmasındakı önemlı gorevı çerçevesınde a Boğazıçı, Halıç ve Tarıhı yarımadanın "Butunleşık Sıtler" olduğunun ılanı, Tarıhı yarımadanın Teodosıusun surları (Topkapı Surları) dışında 500 m'lık ko ruma bandı dahıl, butununde tarıhı, arkeolojık kentsel sıt alanı olarak ılan edıl mesı hususunun tartışılmasının yuksek tensıplerınıze arz ederım Prof Dr Mehmet Çubuk" önergede, ıkı önemlı ve farklı husus yer almaktadır Yarımadanın tarıhı, coğrafı ılışkılerı ıhmal edılemez dığer ıkı mekanla (BoğazıçıHalıç) butunleşmesı ve koruma duzenleme kararlarının ve tasarım pro)elerının bu çerçevede ele alınması ve farklı tarıhı ve fızıkı değer ıçeren ve çeşıtlı sıt turlerı takdım eden yapısıyla yarımada da "gorecelı bol geler" yaratılarak bır butunluk ıçınde, fakat her gorecelı koruma bolgesının de kendı ıçınde bır statuye kavuşturulması gerekmektedır Istanbul'un kentsel gelışme surecınde yarımadanın değerlendırılmesı gosterıyor kı Tarıhı yarımada butununde yapılacak cıddı sıt analızlerı ıle gorecelı koruma bolgelerı oluşturulmalı ve koruma gelışme planının amaçları hedeflerı ve plan lama polıtıkaları belırlenmelı ve bır koru maqelıştırme master plan şeması yapılmalıdır ve ana rapor hazırlanmalıdır Amaçlar hedefler ve polıtıkaların tanımlanması ve strate|ilerın belırlenmesı yanında yenı uygulama araçları ve mekanızmaları ortaya konulmalıdır Tarıhı yarımada ıçınde klasık yaklaşımda bır koruma planlamasının yapılamaya cagı bılınmelıdır Kentsel ışlevlerın var olduğu ve kentsel yaşamın ıdrak edıldığı, dolayısıyla bır gelışmenın de olduğu yarımadada gelecek nesıllere aktarılacak kultur değer lerının komnması "korumagelışme den gesı' ıçınde sağlanmalıdır Tarıhı yarımada da bıreysel eylemlerı yonlendırecek geçış donemı koşulları yerıne gorecelı bolgeler oluşturularak kamusal eylemlere de yon verecek önemlı kentsel akslar, kentsel alanlar ıçerecek ve sıluet etkılerı belırleyecek, kentsel kamusal kullanımları da getırecek ılke ve esaslar saptanmalıdır ve koruma amaçlı duzenleme ve tasarım projelerınm yapılmasına yol açacak esaslar getırılmelıdır * Prof. Dr., Kültür ve Tabiat Varlıkları Koruma Yuksek Kurulu Eski Uyesi 1 Prof Dr Mehmet Çubuk "Istanbul Uzerıne Butunleşmış Duşunceler: Bır Gelişme Senaryosu", Archıtectural Herıtage Today Istanbul, July 01 August17 1995IRCICAYıldız 2 Cumhurıyet Gazetesı Oktay Ekıncı 26 06 1995 "Istanbul ıçın yuzyılın kararı alınıyor" 3 O tarıhlerde henuz yuksek kurulun gorev ve yetkılerı değışmemıştır 4 Soz konusu onerı K T V K Y kurulu'nun 1986/47 no'lu toplantısına Yuksek Kurul uyesı Prof Dr Mehmet Çubuk tarafından yapılan onerı uzerıne gerek çelı metın hazırlanması görevı verilmış ve hazırlanan metın kurula sunulmuştur önce onerge metnını ımzalayan uyeler goruşmelerde çekımser kalmış ve onerı gerı çekılmıştır T yasa gelıyor Her yasa bır araştırmaya dayandığı ıçınde hıçbırı bır oncekını "sılbaştan yapmıyor yalnızca aksayan ya da yeterınce ışlemeyen yonler onarılıyor Amerikan sisteminin gelişimi ve alınacak dersler... Istanbul da toplanan Bırıncı Ulusal Travma ve Acıl Oerrahı Kongresı' mo sel travma sıstemlerı nı kurdular fakat dern ve ılerı ulkelerde buyuk olçude çoRıfat Tok\<av* bunlar kışısel çabalardı ve 1978'de ya zulmuş olan 'Acıl Servısler ve Travma elevızyonda qorduğumuz ve hayyınlanan resmı bır raporda bolgesel Merkezlerı" ıle ılgılı önemlı araştırma ve ran olduğumuz Amerikan acıl ser travma bakım sıstemlerının kabul edılegoruşlerın dıle getırıldığı ve her yıl bın vıs ve travma merkezlerının oykumeyecek kadar yavaş ılerledığı belırtılılerse can alan kaza ve yaralanmalara sunu, alınacak dersler olduğunu duşun yordu bağlı olum ve sakatlıkları azaltmaya yoduğum ıçın sızlerle paylaşmak ıstıyo nelık somut onerılerın tartışıldığı bır Aynı yıl West ve arkadaşları, Orange rum platform olmuştur County, Calıfornıa'dakı kaza ve yaralanTravma (yara) sozcuğu Yunanca'da malara baglı olumlerın %73'unun aslın Bu kongreden çıkan sonuçlar dogrul Mılatt'an önce 2 yuzyıldan berı kullanıda "önlenebılır ölumler" olduğunu tusunda, TBMM'de bekleyen "Trafık lıyor ve ılk yer ambulans sıstemlerı ve gosterdı Bu araştırmaların sonucunda Yasası" ıle yedıncı 5 yıllık planda yer savaş yaralılarının bakımında uzmanlaş1980 yılında Orange County'e "Bolgealacağı soylenen sağlık reformu akılcı mış hastanelerın kurulması ta Romalılar sel Travma sıstemı" kuruldu ve bır yıl ve modern bır anlayış ıle koordıne edızamanına kadar dayanıyorsa da, moıçınde önlenebılır travma olumlerının lebılıre, ulkemızde de, "Travma Bakım dern acıl servis ve travma bakım sısoranı %9'a duştu Bu durum 1984'te sıstemlerı ıle Travma Merkezlerı"nın kutemlerının gelışmesı Amerıka Bırleşık San Dıego Galıfornıa'da da tekrarlandı rulabılmesı mumkun olacak, boylece de Devletlerı'nde bıle son 2530 yılda ol ve 'önlenebılır ölum kazalara bağlı "onTablo 1.1 Km» AKHMarl: Amorikn muştur oranı" %14'ten onebılır ölumler" (1985) ve Iftkoçya (1986) da nedenlere Amerikan Ulusal Bılımler Akademısı, %3'e, yetersız tıbbı ızalacaktır göre dağılım 1966 da, "Kazlara Bağlı ölumler ve Sa veya cerrahı bakım Kaza ve yaralankatlıklar Modern Toplumun Ihmal EdıAmertka lakoçya oranı da %32'den malardakı bu yuk len Hastalığı" adlı bır araştırma yayınla %4'e duştu ek "önlenebılır Trafık Kazaları 30.3 30 1 dı Bu araştırmaya gore, Amerıka Bırle Bu çalışmalar bır >lum oranları"nın Ateşli Sılahlar 22 3 03 şık Devletlerı'nde, kazalar ve yaralançok eyalette bolge(iuşurulebılmesı Duşme 8.8 39 9 malar, hayatın ılk yarısında gorulen sel travma sıstemleSuda boğulma 4.9 33 ıçın bılım adam1 1 olum nedenlerı arasında bırıncı sırayı alrının hızla kurulması Zehırlenme 49 J larının gosterdığı maktaydı Yangın 40 ıçın buyuk bır ıtıcı 75 1 bu çabaya, meslek Bu araştırma travma merkezlerı açı Çeşltl' 24.8 178 * kuruluşları, burokguç oldu 1990 yılın sından bır donum noktası oldu ve he da ulusal ve bolgesel ratlar ve tooja , % 100.0 men aynı yıl "Karayolları Guvenlık Yasa travma organızas polıtıkacılarımızın sı" ıle her eyaletın kendı karayolları gu yonlarının da etkısı ıle Amerikan Kongda aynı duyarlığı gostermesını dılıyovenlık programları ıçıne acıl servis ve resı 'Travma Bakım Sıstemlerı Planla rum ambulans sıstemlerını de almaları zoma ve Gelıştırme Yasası"nı çıkardı (Bu yazı hazırlanırken Amerikan Travma runlu hale getırıldı Cerrahısı Derneğı Başkanı Dr Ernest E Amerıka Bırleşık Devletlerı'ndekı acıl Moore'un demeğın 29 Eylul 1994'te, San Aynı yıllarda Maryland 'Şok ve Travservis ve travma bakım sıstemlerının Dıego, Calıfornıa'dakı 54 yıllık toplantısında ma Unıtesı"nden Dr Cowley ve Dr gelışmesı bu yasalar ve organızasyonyaptığı konuşmadan alıntılar yapılmıştır) Boyd "bolgesel travma bakım sıstemı" larla bıttı mı? Tabıı kı hayır Sıstemın fıkrını gelıştırdıler 1973'ta Acıl Tıp Hız daha lyıye gıtmesı ıçın yıne bırçok bı* Doç Dr , Uludağ Unıv Tıp Fak metlerı Sıstemı' yasası ıle eyaletlere bu lımsel araştırma yapılarak aksayan yon Genel Cerrahı Anabılım Dalı Oğretım hızmetlerın koordınasyonu ıçın gereklı ler duzeltılecek Adeta "bır alışverış, bır Uyesı, Ilk ve Acıl Yardım Anabılım Dalı malı destek sağlandı Dr Cowley Mary fış' gıbı, bır araştırma arkasından bır Başkanı land'da Dr Boyd da lllınoıs'de 'bolge Acil servis ve travma merkezi 5. Sonuç Yerime 2. Biyomedikal Sempozyumu lîıs(f Hasıra* |iyomuhendıslık, muhendıslık »prensıplerıne ek olarak bıyolojık 'bılımler, tıp kımya, matematık ve fızık uzerıne dayanır ve Canlı Sistemlerının Muhendıslıği dıye bılınır Biyomedikal Muhendıslık ı&e ınsanlarla ıl gılı muhendıslık olarak yorumlanır Tanımımızın ıçıne araştırma alanlaıı olarak bıyomateryaller, kontrollu ılaç salımı, doku muhendıslıği, yapay organlar ve bıyoenstrumentasyon gırer Bıyomuhendıslıgın şemsıyesı altında ayrıca eskı fermentasyon proseslerı, atık iylleştirme, bıyosensıng, bıyodınamık, bıyokontrol, bıyooptımızasyon ıle yenı bıyoteknoloıının genetik manıpulasyonları, bıyolojık urun eldesı ve transjenik hayvanlar yer alır Alanın ayrıca gunumuzun en hızla gelı şen konularından olan bıyoteknolojıyle de buyuk çakışmaları soz konusudur Biyomedikal alanda kullanılan bırçok bıyomateryal, tanı malzemesı, bıyoaktıf madde ya da destek maddelerı bıyo teknolojık yontemlerle uretılmekte ya da uretımlerı bıyoteknolojık yolla çok daha kalıtelı ve verımlı hale getırılmektedır Bıyomed.ol alandakı araştırmalarda ne amaçlanır7 Amaç ınsan yaşam kalıtesını yukseltebılmek ıçın, vucudun ışle vını yıtırmış doku ve organlarını yenıle yebılmek ya da yetersız ışlevlerı destek leyebılmek bunun ıçın sıstem ve malzeme uretmek daha duyarlı tanı koyup daha gelışmış tedavı yontemlerı gelıştı rebılmektedır örnegın kalça protezlerı önemlı ve başarılı l»ır biyomedikal uy gulamadır Kontrollu ılaç salım sıstem lerı aracılığıyla aylara hatta yıllara varan surelerle ınsan vucuduna bellı dozlarda ılaç uyqulayabılmek (örneğın, doğum kontrolu amaçlı hormon salımı) vucut gereksındıpınde (yanık vb durumlarda) tamamen sentetık ya da sentetıkle do gal malzemelerın karışımından oluşan bır kompozıt yapay den ortaya konması bu dısıplınlerarası alan sayesınde mum kurı olmuştur Kan şekerını ya da vucut ıçınde pH sıcaklık vb olçumler yapıl masına olanak veren bıyosensorler gıbı yaşamsal oneme sahıp cıhazlarla yal nızca şekıl vermekte (sılıkon ımplantlar yapay kulak, vb ) kullanılan protezler de bu alanın urunlerıdır "Nonınvasıve" goruntuleme sıstemlerı ıse tanı koymakta hekımın en guvenılır aracı halıne gel mektedır Dunyada ve ulkemızde çok yuksek bır tıcarı hacım ve parasal harcama ıçeren baglık endubtrısının bu temel gırdı lerı konusunda ulkemızde uretılen bılgı ve urun mıktarı ne yazık kı yeterlı du zeyde değıldır Halbukı bu araştırmalar ABD de Bıyoteknolojık araştırmanın ka baca % 70'ını oluşturmakta ve 1993 ra kamlarıyla sadece bu alana Natıonal Scıence Foundatıon desteğı bır kayna ğa gore 70 mılyon Amerikan Doları'na ulaşmaktadır Bır tek lıposomal urunle yıllık kabaca 50 mılyon Amerikan Doları gırdı sağlanabıldığı, ya da 14 centlık bır ıntraokuler lensın (katarakt amelıyatları ıçın) 600 Amerikan Doları cıvarında satıldıgı goz onune alınırsa bu alana yapı lan yatırımın gerı donuş verımlılığı gorulebılır Araştırmaların amacı Türkiye niçin yetersiz? Turkıye'dekı aktıvıtenın tam yeterlıolmayışının en temel nedenlerınden bırı klasık bır soylem halıne gelmış olan unıversıteendustrı ışbırlığının olmaması ya da endustrı ıle unıversıtenın bır çatı altında bır araya gelememesıdır Endustrının yeterınce gelışmış ve araştır maya yonelık olmayışı en yenı ve en guncel biyomedikal malzeme ve sıs temlerdekı sorunların ılk elden araştrıcıya aktarımını gecıktırmektedır Sorunlar yenı olmayınca araştırma ya tamamen teorık duzeyde kalmakta ya da yurtdı şında başkalarının daha once yaptıkla rının ufak değışıklıklerle yenıden yapılmasına donuşmektedır Tek sorun bu değıldır tabıı Unıversıtelerımızde bu konularda çalışan araştırıcı sayısı çok yetersız ve çok az sayıda merkezde cıddı boyutta araştırma yapılabılmektedır Krıtık kutleye ulaşacak olanaklar saglanmayınca da hem teorık hem de uy gulamaya yonelık çalış maları yeterlı hızda ve ka lıtede yapmak mumkun olmamaktadır Başka bır sorun da patent yasasının etkınlık kazanmamış olmasıdır Unıversıtelerde uretılen bılgılerın korunabılme <;ı ve uygulayıcıya bu bıçımde sunula bılmesı ıçın unıversıtelerın patent alrrid da yol gosterıcı ve teşvık edıcı olmaları patent alımındakı masrafların karşılanmasında destek vermelerı gerekmekte dır Amacımız Turkıye nın artık bılgı ure tenler ve urettığı bılgıyı de urune donuşturenler arasında yerını almasını sağlamaktır Bu nedenle ODTU'de ya pılan 2 Ulusal Biyomedikal Bılım ve Teknolojı Sempozyumu (21 23 Eylul 1995) ulusal boyutta nerede durduğumuzu gostermek açısından önemlı bır toplantı oldu Sempozyuma ODTU, Hacettepe Unıversıtesı, Akdenız Unıversı tesı, Ankara Unıversıtesı, Boğazıçı Unıversıtesı, Istanbul Unıversıtesı, İTU ve TUBİTAK Marmara Araştırma Enstıtusu'nden 160 dolayında katılım olmuş ve 64 adet sozlu ve poster bıçımınde bıldırı sunulmuştur Bunlara ek olarak Turkıye'de Biyomedikal Bılım ve Teknolojının Konumu başlıklı bır panel duzenlenmış ve bu panelde Sağlık Bakanlığı'nın çalışmaları Implant ureten bır kuruluş açı sından endustrının konumu Biyomedikal Muhendıslık eğıtımı ve biyomedikal bılımlerde araştırma yapan unıversıtele rın durumu hakkında goruşler açıklanıp tartışıldı Bıldırılerın ağırlığının polımerık bıyomateryaller hıdrojeller ve kontrollu ılaç salım sıstemlerınde yoğunlaştığı sempozyumda bıyosensorler lıpozomlar, PC bazlı sıstemler konularında çok ılgınç ve Turkıye'ın bu alana yapabıleceğı katkı açısından umut verıcı bıldırıler sunuldu Umudumuz meslek şovenızmının bır kenara bırakılıp ortak çalışma qrupları kurarak, bu alanda ulkemızın layık oldu ğu araştırmaları ve urunlerı ortaya çıka racak merkezlerın guçlenmesıne olanak sağlanacağıdır * Prof. Dr., Sempozyum Koordinatörü 4519